Krzysztof Stanowski (ur. 1959)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Ten artykuł dotyczy działacza społecznego i harcerskiego. Zobacz też: Krzysztof Stanowski – dziennikarz.
Krzysztof Stanowski
Ilustracja
Krzysztof Stanowski podczas konferencji w Odessie (2018)
Data i miejsce urodzenia 12 kwietnia 1959
Lublin
Stopień harcerski Harcerz Rzeczypospolitej
Stopień instruktorski Harcmistrz
Data przyrzeczenia harcerskiego maj 1973
Organizacja harcerska ZHP, NRH, ZHR
Naczelnik Związku Harcerstwa Rzeczypospolitej
Okres sprawowania od 2 kwietnia 1989
do 30 listopada 1990
Następca Tomasz Maracewicz
Prezes Fundacji Edukacja dla Demokracji
Okres sprawowania od 2001
do 2010
Podsekretarz stanu w Ministerstwie Edukacji Narodowej
Okres sprawowania od 26 listopada 2007
do 9 kwietnia 2010
Podsekretarz stanu w Ministerstwie Spraw Zagranicznych
Okres sprawowania od 15 września 2010
do 12 stycznia 2012
Odznaczenia
Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski Odznaka Honorowa „Bene Merito” Order Gwiazdy Polarnej (Mongolia) Krzyż Kawalerski Orderu „Za Zasługi dla Litwy”

Krzysztof Piotr Stanowski (ur. 12 kwietnia 1959 w Lublinie) – polski działacz harcerski i społeczny, urzędnik państwowy i samorządowy, działacz opozycji demokratycznej w okresie PRL, więzień polityczny. W latach 1989–1990 pierwszy naczelnik Związku Harcerstwa Rzeczypospolitej, od 2007 do 2010 podsekretarz stanu w Ministerstwie Edukacji Narodowej, od 2010 do 2012 podsekretarz stanu w Ministerstwie Spraw Zagranicznych, od 2012 do 2017 prezes zarządu Fundacji Solidarności Międzynarodowej, dyrektor Centrum Współpracy Międzynarodowej w Lublinie.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Syn Adama Stanowskiego. Ukończył studia z zakresu historii na Wydziale Nauk Humanistycznych Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego.

Do harcerstwa przystąpił się w połowie lat 70. Był drużynowym w Szczepie Drużyn ZHP Nieprzetartego Szlaku „Zawisza” w Lublinie. Współtwórca i członek władz Niezależnego Ruchu Harcerskiego.

Po wprowadzeniu stanu wojennego działacz podziemnych struktur NSZZ „Solidarność”[1], w latach 1982–1984 członek Tymczasowej Komisji Koordynacyjnej w Regionie Środkowo-Wschodnim związku[2]. Był redaktorem Niezależnego Wydawnictwa Harcerskiego oraz czasopisma „Bratnie Słowo[3]. Z powodów politycznych represjonowany i zatrzymywany. W styczniu 1984 tymczasowo aresztowany za prowadzoną niejawną działalność związkową, zwolniony został w lipcu tegoż roku na mocy amnestii[1][4].

Od października 1988 przewodniczył Komisji Porozumiewawczej Niezależnych Środowisk i Organizacji Harcerskich. Współzałożyciel Związku Harcerstwa Rzeczypospolitej, w latach 1989–1990 pierwszy naczelnik, a następnie sekretarz generalny tej organizacji[2].

Od 1989 związany z Fundacją „Edukacja dla Demokracji”, w latach 2001–2007 zajmował stanowisko jej prezesa. Jest autorem programów szkoleniowych i publikacji poświęconych edukacji obywatelskiej i pracy organizacji pozarządowych. Przeprowadził kilkaset warsztatów i seminariów na terenie Polski oraz Europy Wschodniej, Zakaukazia i Azji Centralnej. Współtworzył Grupę Zagranica, stanowiącą porozumienie polskich organizacji pozarządowych działających poza granicami kraju. Był inicjatorem i współtwórcą Education for Democracy International Network, międzynarodowej sieci niezależnych organizacji obywatelskich działających w sferze edukacji obywatelskiej w krajach Europy Wschodniej i Azji Centralnej. Do listopada 2007 był wiceprzewodniczącym komitetu sterującego World Movement for Democracy. Od 1999 członek polskiego oddziału organizacji Ashoka[5].

Od 26 listopada 2007 do 9 kwietnia 2010 zajmował stanowisko podsekretarza stanu w Ministerstwie Edukacji Narodowej. W latach 2008–2010 pełnił funkcję wiceprzewodniczącego Rady Polsko-Niemieckiej Współpracy Młodzieży[6]. Koordynator Europejskiego Roku Kreatywności i Innowacji 2009 w Polsce[7]. 15 września 2010 został przez premiera Donalda Tuska powołany na podsekretarza stanu w Ministerstwie Spraw Zagranicznych, przejmując obowiązki Pawła Wojciechowskiego. Powierzono mu odpowiedzialność w MSZ m.in. za współpracę rozwojową[8]. Współtworzył projekt przyjętej w 2011 ustawy o współpracy rozwojowej[9][10]. Sygnatariusz porozumienia międzysektorowego o edukacji globalnej[11], współinicjator utworzenia Europejskiego Funduszu na rzecz Demokracji[12]. 12 stycznia 2012 został odwołany ze stanowiska w MSZ[13].

W latach 2012–2017 pełnił funkcję prezesa zarządu Fundacji Solidarności Międzynarodowej. Od 2013 współorganizator polskiej pomocy dla Ukrainy, m.in. wsparcia dla służb medycznych Euromajdanu, niezależnych mediów i uchodźców wewnętrznych[14]. Autor i inicjator licznych apeli na rzecz solidarności z Ukrainą. W 2014 współzałożyciel i członek Komitetu Obywatelskiego Solidarności z Ukrainą (KOSzU)[15]. Od 2017 członek Grupy Polsko-Ukraińskiego Dialogu[16], w latach 2017–2019 członek Polsko-Ukraińskiego Forum Partnerstwa[17]. Współtwórca akcji „Płomień BraterstwaProgramowego Ruchu Odkrywców ZHP oraz ukraińskiej organizacji skautowej Płast[18].

W 2017 objął stanowisko dyrektora Centrum Współpracy Międzynarodowej Urzędu Miasta Lublin[19].

Odznaczenia i wyróżnienia[edytuj | edytuj kod]

Wybrane publikacje[edytuj | edytuj kod]

  • Podstawy procedury parlamentarnej (dla organizacji pozarządowych), 1996 (w językach polskim, rosyjskim, białoruskim, mongolskim, ukraińskim, azerskim).
  • Organizujemy Zjazd (poradnik dla organizacji pozarządowych), 1996 (w językach polskim, rosyjskim, ukraińskim, białoruskim, mongolskim).
  • Struktura organizacji demokratycznych, 1993 (w języku polskim, białoruskim, azerskim, mongolskim).
  • Samorządy uczniowskie. Poradnik dla praktyków (red.), 1996 (w językach polskim, białoruskim, rosyjskim, ukraińskim, mongolskim).
  • Z kart historii współpracy polskich organizacji pozarządowych w III RP a partnerami zagranicznymi, [w:] Grażyna Czubek (red.), 2002.
  • Education for Democracy Foundation (współautor z Andrzejem Janowskim), [w:] Tolerancje Matters. International Educational Approaches, Bartelsmann Foundation Publisher), 2003.
  • Wieża Babel, czyli jak dogadać się z uczestnikami warsztatu, [w:] The Power of Language. An activity guide for facilitators), 2001.
  • Teaching Democracy in Post Comunist Countries, „Journal of Democracy”, 1998.
  • How to Win Democracy, „New Eastern Europe”, 2012.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b Krzysztof Stanowski, Encyklopedia Solidarności [dostęp 2020-07-14].
  2. a b Krzysztof Stanowski, teatrnn.pl [dostęp 2020-07-14].
  3. Bratnie Słowo, archiwumharcerskie.pl [dostęp 2019-12-27].
  4. Dane osoby z katalogu osób „rozpracowywanych”, katalog.bip.ipn.gov.pl [dostęp 2020-07-14].
  5. Krzysztof Stanowski, Ashoka [dostęp 2019-12-07] (ang.).
  6. Katarzyna Tyczka, Rada Organizacji „Polsko-Niemiecka Współpraca Młodzieży” podsumowała rok 2008, ngo.pl, 31 marca 2009 [dostęp 2019-12-27].
  7. Ewa Kolasińska, Agnieszka Pietrzak, Jagoda Janiszewska (red.), Europejski Rok Kreatywności i Innowacji 2009 w Polsce RAPORT, Warszawa: Fundacja Rozwoju Systemu Edukacji, 2010, ISBN 978-83-60058-82-4 [dostęp 2020-07-14].
  8. Krzysztof Stanowski nowym wiceministrem spraw zagranicznych, wprost.pl, 21 września 2010 [dostęp 2020-07-14].
  9. Elżbieta Drążkiewicz, Institutionalised Dreams: The Art of Managing Foreign Aid, Nowy Jork-Oksford: Berghan Books, 2020, s. 54, ISBN 978-1-78920-553-4 (ang.).
  10. Biuletyn nr: 5437/VI: Komisja Spraw Zagranicznych, sejm.gov.pl, 29 lipca 2011 [dostęp 2020-07-14].
  11. Monika Matus (red.), Raport Polska współpraca rozwojowa 2011, Warszawa: Grupa Zagranica, 2012, s. 37 [dostęp 2020-07-14].
  12. Beata Przybylska-Maszner. Europejski Fundusz na rzecz Demokracji – założenia, możliwości, wyzwania. „Rocznik Europeistyczny”, 2016. [dostęp 2020-08-27]. 
  13. Katarzyna Pełczyńska-Nałęcz Podsekretarzem Stanu w MSZ, msz.gov.pl, 18 stycznia 2012 [zarchiwizowane 2012-11-02].
  14. Spotkanie małżonek prezydentów z organizacjami wspierającymi Ukrainę, prezydent.pl, 17 grudnia 2014 [dostęp 2020-07-14].
  15. Komitet Obywatelski Solidarności z Ukrainą (KOSzU), KOSzU [zarchiwizowane 2014-03-06].
  16. Oświadczenie polskich członków Grupy Polsko-Ukraińskiego Dialogu, new.org.pl, 8 lutego 2018 [dostęp 2020-07-14].
  17. Powstało Polsko-Ukraińskie Forum Partnerstwa. „Jesteśmy miłośnikami Ukrainy”, bibula.com, 26 stycznia 2017 [dostęp 2019-12-27].
  18. Paweł Krysiak, Polacy i Ukraińcy razem. Pielęgnujmy ten Cud nad Wisłą. Rozmowa z Krzysztofem Stanowskim, wyborcza.pl, 19 sierpnia 2017 [dostęp 2019-12-07].
  19. Biuro – Centrum Współpracy Międzynarodowej, lublin.eu [zarchiwizowane 2019-12-07].
  20. Postanowienie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 3 maja 2006 r. o nadaniu orderów (M.P. z 2006 r. nr 43, poz. 460).
  21. Prezydent Mongolii odznaczył liderów polskich organizacji pozarządowych, ngo.pl, 22 stycznia 2013 [dostęp 2013-07-01].
  22. Wysokie odznaczenia Państwa Litewskiego dla polskich polityków, wilnoteka.pl, 22 lutego 2019 [dostęp 2019-12-06].
  23. Osoby odznaczone i wyróżnione podczas Dnia Służby Zagranicznej 2013, msz.gov.pl, 15 listopada 2013 [zarchiwizowane 2013-12-02].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]