Krzysztof Zenowicz (wojewoda brzeskolitewski)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Ten artykuł dotyczy Krzysztofa Zenowicza, wojewody brzeskiego. Zobacz też: inne postacie o tym imieniu i nazwisku.
Krzysztof Zenowicz
Herb
Zenowicz (Deszpot)
Rodzina Zenowiczowie herbu Deszpot
Data śmierci 1614
Ojciec Jerzy Mikołajewicz Zenowicz
Matka Anna Słucka[potrzebny przypis][1]
Żona

Fedora Wołłowicz

Dzieci

Zofia Zenowiczówna, Mikołaj Bogusław Zenowicz

Krzysztof Zenowicz (Krzysztof Zienowicz, Криштоф Юрьевич Зенович, herbu Zenowicz, zm. 1614 r.) – kasztelan brzeskolitewski (1585-1588), wojewoda brzeskolitewski (1588-1614), ewangelik, zwolennik reformacji, fundator zboru kalwińskiego w Smorgoniach (l. 1552-53)[2]; bibliofil, założyciel fabryki papieru w Smorgoniach.

Działalność polityczna[edytuj | edytuj kod]

W okresie trzeciego bezkrólewia należał do fakcji kanclerza Ostafiego Wołłowicza, skupiającej zwolenników poprawnych stosunków z Koroną i kandydatury Zygmunta Wazy. W 1588 r. Zenowicz uczestniczył w negocjacjach w Będzinie i w Bytomiu w sprawie rezygnacji arcyksięcia Maksymiliana z korony polskiej, był sygnatariuszem traktatu bytomsko-będzińskiego 1589 roku[3], a w 1609 r. podejmował Zygmunta III w Smorgoniach.

W 1599 r. podpisał akt zawartej w Wilnie konfederacji szlachty prawosławnej i protestanckiej o wzajemnej współpracy przeciwko unii brzeskiej, postępom kontrreformacji i ekspansji katolicyzmu[4].

W 1613 roku został wyznaczony do Trybunału Skarbowego Wielkiego Księstwa Litewskiego[5].

Krzysztof Zenowicz jest także autorem traktatu o sporach politycznych i gospodarczych pomiędzy wojewodą wileńskim Mikołajem Krzysztofem Radziwiłłem a wileńskim kasztelanem Hieronimem Chodkiewiczem: "Tragedia albo początek upadku znacznego w W. Ks. Litewskim" (wyd. "Athenaeum", 1846, z. 3, s. 9-10).

W sporze tym, zakończonym małżeństwem Zofii z Olelkowiczów-Słuckich i Janusza Radziwiłła, Zenowicz był mediatorem ze strony Radziwiłłów.

Rodzina[edytuj | edytuj kod]

Był ożeniony z Fedorą z Wołłowiczów, która go przeżyła. Miał z nią dwójkę dzieci:

Pomimo dramatycznych wezwań w testamencie, po jego śmierci cała jego rodzina porzuciła kalwinizm: wdowa przeszła na unityzm, a dzieci na katolicyzm około 1620 roku. Wtedy też zbór w Smorgoniach przeszedł w posiadanie katolików.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Nie jest pewne, czy był synem tej żony swojego ojca.
  2. Kościół katolicki pw. św. Michała w Smorgoniach
  3. Codex diplomaticus Regni Poloniae et Magni Ducatus Lituaniae, wydał Maciej Dogiel, t. I, Wilno 1758, s. 232.
  4. http://web.archive.org/web/20070927120116/http://www.probelarus.ru/modules/_bka/Krinica/AKTantikat1599.pdf
  5. Volumina Legum, t. 3, Petersburg 1859, s. 120.