Leokadia Małunowiczówna

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Leokadia Małunowiczówna (ur. 7 lipca 1910 w Baku[1], zm. 1 maja 1980 w Lublinie) – polska filolog klasyczna, badaczka antyku chrześcijańskiego, profesor Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Urodziła się w Baku, gdzie jej ojciec był pracownikiem kolei. Do Polski przyjechała wraz z rodzina w 1919 roku. W 1922 roku zamieszkali w Wilnie. Była absolwentką Gimnazjum im. Elizy Orzeszkowej w Wilnie (1929)[2]. Następnie studiowała historię i filologię klasyczną na Uniwersytecie Stefana Batorego[2]. Na studiach wraz z Antonim Gułubiewem i Stanisławem Stommą jako działacze Stowarzyszenia Katolickiej Młodzieży Akademickiej "Odrodzenie" współtworzyła uniwersyteckie czasopismo "Pax". Dyplom magisterski uzyskała w 1936 roku, będąc już asystentką w Katedrze Filologii Klasycznej. W roku 1938 uzyskała stypendium z Funduszu Kultury Narodowej na roczne studia w Rzymie w Pontificio Istituto di Archeologia Cristiana (zakończone stopniem bakałarza)[3].

Po II wojnie światowej znalazła zatrudnienie jako asystentka na Uniwersytecie Mikołaja Kopernika w Toruniu, tam też uzyskała stopień doktora w 1948. Promotorem pracy doktorskiej Treść i zakres terminu "Sacramentum" u Hilarego z Poitiers był Stanisław Skimina)[4]. W 1949 roku została zwolniona z powodów politycznych z UMK[2].

W 1950 roku została zatrudniona na Katolickim Uniwersytecie Lubelskim. Początkowo jako adiunkt przy II Katedrze Filologii Klasycznej[5]. Od roku 1953/1954 kierowała Sekcja Filologii Klasycznej KUL. Od 1956 była docentem; profesor nadzwyczajny od 1972[6]. Od 1965 roku kierownik II Katedry Filologii Klasycznej KUL[7]. Była członkiem władz Instytutu Świeckiego Przemienienia Pańskiego, w związku z czym została zatrzymana 19 października 1966 i następnie aresztowana. Ostatecznie zwolniono ją 16 grudnia 1966, a śledztwo umorzono w marcu 1968[8].

Z jej inicjatywy i Jana Marii Szymusiaka w 1969 roku został na KUL powołany Międzywydziałowy Zakład Badań nad Antykiem Chrze­ścijańskim[9]. Od 1969 była zastępcą kierownika tej placówki, od 1973 kierownikiem[10].

Zainteresowania badawcze[edytuj | edytuj kod]

Jej zainteresowania badawcze obejmowały: antyk pogański i chrześcijaństwo starożytne - ich wzajemne relacje. Dużo uwagi poświęciła wpływowi antyku pogańskiego na antyczne chrześcijaństwo. Zajmowała się też semantyka języka łacińskiego i metodologia pracy naukowej w zakresie filologii klasycznej. W ostatnich latach życia zajęła się patrystyką[11] co miało wyraz w redagowaniu serii wydawniczej: Starożytne Teksty Chrześcijańskie. Przez wiele lat badała współistnienie w dziełach greckich Ojców Kościoła, elementów pogańskich z chrześcijańskimi. W swoich badaniach podkreślała, że chrystianizacji świata greckiego towarzyszyła hellenizacja wiary chrześcijańskiej. Wiele uwagi poświeciła też epistolografii chrześcijańskiej[12]. Była uczestnikiem kongresów patrystycznych[13].

Publikacje[edytuj | edytuj kod]

  • (redakcja i przekład) Libanios, Wybór mów, przeł. z grec. i oprac. Leokadia Małunowiczówna, Wrocław: Zakład im. Ossolińskich 1953 (wyd. 2 - Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich. Wydawnictwo - Warszawa: De Agostini Polska 2006).
  • Podręcznik łaciny kościelnej, Warszawa: Pax 1954.
  • Wstęp do filologii klasycznej wraz z metodologią pracy umysłowej i naukowej, Lublin: TNKUL 1960.
  • Roma Christiana: podręcznik łaciny chrześcijańskiej, Lublin: Towarzystwo Naukowe Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego 1961 (wyd. 2 - Lublin: Redakcja Wydawnictw KUL 1986; wyd. 3 - 1991; wyd. 4 - 1994).
  • De voce "sacramenti" apud s. Hilarium Pictaviensem, Lublin: TNKUL 1957.
  • (redakcja) Kazania i homilie na święta Pańskie i Maryjne, zebrał i wstępem opatrzył L. Gładyszewski, redakcja L. Małunowiczówna, Lublin: Towarzystwo Naukowe Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego 1976.
  • (redakcja) Antologia listu starochrześcijańskiego, t. 1: Listy z dziedziny kierownictwa duchowego, pod red. Leokadii Małunowiczówny, Lublin: KUL 1978.
  • (redakcja) Antologia modlitwy wczesnochrześcijańskiej, wybór, wstęp i oprac. Leokadia Małunowiczówna, pracę ukończył i do dr. przygot. Ludwik Gładyszewski, Lublin: TNKUL 1993.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Była taka szkoła. Gimnazjum im. Elizy Orzeszkowej w Wilnie 1915–1939, Ewa Sławińska-Zakościelna (red.), Londyn: Odnowa, 1987, ISBN 0-903-705-51-6, OCLC 69453120.
  • Tatiana Krynicka, "Chciałabym służyć Ci z całego serca". Droga profesor Leokadii Małunowiczówny na Katolicki Uniwersytet Lubelski [w:] W służbie nauki, wychowania i wartości: szkice biograficzne o lubelskim środowisku naukowym, red. Ryszard Skrzyniarz, Małgorzata Łobacz, Barbara Borowska, Lublin: Wydawnictwo Episteme 2015, s. 97-120 [1].
  • Księga pamiątkowa w 75-lecie Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego. Wkład w kulturę polską w latach 1968-1993, red. Marian Rusecki, Lublin: Redakcja Wydawnictw KUL 1994, s. 423-424.
  • Tadeusz Madała, Krzysztof Narecki, Filologia klasyczna w Katolickim Uniwersytecie Lubelskim w latach 1918-2004, Lublin 2006.
  • Andrzej Malinowski, Wieczór wspomnień poświęcony Sp. Prof. Dr Leokadii Małunowiczównie, "Vox Patrum" 1 (1981), s. 89-94.
  • Janina Niemirska-Pliszczyńska, Pięćdziesięciolecie filologii klasycznej na Katolickim Uniwersytecie Lubelskim: Rozwój organizacyjno-personalny, „Roczniki Humanistyczne” 16 (1968), z. 3, s. 5-21.
  • Mirosława Ołdakowska-Kuflowa, Leokadia Małunowiczówna w służbie Bogu, nauce, człowiekowi, "Roczniki Humanistyczne" 58/59 (2010/2011), z. 3, s. 7-25.
  • Marian Plezia, Działalność naukowa prof. Leokadii Małunowicz, 1910-1980, "Meander" 36 (1981), z. 5, s. 221-228.
  • Profesor Lola, [w:] Irena Sławińska, Szlakami moich wód, Lublin: Norbertinum, 2004, ISBN 83-7222-177-4, OCLC 749486363.
  • Pracownicy nauki i dydaktyki Uniwersytetu Mikołaja Kopernika 1945-1994. Materiały do biografii, red. Sławomir Kalembka, Toruń: Wydawnictwo Uniwersytetu Mikołaja Kopernika 1995.
  • Janusz Wrona, Leokadia Małunowicz - "zagrożenie dla interesów PRL" [w:] Scientia et Fidelitate. Księga Pamiątkowa Ewy i Czesława Deptułów Profesorów Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego, redakcja Tomasz Panfil, Lublin: Wydawnictwo KUL 2013, s. 871-892.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Księga pamiątkowa w 75-lecie Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego. Wkład w kulturę polską w latach 1968-1993, red. Marian Rusecki, Lublin: Redakcja Wydawnictw KUL 1994, s. 423.
  2. a b c Ewa Sławińska-Zakościelna (red.), Była taka szkoła. Gimnazjum im. Elizy Orzeszkowej w Wilnie 1915–1939, Londyn: Odnowa, 1987, s. 175–176, ISBN 0-903705-51-6.
  3. Mirosława Ołdakowska-Kuflowa, Leokadia Małunowiczówna w służbie Bogu, nauce, człowiekowi, "Roczniki Humanistyczne" 58/59 (2010/2011), z. 3, s. 9.
  4. Sławomir Kalembka (red.), Pracownicy nauki i dydaktyki Uniwersytetu Mikołaja Kopernika 1945-1994. Materiały do biografii, Toruń: Wydawnictwo Uniwersytetu Mikołaja Kopernika, 1995.
  5. Janina Niemirska-Pliszczyńska, Pięćdziesięciolecie filologii klasycznej na Katolickim Uniwersytecie Lubelskim: Rozwój organizacyjno-personalny, „Roczniki Humanistyczne” 16 (1968), z. 3, s. 14.
  6. Księga pamiątkowa w 75-lecie Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego. Wkład w kulturę polską w latach 1968-1993, red. Marian Rusecki, Lublin: Redakcja Wydawnictw KUL 1994, s. 424.
  7. Tadeusz Madała, Krzysztof Narecki, Filologia klasyczna w Katolickim Uniwersytecie Lubelskim w latach 1918-2004, Lublin 2006, s. 23
  8. Maciej Sobieraj Między oporem a lojalnością. Działania SB wobec KUL na przykładzie rozpracowania prof. Jerzego Kłoczowskiego, wyd. IPN, Lublin 2015, s. 87
  9. Historia Ośrodka Badań nad Antykiem Chrześcijańskim
  10. Leokadia Małunowiczówna, Un Instituto interdipartimentale di studi sull'antichia cristiana in Polonia, "Rivista di storia e letteratura religiosa" 9 (1973), s. 391-392.
  11. Waldemar Ceran, Początki i etapy rozwoju bizantynologii polskiej, wyd. 2 poprawione, Poznań 2006, s. 10.
  12. Waldemar Ceran, Historia i bibliografia rozumowana bizantynologii polskiej 1800-1998, Łódź 2001, t. 1, s. 30.
  13. Leokadia Małunowiczówna, VIII Kongres Patrystyczny w Oksfordzie, "Vox Patrum" 1 (1981), s. 44-46; Taż, Kongresy patrystyczne, "Ateneum Kapłańskie" 95 (1980), s. 294-297.