Księgi proroków

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Ikona Chrystusa Króla
Giotto, Mojżesz
Budda

Księgi prorokówpoemat metafizyczno-egzystencjalny Antoniego Langego z 1895.

Utwór składa się z sześciu kolejnych pieśni:

Treść[edytuj | edytuj kod]

Poemat podejmuje próbę odpowiedzi na główne problemy i sens ludzkiej egzystencji w odniesieniu do religii takich jak: judaizm, zaratustranizm, braminizm, buddyzm, islam czy chrześcijaństwo. Odznacza się przy tym erudycją, bogactwem języka (terminologia rodem z pism sanskrytu, egzotyczne sformułowania) i sprawnym warsztatem autora; Lange w każdym poemacie adekwatnie do treści zmienia styl oraz sposób obrazowania.

Forma[edytuj | edytuj kod]

Utwory są napisane w formie sestyny lirycznej[1], układu stroficznego znanego w Polsce od XVII wieku[2]. Wersy są jedenastozgłoskowe[3]. Każdy z utworów składa się z siedmiu strof, sześciu sześciowersowych i jednej trójwersowej. We wszystkich zwrotkach sześciowersowych tych samych sześć słów powtarza się na końcu wersów, a w strofie trójwersowej występują one w średniówce i klauzuli.

I uczył ludzi na górze Oliwnej,
Choć wiedział naprzód swą Golgotę — Jezus!
Dla przygnębionych — dla cichych — maluczkich,
Baranek boży dobrą niósł nowinę.
Hozanna tobie, o Chryste, hozanna
Nad krzyżem twoim odkupienia gwiazda!
Zabłysła gwiazda — na górze Oliwnej.
Wieczne hozanna — przyniósł ludom Jezus
Dobrą nowinę — miłość dla maluczkich!
— Antoni Lange, Miłość czyli księga Jezusa

Sestyna liryczna wywodzi się z literatury prowansalskiej[4]. Za jej twórcę uchodzi trubadur Arnaut Daniel[5][6]. Sestyny pisali między innymi Francesco Petrarca, Jaroslav Vrchlický[4] i Algernon Charles Swinburne. Użycie przez Langego sestyny jest wyrazem jego parnasistowskich dążeń[7]. Poeta ten wykorzystywał wiele tradycyjnych form stroficznych, między innymi sonet, rondo i balladę francuską.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Wiktor Jarosław Darasz: Mały przewodnik po wierszu polskim. Kraków: Towarzystwo Milośników Języka Polskiego, 2003, s. 34-35. ISBN 83-900829-6-9.
  2. Lucylla Pszczołowska: Wiersz polski. Zarys historyczny. Wrocław: Fundacja na Rzecz Nauki Polskiej, 1997, s. 83-7120-606-2. ISBN 83-85220-79-8.
  3. Kazimierz Wóycicki: Forma dźwiękowa prozy polskiej i wiersza polskiego. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1960, s. 95-96.
  4. a b Jacek Baluch, Piotr Gierowski: Czesko-polski słownik terminów literackich. Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, 2016, s. 347. ISBN 978-83-233-4066-9.
  5. Sestina: Poetic Form (ang.). poets.org. [dostęp 2017-01-27].
  6. Sestina (ang.). PoetryFoundation.org. [dostęp 2017-01-27].
  7. Czesław Miłosz: Historia literatury polskiej. Kraków: Wydawnictwo Znak, 2010, s. 389. ISBN 978-83-240-1449-1.