Laserpitium ochridanum

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Laserpitium ochridanum
Ilustracja
Systematyka[1]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Klad rośliny naczyniowe
Klad Euphyllophyta
Klad rośliny nasienne
Klasa okrytonasienne
Klad astrowe
Rząd selerowce
Rodzina selerowate
Rodzaj okrzyn
Nazwa systematyczna
Laserpitium ochridanum Micevski
Godišen Zborn. Prir.-Mat. Fak. Univ. Skopje, Biol. 34: 26 1981[2]

Laserpitium ochridanum Micevski – gatunek rośliny z rodziny selerowatych (Apiaceae Lindl.). Występuje naturalnie w Macedonii oraz Albanii[3]. Rośnie między innymi na terenie Parku Narodowego Galiczica[4].

Taksonomia[edytuj | edytuj kod]

Holotyp został opisany w 1981 roku. Został zebrany w 1968 roku i pochodził z Macedonii. Rósł na skalistym, wapiennym podłożu, na wysokości 2010 m n.p.m.[5]

Rozmieszczenie geograficzne[edytuj | edytuj kod]

Rośnie w górach, w masywach Galiczica na granicy Macedonii z Albanią[5].

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Gatunki podobne
Roślina jest podobna do gatunku L. siler, szczególnie do podgatunku subsp. zernyi. Roślina łatwo się wyróżnia aromatycznymi, wyciętymi liści o długości z segmentów 15–20 (–30) mm i szerokości 5–8 (–15) mm, gdzie L. Siler subsp. zernyi ma je większe i dorastają one do 60–90 mm długości i 10–30 mm szerokości[5].

Biologia i ekologia[edytuj | edytuj kod]

Występuje w klimacie subalpejskim. Rośnie na górskich łąkach i pastwiskach, na skalistym podłożu. Występuje na wysokości od 1640 do 2010 m n.p.m. Kwitnie od czerwca do połowy lipca, natomiast owoce pojawiają się od połowy lipca do sierpnia[5].

Środowisko dzieli z takimi gatunkami jak: Achillea holosericea, aster ożota (Aster linosyris), kłosownica leśna (Brachypodium sylvaticum), goździk krwisty (Dianthus cruentus), goździk kartuzek (Dianthus carthusianorum), ubiorek wiecznie zielony (Iberis sempervirens), Festuca paniculata oraz Thymus boissieri[5].

Populacje L. ochridanum w Galiczicy obejmują mniej niż sto okazów w każdej z subpopulacji[a][6]. Niedawno odkryto ten gatunek około 30 km na południe klasycznego miejsca występowania. Od połowy lipca na górskich pastwiskach trwa wypas owiec, w związku z czym populacja tego gatunku jest zagrożona[5].

Ekstrakt z podziemnych części tej rośliny zawiera laktony seskwiterpenowe, które mają właściwości cytotoksyczne[7]. Z kolei olejki eteryczne z tej rośliny mają właściwości antybakteryjne. Głównym składnikiem w oleju z owoców był limonen (57,7%), natomiast w oleju ziołowym, sabinen (25,9%)[8].

Uwagi[edytuj | edytuj kod]

  1. Pojęcie subpopulacji (podpopulacji) jest wprowadzane w przypadkach ocen zagrożenia populacji silnie rozczłonkowanych, co wzmaga wymieranie taksonu. W przypadkach, gdy subpopulacje są małe i w znacznym stopniu izolowane, rekolonizacja opuszczonych stanowisk jest mało prawdopodobna (zob. metapopulacja oraz J. Mitka, Metodyka oszacowania stopnia zagrożenia populacji roślin i ich siedlisk).

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2009-05-30].
  2. Laserpitium ochridanum Micevski (ang.). The Plant List. [dostęp 22 kwietnia 2015].
  3. Laserpitium ochridanum (ang.). GoldenGATE Search & Retrieval Server by Guido Sautter, IPD Böhm, Universität Karlsruhe (TH), 2009. [dostęp 22 kwietnia 2015].
  4. национален парк Галичица (mac.). galicica.org.mk. [dostęp 9 kwietnia 2015].
  5. a b c d e f New records for Albania based on taxa from the Prespa National Park (ang.). W: Biodiversity Data Journal 1: e1014 [on-line]. Pensoft, 13 grudnia 2013. [dostęp 22 kwietnia 2015].
  6. Józef Mitka: Metodyka oszacowania stopnia zagrożenia populacji roślin i ich siedlisk (pol.). W: Roczniki Bieszczadzkie nr 18 [on-line]. 2010. s. 24–44. [dostęp 2013-12-23].
  7. Popović V., Heyerick A., Petrović S., Van Calenbergh S., Karalić I., Niketić M., Deforce D.: Sesquiterpene lactones from the extracts of two Balkan endemic Laserpitium species and their cytotoxic activity (ang.). National Center for Biotechnology Information, U.S. National Library of Medicine. [dostęp 22 kwietnia 2015].
  8. Popović V.B., Petrović S.D., Milenković M.T., Drobac M.M., Couladis M.A., Niketić M.S.: Composition and antimicrobial activity of the essential oils of Laserpitium latifolium L. and L. ochridanum Micevski (Apiaceae) (ang.). National Center for Biotechnology Information, U.S. National Library of Medicine. [dostęp 22 kwietnia 2015].