Krzysztof Kosiński

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Ten artykuł dotyczy hetmana kozackiego. Zobacz też: Krzysztof Kosiński – polski polityk.
Krzysztof Kosiński
Ilustracja
Herb
Rawicz
Rodzina Kosińscy
Data i miejsce urodzenia 1545
ziemia drohicka
Data i miejsce śmierci 1593
Czerkasy
Ojciec Leonard Kosiński
Żona

Maruchna Różyńska

Dzieci

Teodor Kosiński

Jan Kosiński

Adam Chleb Kosiński

Krzysztof Kosiński (ukr. Криштоф Косинський) herbu Rawicz (ur. w 1545, zm. w 1593) – polski[1] szlachcic, hetman kozacki, przywódca pierwszej kozackiej rebelii w latach 1591-93[2].

Krzysztof Kosiński urodził się na Podlasiu (ziemia drohicka) w 1545 roku. Pochodził z rodziny szlacheckiej, pieczętującej się herbem Rawicz. Jak podaje Adam Boniecki w Herbarzu Polskim: "Leonard, z żony Barbary Mikołajowej Laszczowej, miał synów: Kaspra i Krzysztofa. [...] Krzysztof, będzie to pewnie, owym watażką kozackim, czy też hetmanem, jak go niektórzy mienią, co pierwszy dał początek rozruchom kozackim, które następnie wciąż się powtarzały"[3].

Utraciwszy majątek wskutek prowadzenia hulaszczego trybu życia, w 1586 r. przystał do kozaków zaporoskich. Za zasługi wyświadczone Rzeczypospolitej i dzięki wstawiennictwu hetmana wielkiego koronnego Jana Zamoyskiego, został na sejmie 1590 pułkownikiem kozaków rejestrowych, dostał też dobra Rokitno i Olszanice w województwie kijowskim. Jednakże już w 1591 r. przywilej na te dobra otrzymali Ostrogscy. Kosiński zebrał wówczas 5 tysięcy kozaków i ogłosiwszy się ich atamanem, ruszył na Ostrogskich. 29 grudnia 1591 zdobył Białą Cerkiew, gdzie zabrał i zniszczył dokumenty i przywileje odnoszące się do ziem województwa kijowskiego. Prywatny zatarg przeistoczył się wkrótce w rebelię kozacko-chłopską, zwaną od nazwiska przywódcy – powstaniem Kosińskiego.

Został pokonany pod Piątkiem i wzięty do niewoli. Próby ponownego wzniecenia buntu zakończyły się klęską pod Czerkasami, a sam przywódca poniósł śmierć w nieznanych do dziś okolicznościach.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Franciszek Rawita-Gawroński, Kozaczyzna ukrainna w Rzeczypospolitej Polskiej do końca XVIII-go wieku: zarys polityczno-historyczny. Warszawa 1922, s. 51.
  2. Tadeusz Łepkowski, Słownik historii Polski. Warszawa 1973, s. 189.
  3. Herbarz polski. Uzupełnienia i sprostowania do części 1. Boniecki, Adam. — T. 11: Kosiński. — s. 273