Kwas diatrozowy

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Kwas diatrozowy
Niepodpisana grafika związku chemicznego; prawdopodobnie struktura chemiczna bądź trójwymiarowy model cząsteczki
Ogólne informacje
Wzór sumaryczny C11H9I3N2O4
Masa molowa 613,92 g/mol
Wygląd biały proszek[1]
Identyfikacja
Numer CAS 117-96-4
737-31-5 (sól sodowa)
PubChem 2140[1]
DrugBank DB00271[2]
Jeżeli nie podano inaczej, dane dotyczą
stanu standardowego (25 °C, 1000 hPa)
Klasyfikacja medyczna
ATC V08AA01
Stosowanie w ciąży kategoria C[4][5]

Kwas diatrozowy (łac. acidum amidotrizoicum) – wielofunkcyjny organiczny związek chemiczny, związek jodu, jonowy środek cieniujący, stosowany w diagnostyce obrazowej chorób przewodu pokarmowego i układu moczowego u ludzi oraz innych ssaków oraz w leczeniu niedrożności smółkowej.

Budowa i mechanizm działania[edytuj | edytuj kod]

Kwas diatrozowy jest pozytywnym środkiem cieniującym pochłaniającym promieniowanie rentgenowskie silniej od tkanek[7]. Stosowane sole sodu oraz megluminy, ulegają w środowisku wodnym dysocjacji na jony o wysokiej osmolalności[7], co może wywoływać niekorzystny wpływ na organizm szczególnie w przypadku niewystarczającego nawodnienia[6].

Zastosowanie[edytuj | edytuj kod]

Kwas diatrozowy znajduje się na wzorcowej liście podstawowych leków Światowej Organizacji Zdrowia (WHO Model Lists of Essential Medicines) (2017)[8].

Kwas diatrozowy jest dopuszczony do obrotu w Polsce (2018)[9].

Działania niepożądane[edytuj | edytuj kod]

Kwas diatrozowy może powodować następujące działania niepożądane u ponad 1% pacjentów: wymioty, nudności, biegunka[6]. Aspiracja kwasu diatrozowego do płuc może spowodować obrzęk płuc[10].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c d e Kwas diatrozowy (CID: 2140) (ang.) w bazie PubChem, United States National Library of Medicine.
  2. Kwas diatrozowy (DB00271) – informacje o substancji aktywnej (ang.). DrugBank.
  3. Amidotrizoic Acid SC-SC-217621 Material Safety Data Sheet, Santa Cruz Biotechnology [dostęp 2018-08-20] (ang.).
  4. a b Cystografin Diatrizoate Meglumine Injection USP 30%, Bracco Diagnostics Inc., 2015 [dostęp 2018-08-20] (ang.).
  5. Diatrizoate (Intravenous route), Truven Health Analytics, 2018 [dostęp 2018-08-20] (ang.).
  6. a b c d e f Gastrografin (660 mg + 100 mg)/ml, roztwór doustny i doodbytniczy – Charakterystyka Produktu Leczniczego, Centrum Systemów Informacyjnych Ochrony Zdrowia Rejestr Produktów Leczniczych [dostęp 2018-08-20].
  7. a b Katarzyna Kulig, Radiofarmaceutyki i środki cieniujące stosowane w diagnostyce obrazowej [w:] Chemia leków, Alfred Zejc (red.). Maria Gorczyca (red.), Warszawa: PZWL, s. 810–813, ISBN 978-83-200-3652-7.
  8. WHO Model List of Essential Medicines 20th List, Światowa Organizacja Zdrowia, 2017, s. 36 [dostęp 2018-08-20] (ang.).
  9. Obwieszczenie Prezesa Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych z dnia 16 kwietnia 2018 r. w sprawie ogłoszenia Urzędowego Wykazu Produktów Leczniczych Dopuszczonych do Obrotu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, Dziennik Urzędowy Ministra Zdrowia, 16 kwietnia 2018 [dostęp 2008-08-20].
  10. Publikacja w płatnym dostępie – wymagana płatna rejestracja lub wykupienie subskrypcji Jan K. Podlewski, Alicja Chwalibogowska-Podlewska, Leki współczesnej terapii online, Medical Tribune Polska [dostęp 2018-08-20].

Star of life.svg Zapoznaj się z zastrzeżeniami dotyczącymi pojęć medycznych i pokrewnych w Wikipedii.