Leirvík

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Leirvík
Lervig
Ilustracja
Wjazd do Leirvík zimą 2010 r.
Państwo  Dania
Terytorium zależne  Wyspy Owcze
Region Eysturoy
Gmina Eysturkommuna
Data założenia 2. połowa XIV wieku[1]
Populacja (I 2015)
• liczba ludności

896[2]
Kod pocztowy FO-520
Położenie na mapie Wysp Owczych
Mapa lokalizacyjna Wysp Owczych
Leirvík
Leirvík
Ziemia62°12′40″N 6°42′22″W/62,211111 -6,706111
Portal Portal Wyspy Owcze

Leirvík (duń. Lervig) − miasto na Wyspach Owczych, terytorium zależnym Królestwa Danii. Zamieszkuje je obecnie (I 2015 r.) 896 osób[2]. Administracyjnie wchodzi w skład gminy Eysturkommuna, powstałej w 2009 roku w wyniku złączenia Leirvíkar kommuna oraz Gøtu kommuna.

Położenie[edytuj | edytuj kod]

Leirvík w porze letniej

Leirvík znajduje się w centralnej części wschodniego wybrzeża wyspy Eysturoy. Miejscowość ta od strony południowej, zachodniej po północno-zachodnią otoczona jest przez wzgórza. Są to: Gøtunestindur (625 m n.p.m.) od strony południowej, Sigatindur (612 m n.p.m.) od strony południowo-zachodniej i najwyższy Ritafjall (641 m n.p.m.) od strony północno-zachodniej. Leirvík został umiejscowiony w pobliżu miejsca, gdzie wody cieśniny Djúpini wlewają się do cieśniny-fiordu Leirvíksfjørður. Po drugiej stronie znajdują się wyspy Kalsoy oraz Borðoy. Najbliższa miejscowość, Norðragøta, oddalona jest 5 km od Leirvíku[3]. Znajduje się ona za górami na zachodzie.

Informacje ogólne[edytuj | edytuj kod]

Populacja[edytuj | edytuj kod]

Znaczną część populacji Leirvíku stanowią Farerczycy, rdzenna ludność Wysp Owczych, posiadająca odrębną tożsamość kulturową oraz język. 1 stycznia 2015 miejscowość tę zamieszkiwało 896 mieszkańców[2]. Jest to więc 11. największa miejscowość na Wyspach Owczych i druga na Eysturoy (za Fuglafjørður). Liczba ludności w Leirvíku silnie się waha od roku 1985. W drugiej połowie lat 80. XX wieku obserwowano szybki wzrost populacji, z 790 (1985 r.) do 863 mieszkańców w roku 1990[2]. Później jednak liczba ludności zaczęła stopniowo maleć, co miało związek z kryzysem ekonomicznym, jaki nawiedził wówczas Wyspy Owcze[4]. Po kilku latach sytuacja zaczęła się poprawiać, a wraz z nią wzrastała populacja miejscowości na archipelagu, w tym także Leirvíku - z 740 ludzi w roku 1996 do 883 w roku 2004[2]. Później liczba ludności zaczęła się wahać w kolejnych latach, od 853 w roku 2005 do 896 w roku 2015[2]. Od roku 2003 można mówić o ustabilizowaniu się liczby mieszkańców w przedziale od 850 do 900[2].

    Ludność Leirvík w latach 1985-2015
    Źródło: [2]

Struktura wiekowa[edytuj | edytuj kod]

Społeczeństwo Leirvíku określić można, jako młode. Najliczniejszą grupą są dzieci do lat dziesięciu (127 osób), a kolejną młodzież w wieku 10-19 lat - 125 (razem stanowią 28,9% społeczeństwa) oraz osoby w wieku 30-39 lat (125 osób)[5]. Bardzo niewiele jest osób starszych niż 90 lat - jedynie cztery płci żeńskiej[5].

Feminizacja ludności[edytuj | edytuj kod]

Mężczyźni liczebnie przeważają nad kobietami w Leirvíku. Współczynnik feminizacji w tej miejscowości wynosi ok. 90 kobiet na 100 mężczyzn[5].

Transport[edytuj | edytuj kod]

Leirvík znajduje się na trasie drogi nr 70 łączącej wyspę Eysturoy, z archipelagiem Norðoyar. Z miejscowości obecnie prowadzą dwa tunele - jeden do Norðragøta, a drugi, podwodny do Klaksvíku. Nim wybudowano tunel do pierwszej z tych miejscowości, korzystano z drogi objazdowej, wokół gór, natomiast nim powstał drugi z tuneli pomiędzy wyspami kursował prom.

Przez miejscowość przebiegają trasy dwóch linii autobusowej komunikacji publicznej Bygdaleiðir. Linia nr 400 jest jedną z najważniejszych na archipelagu. Łączy ona jego stolicę, Tórshavn, z drugim co do wielkości miastem, Klaksvíkiem, przecinając po drodze miejscowości Kollafjørður, Oyrarbakki, Skálabotnur, Søldarfjørður, Gøta oraz Leirvík[6]. W dni powszednie autobusy tej linii kursują kilkanaście razy dziennie[6]. Autobusy linii 410 pojawiają się w Leirvíku rzadziej[7]. Pokonują one trasę z Klaksvíku przez Leirvík, Gøta i Kambsdalur, kończąc na Fuglafjørðurze[7].

Sport[edytuj | edytuj kod]

Jedną z najpowszechniejszych dyscyplin sportowych na Wyspach Owczych jest piłka nożna. W Leirvíku, od 1 grudnia 1928 roku działał klub piłkarski LÍF Leirvík. Niemal przez osiemdziesiąt lat reprezentował on tę miejscowość w rozgrywkach ligowych. Swą działalność zakończył w listopadzie 2007 roku, kiedy nastąpiła jego fuzja z GÍ Gøta, w wyniku czego powstał Víkingur Gøta[8]. Od tej pory boisko w Leirvíku służy głównie celom treningowym, grają na nim także składy rezerwowe nowego klubu[8]. Głównym stadionem Víkingur Gøta jest Serpugerð w Norðragøcie.

Prócz piłkarskiego istnieje w miejscowości także klub pływacki Svimjifelagið Reki[9]. Został on założony w roku 1982[9].

Historia[edytuj | edytuj kod]

Prowadzone w rejonie miejscowości badania archeologiczne potwierdziły, że rejon ten był zamieszkiwany już w czasach wikingów - znalezione wykopaliska pochodzą z X wieku[10]. Nieopodal przystani promowej, w miejscu zwanym Toftanes, odnaleziono liczne pozostałości po budowlach mieszkalnych i gospodarczych, a także ozdoby, zabawki oraz wiele innych przedmiotów[3][4]. Już w tamtych czasach z Leirvíku biegł stary górski szlak, oznakowany kamiennymi kopcami, do Norðragøty, którym przemieszczać można się pieszo do dziś[4].

Mówi się, że podczas epidemii czarnej śmierci (1349) w Leirvíku zmarli wszyscy mieszkańcy prócz jednej dziewczynki[10].

Z wioski wychodzą dwa tunele. Pierwszy z nich, wybudowany w roku 1985, mierzy 2 300 m długości i prowadzi pod górami do sąsiedniej miejscowości Norðragøta[10]. Drugi, zwany Norðoyatunnilin, wydrążony został pod wodami cieśniny Leirvíksfjørður do miasta Klaksvík na wyspie Borðoy[3]. Otwarto go w roku 2006, a jego długość wynosi 6 300 m.

Turystyka[edytuj | edytuj kod]

Filia Føroya Banki w Leirvíku

Muzeum Málninga-og Bátasavnið jest jedynym muzeum w miejscowości[4]. Mieści się ono w budynku powstałym w roku 1951, używanym do lat 80. XX wieku, jako miejsce gdzie solono i suszono ryby[11]. W 1986 wykupiła go firma zajmująca się poławianiem ryb, która postanowiła wykorzystać pierwsze piętro, jako miejsce przechowywania sprzętu niezbędnego do połowów, a drugie, jako biuro[11]. Kilka lat później budynku zaprzestano wykorzystywać[11]. W roku 2000 zorganizowano na drugim piętrze wystawę, a jeszcze w tym samym roku pojawił się pomysł założenia muzeum łodzi[11]. Uczyniono to kilka miesięcy później, w listopadzie[11]. Muzeum zajmuje się dokumentacją historii żeglugi w regionie[4]. Wystawiane są tam też prace artystyczne[4]. Eksponatami w muzeum są między innymi tradycyjne, farerskie łodzie wiosłowe, z których najstarszą wybudowano na przełomie lat 1916/17[11].

Postanowienie o budowie kościoła w Leirvíku powstało w roku 1901[12]. Skutkiem tej decyzji, było wybudowanie w 1906 roku nowej świątyni[12]. Dzięki temu lokalna parafia uniezależniła się od parafii w Fuglafjørður. Budynek przeszedł w 1970 roku gruntowny remont[12].

W miejscowości znajduje się także niewielki park założony w latach 70. XX wieku o powierzchni 0,76 ha.

W Leirvíku znajduje się stacja benzynowa, punkty gastronomiczne oraz filia banku Føroya Banki[11].

Urodzeni w Leirvíku[edytuj | edytuj kod]

Petur Reinert na stadionie Við Stóra w Tvøroyri (2012)

Z Leirvíkiem związana jest także osoba Høgniego Lisberga, urodzonego 7 czerwca 1982 roku w Tórshavn. Muzyk ten, wraz ze swymi dwiema siostrami, dorastał i wychował się w Leirvík.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Kári Thorsteinsson: Hagar & seyðamark (far.). Heimabeiti.fo. [dostęp 2011-09-08].
  2. a b c d e f g h Population 1. January by village/city and gender (ang. • far.). Hagstova.fo, 2015. [dostęp 2016-05-29].
  3. a b c Gunnar Hoydal i inni: Faroe Islands 2008, tourist guide. Tórshavn: 2008, s. 52. (ang.)
  4. a b c d e f Marcin Jakubowski, Marek Loos: Wyspy Owcze, przewodnik turystyczny. Szczecin: PCIT Tramp, 2003, s. 80. ISBN 83-913526-3-3. (pol.)
  5. a b c Population by gender, age10, year and village/city (ang. • far.). Hagstova.fo, 2011. [dostęp 2011-09-11].
  6. a b 400 Tórshavn - Klaksvík (ang. • far.). Strandfaraskip Landsins, 2011. [dostęp 2011-09-11].
  7. a b 410 Klaksvík - Gøtudalur - Fuglafjørður (ang. • far.). Strandfaraskip Landsins, 2011. [dostęp 2011-09-11].
  8. a b Um Víking (far.). Víkingur Gøta. [dostęp 2011-09-11].
  9. a b Eysturoy (far.). Ítróttasamband Føroya. [dostęp 2011-09-11].
  10. a b c Jon Fossá: Leirvik (ang. • duń. • wł.). FaroeIslands.dk, 2006. [dostęp 2011-09-08].
  11. a b c d e f g Osmund Justinussen: The Boatmuseum (ang. • far.). Sjoborg.fo. [dostęp 2011-09-11].
  12. a b c J. P. Gregoriussen, Yngru Hválvkirkjurnar: Leirvík (far.). Fólkakirkjan.fo. [dostęp 2011-09-11].
  13. History (ang.). Javnaðarflokkurin. [dostęp 2011-09-11].
  14. a b c Løgtingið 150 - Hátíðarrit. Cz. 2. Tórshavn: Løgting, 2002, s. 363. ISBN 99918-966-5-1. [dostęp 2011-09-11]. (far.)
  15. a b c Hans Hansen (pol.). WorldFootball.net. [dostęp 2011-09-11].
  16. a b Hans Hansen (far.). FaroeSoccer.com. [dostęp 2011-09-11].
  17. a b Petur Reinert (ang.). WorldRefree.com. [dostęp 2013-04-28].
  18. Petur Reinert (far.). FaroeSoccer.com. [dostęp 2013-04-28].