Kungurska Jaskinia Lodowa

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Kungurska Jaskinia Lodowa
Ilustracja
Państwo  Rosja
Położenie Kraj Permski
Długość 5700 m
Głębokość 27 m
Data odkrycia początek XVIII wieku
Ochrona
i dostępność
udostępnione 1500 m
Położenie na mapie Kraju Permskiego
Mapa lokalizacyjna Kraju Permskiego
Kungurska Jaskinia Lodowa
Kungurska Jaskinia Lodowa
Położenie na mapie Rosji
Mapa lokalizacyjna Rosji
Kungurska Jaskinia Lodowa
Kungurska Jaskinia Lodowa
Ziemia57°26′25″N 57°00′25″E/57,440278 57,006944
Strona internetowa jaskini

Kungurska Jaskinia Lodowa (ros. Кунгурская ледяная пещера, Kungurskaja ledianaja pieszczera) – jaskinia w Rosji, jedna z najbardziej popularnych atrakcji turystycznych Syberii i Uralu, będąca pomnikiem przyrody o znaczeniu ogólnorosyjskim. Jaskinia jest położona w Kraju Permskim, na prawym brzegu rzeki Syłwy, na obrzeżach miasta Kungur we wsi Filippowka, 100 km od Permu.

Jest unikalnym pomnikiem geologicznym, jedną z największych jaskiń krasowych w europejskiej części Rosji i siódmą w świecie jaskinią gipsową pod względem długości. Długość jej wynosi około 5700 m, a z nich 1500 m przygotowano i udostępniono dla ruchu turystycznego. Średnia temperatura powietrza we wnętrzu jaskini wynosi +5 °C, a wilgotność względna 100%. W jaskini znajduje się 58 komór, 70 jeziorek, 146 tzw. piszczałek organowych (najwyższa w komorze „Efirnyj” - 22 m), wysokich kominów, dochodzących prawie do powierzchni.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Kungurska Jaskinia Lodowa była znana od dawna. W 1703 r. na mocy ukazu Piotra I został wysłany z Tobolska do Kunguru znany geograf Siemion Riemiezow z synem w celu wykonania planów ujezdu kungurskiego. Sporządzili mapę ujezdu i odbyli podróż do Wielkiego Jeziora Podziemnego. Riemiezowowie wykonali też plan jaskini. Później jaskinię odwiedził dwukrotnie w latach 1720 i 1736 Wasilij Tatiszczew, który w swojej pracy „Skazanije o zwierie mamontie” wyjaśnił, że pod pojęciem gigantycznego słonia, który podobno wyrył jaskinie, miejscowi mieszkańcy mieli na myśli wymarłego mamuta. W pracy tej najpierw prawidłowo wyjaśnił pochodzenie podziemnych komór jaskini i opisał eksperymenty, przeprowadzone dla potwierdzenia swojej teorii. Tatiszczew w 1736 r. sporządził, zaginiony obecnie, szczegółowy plan jaskini[1]. W 1770 r. trasę do podziemnego jeziora opisał Iwan Lepiochin. Później o jaskini pisali znani naukowcy Johann Gmelin i Modest Kittary[2]. W 1859 r. jaskinię zwiedzili malarze J. Ikonnikow i Gołowin, którzy wykonali jej szkice. W czasach radzieckich o jaskini pisał urodzony w Warszawie profesor Gieorgij Maksimowicz[3]. W latach 1934-35 dokładny plan jaskini został sporządzony przez ekspedycję N. Pierieslegina. W tym samym czasie inna ekspedycja eksplorowała dalszą część podziemnego labiryntu. W 1948 r. przy jaskini utworzono stałą placówkę naukową, a od 1952 r. badania prowadzone były przez członków Akademii Nauk ZSRR.

Turystyka[edytuj | edytuj kod]

Już w połowie XIX wieku mieszkańcy wsi Bannaja (obecnie Filippowka) oprowadzali po jaskini pierwszych turystów.

Wycieczki po jaskini odbywają się od 1914 r. kiedy A. Chlebnikow wynajął ją od miejscowej wspólnoty wiejskiej. Ze względu na dużą liczbę turystów, w 1969 r. utworzono Kungurskie Biuro Podróży. Maksymalną ilość zwiedzających zanotowano w 1980 r. Wtedy w ciągu roku zwiedziło ją 202 481 osób. W 1990 r. jaskinię odwiedziło 51 400 osób. Średnia frekwencja w latach 1924-2000 wyniosła 80 tys. osób na rok. Obok jaskini wybudowano kompleks turystyczny „Stałagmit”, w którego skład wchodzi hotel, restauracja i parking.

Komory[edytuj | edytuj kod]

Jaskinia ma 58 komór. Turyści mogą wybrać małą lub dużą pętlę. W większości komór temperatura wynosi około zera, a ich ekosystem jest dość sterylny - ilość bakterii w powietrzu wynosi 300 szt./m³. W niektórych komorach, również latem, panuje temperatura ujemna, n.p. w komorze „Wyszka” i w komorze „Brilliantowyj”. W komorze „Mietieornyj” oświetlenie sprawia wrażenie przelatującego meteoru. Największa jest komora „Gieografow” - 50 tys. m³, a na trasie turystycznej - komora „Wielikan” - 45 tys. m³.

Jeziorka[edytuj | edytuj kod]

Szczególnego piękna nadają jaskini jeziorka, których wody łączą się z wodami rzeki Syłwy. W całej jaskini znajduje się 70 jeziorek, a największe z nich, Wielkie Jezioro Podziemne, ma objętość 1300 m³, powierzchnię 1460 m², a głębokość do 5 m. W jeziorkach spotyka się ślepego raczka Crangonyx chlebnikovi i małe żabki[4].

Ciekawostki[edytuj | edytuj kod]

  • Pierwszym „opiekunem” jaskini był A. Chlebnikow, oprowadzający wycieczki w latach 1914-51 i zajmujący się jej badaniami.
  • Według jednej z legend w latach 1578-79 w okolicach jaskini zimował oddział Jermaka Timofiejewicza przed zwycięską wyprawą na Syberię.
  • W 1914 r. jaskinię odwiedziła, ze swoją córką Ludwiką, niemiecka księżna Wiktoria Hessen-Darmstadt, starsza siostra przyszłej cesarzowej Rosji Aleksandry Fiodorownej), żony ostatniego cara Mikołaja II.
  • W 2003 nakręcono film „Bolszoj Urał i Jekatierinburg”, w którym znalazł się wątek o Kungurskiej Jaskini Lodowej.
  • 31 grudnia 1974 r. grupa studentów speleologów była zmuszona do świętowania Nowego Roku w jednej z komór jaskini z powodu nagłego obwału skał, które odcięły wyjście na zewnątrz[5].

Galeria[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Нина Архипова. В.Н.ТАТИЩЕВ — ПЕРВОПРОХОДЕЦ УРАЛЬСКОЙ ГЕОГРАФИИ. Литературно-краеведческий альманах «Уральская старина». Выпуск № 5, 2003 г.
  2. Киттары, Модест Яковлевич. W: Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона. T. 86. 1890-1907.
  3. Столетие первого карстоведа
  4. Обитатели Ледяной пещеры. Ледяная пещера
  5. Новый год в ледяной пещере

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]