Leonard Królak

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Leonard Stanisław Królak
Ilustracja
podporucznik 14 pp – Leonard Królak
kapitan piechoty kapitan piechoty
Data i miejsce urodzenia 14 stycznia 1908
Pułtusk
Data i miejsce śmierci nieznana
nieznane
Przebieg służby
Lata służby 1932–1948
Siły zbrojne Orzełek II RP.svg Wojsko Polskie II RP
Polskie Siły Zbrojne
Jednostki 14 pułk piechoty
batalion KOP „Nowe Święciany”
155 pułk piechoty (rezerwowy)
14 batalion kadrowy strzelców
16 Pułk Piechoty (PSZ)
17 Lwowski Batalion Strzelców
16 Lwowski Batalion Strzelców
12 Wołyński Batalion Strzelców
Stanowiska dowódca plutonu w kompanii strzeleckiej
dowódca kompanii strzeleckiej
dowódca plutonu w kompanii granicznej
dowódca plutonu w kompanii odwodowej
dowódca kompanii
dowódca plutonu plot.
IV z-ca szefa sztabu pułku
dowódca kompanii
z-ca dowódcy batalionu
Główne wojny i bitwy II wojna światowa:
(kampania wrześniowa)
(kampania włoska 1944–1945)
Późniejsza praca Polski Korpus Przysposobienia i Rozmieszczenia
Odznaczenia
Odznaka honorowa za Rany i Kontuzje - pięciokrotnie ranny
Krzyż Srebrny Orderu Virtuti Militari Krzyż Walecznych (od 1941) Krzyż Pamiątkowy Monte Cassino
Państwowa Odznaka Sportowa
2 kompania strzelecka 14 pułku piechoty – podporucznik Leonard Królak siedzi jako drugi z prawej w środkowym rzędzie.
Kadra oficerska 14 pułku piechoty (11 listopada 1933 r.) – płk Ignacy Misiąg siedzi w środku, ppor. Leonard Królak stoi jako pierwszy z prawej w I rzędzie od góry.

Leonard Stanisław Królak (ur. 14 stycznia 1908 r. w Pułtusku, zm. ?) – porucznik piechoty Wojska Polskiego, kapitan Polskich Sił Zbrojnych, uczestnik wojny obronnej Polski w 1939 r. i bitwy o Monte Cassino, kawaler Krzyża Srebrnego Orderu Wojennego Virtuti Militari.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Urodził się w Pułtusku jako syn Aleksandra i Stefanii z domu Szmyt. Jego rodzeństwem byli: Jan, Zygmunt (ur. 1924, zm. 1984), Irena (ur. 1913, zm. 1985) i Marta (ur. 1919, zm. 1989). Leonard Królak miał jeszcze siostrę zmarłą zaraz po zakończeniu II wojny światowej.

Zarządzeniem Prezydenta Rzeczypospolitej Ignacego Mościckiego (opublikowanym w Dzienniku Personalnym Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 9 z 1932 roku) mianowany został na stopień podporucznika w korpusie oficerów piechoty, ze starszeństwem z dnia 15 sierpnia 1932 roku i 36. lokatą[1][2]. Zarządzeniem Ministra Spraw Wojskowych wcielony został do 14 pułku piechoty[3], stacjonującego we Włocławku. Na dzień 1 lipca 1933 r. jako podporucznik 14 pp nadal zajmował 36. lokatę w swoim starszeństwie (była to jednocześnie 522. lokata łączna pośród podporuczników korpusu piechoty)[4]. Na rok 1934 wyznaczony został do składu Sądu Honorowego 14 pułku piechoty[5].

Służąc we włocławskim pułku zajmował między innymi stanowisko młodszego oficera 2 kompanii strzeleckiej (na dzień 4 września 1934 r.)[6] i młodszego oficera 5 kompanii strzeleckiej (na dzień 17 września 1934 r.)[7]. W październiku 1934 roku wraz z delegacją 14 pułku piechoty wręczał, na Zamku Królewskim w Warszawie, odznakę pułkową Prezydentowi Rzeczypospolitej Polskiej – Ignacemu Mościckiemu. Awansowany do stopnia porucznika został zarządzeniem Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 1 marca 1935 r. (opublikowanym w dniu 4 marca 1935 r.) – z 64. lokatą w korpusie oficerów piechoty i starszeństwem z dnia 1 stycznia 1935 roku[8][2]. Jako porucznik 14 pułku piechoty zajmował na dzień 5 czerwca 1935 roku nadal 64. lokatę w swoim starszeństwie (była to 2499. lokata łączna wśród poruczników piechoty)[9]. Na dzień 21 września 1936 r. dowodził 8 kompanią strzelców w III batalionie 14 pp[10].

Służba w Korpusie Ochrony Pogranicza[a][edytuj | edytuj kod]

Na mocy rozkazu 2250/tj. II-3 Biura Personalnego Ministerstwa Spraw Wojskowych z dnia 9 listopada 1937 r. porucznik Leonard Królak został przeniesiony z 14 pułku piechoty i przydzielony do batalionu KOP „Nowe Święciany” (pułk KOP „Wilno”). Rozkazem dziennym Nr 115 dowódcy batalionu „Nowe Święciany” z dnia 30 listopada 1937 r. został wyznaczony na stanowisko młodszego oficera – dowódcy plutonu w 2 kompanii granicznej „Kozaczyzna”[b]. W okresie od 22 do 26 stycznia 1938 r. przebywał w Zakopanem na kursie narciarskim w obozie wojskowym dla instruktorów, a w lutym tegoż roku uczestniczył w rajdzie narciarskim szlakiem legionów w Bezdanach. W dniu 10 czerwca 1938 r. wraz z reprezentacją batalionu wziął udział w zawodach strzeleckich w Nowych Trokach. Z dniem 1 sierpnia 1938 r. został przesunięty na stanowisko dowódcy plutonu w kompanii odwodowej baonu „Nowe Święciany” (kompania odwodowa stacjonowała w Ignalinie), co potwierdzone zostało w rozkazie dziennym batalionu Nr 69 z dnia 7 września 1938 r. We wrześniu 1938 roku został wyznaczony na referenta wf batalionu oraz prezesa sekcji lekkoatletycznej Wojskowego Klubu Sportowego Batalionu KOP „Nowe Święciany”, wchodząc jednocześnie w skład zarządu tego klubu jako sekretarz. W okresie od dnia 21 października 1938 r. do dnia 7 lutego 1939 roku porucznik Królak przydzielony był do Oddziału Wydzielonego KOP „Lwów”, stacjonującego na południowej granicy Polski. Na dzień 23 marca 1939 r. nadal pełnił funkcję dowódcy plutonu w kompanii odwodowej batalionu KOP „Nowe Święciany”[c], zajmując w tym czasie 55. lokatę wśród poruczników piechoty w swoim starszeństwie[12]. W dniu 8 maja 1939 r. wyjechał do szpitala wojskowego w Wilnie celem leczenia. Jako członek kompanii honorowej brał udział – w dniu 4 czerwca 1939 roku w miejscowości Turmont – w ceremonii powitania dowódcy estońskiej Straży Granicznej. Leonard Królak planowany był do przydzielenia na kurs dowódców kompanii w Centrum Wyszkolenia Piechoty w Rembertowie, w związku z czym od dnia 5 czerwca 1939 r. uczestniczył w przeszkoleniu w kompanii ckm w Nowych Święcianach.

Kampania wrześniowa i służba w PSZ[edytuj | edytuj kod]

W dniu 4 września 1939 r. zajmował stanowisko dowódcy 3 kompanii w I batalionie 155 pułku piechoty (rezerwowego), wchodzącego w skład 45 Dywizji Piechoty Rezerwowej[13]. I batalion 155 pprez. mobilizowany był przez 16 pułk piechoty z Tarnowa. Oddziałów 45 DP Rez. nigdy nie udało się złączyć w wielką jednostkę (poszczególne oddziały i pododdziały walczyły oddzielnie). W toku walk, w nocy z 10 na 11 września, 155 pprez. dowodzony przez ppłk. Stanisława Kwapniewskiego przeszedł San w okolicach Jawornika Ruskiego. Tutaj większość pododdziałów pułku utraciła łączność między sobą i uległa rozproszeniu. Jedynie I batalion przeszedł Jawornik Ruski i ruszył dalej w kierunku Birczy[14]. Na miejsce zbiórki pułku pod Cisową (w okolicach Birczy) przyprowadził por. Królak swą niepełną już kompanię[d][15].

Udało mu się uniknąć niewoli i przedostać na Zachód[e]. W dniu 1 września 1940 r. porucznik Leonard Królak zajmował stanowisko dowódcy plutonu przeciwlotniczego w 14 batalionie kadrowym strzelców 5 Brygady Kadrowej Strzelców w Szkocji[16]. Pod koniec 1941 roku został przeniesiony do Armii Polskiej w ZSRR. Na dzień 21.08.1942 r. pełnił funkcję IV zastępcy szefa sztabu 16 pułku piechoty w 6 Lwowskiej Dywizji Piechoty[17]. Do stopnia kapitana został awansowany ze starszeństwem z dniem 3 maja 1943 r. W dniu 21 marca 1944 r. zajmował stanowisko dowódcy 3 kompanii 17 Lwowskiego batalionu strzelców[f] w 6 Lwowskiej Brygadzie Piechoty[19] wchodzącej w skład 5 Kresowej Dywizji Piechoty.

Dowodził 3 kompanią 17 baonu strzelców (dowódcą baonu był mjr Mieczysław Anzelm Baczkowski) podczas natarcia na wzgórze San Angelo, będącego częścią bitwy o Monte Cassino[20]. W dniu 17 maja 1944 r. został trzykrotnie ranny w rękę[19][21] oraz ciężko ranny (pociskiem moździerzowym) w brzuch i płuca[22]. Pomimo ciężkiej kontuzji kapitan Królak powrócił do zdrowia[23][g]. Następnie przydzielony został do 16 Lwowskiego batalionu strzelców[24]. Na dzień 26.03.1945 r. zajmował stanowisko zastępcy dowódcy 12 Wołyńskiego batalionu strzelców w 4 Wołyńskiej Brygadzie Piechoty (w 5 Kresowej Dywizji Piechoty)[25].

W październiku 1946 roku powrócił z Włoch do Anglii, w maju 1947 r. wstąpił do Polskiego Korpusu Przysposobienia i Rozmieszczenia. Zarządzeniem z dnia 19.12.1947 r. nadano kapitanowi Królakowi Order Wojenny Virtuti Militari kl. 5 (Nr 12095), co ogłoszono w londyńskim Dzienniku Personalnym PSZ Nr 2 z 25 lutego 1948 r.

W dniu 10 lipca 1948 roku przybył na pokładzie statku „Empire Trooper” do stolicy ArgentynyBuenos Aires[26]. Na pokład tego statku Leonard Królak wszedł w angielskim porcie Southampton, a po przybyciu do Argentyny zadeklarował się jako samotny katolik z polskim obywatelstwem[27]. Dalsze losy Leonarda Królaka pozostają nieznane.

Awanse[edytuj | edytuj kod]

Ordery i odznaczenia[edytuj | edytuj kod]

Uwagi[edytuj | edytuj kod]

  1. Informacje dotyczące służby por. Leonarda Królaka w Korpusie Ochrony Pogranicza pochodzą ze zbiorów Archiwum Straży Granicznej w Szczecinie.
  2. W okresie od 3 do 16 grudnia 1937 roku przebywał na urlopie przeniesieniowym.
  3. Rocznik Oficerski 1939 podaje, że na dzień 23 marca 1939 roku porucznik Leonard Królak zajmował stanowisko dowódcy plutonu w kompanii karabinów maszynowych batalionu KOP „Nowe Święciany”. Jednakże, w świetle treści rozkazów dziennych batalionu „Nowe Święciany”, wydaje się to być pomyłką, gdyż od sierpnia 1938 r. piastował on nieprzerwanie funkcję dowódcy plutonu w kompanii odwodowej tegoż batalionu. Na takim też stanowisku został wykazany na liście płac batalionu „Nowe Święciany” z maja 1939 roku[11]
  4. Przez cały dzień 11 września w okolicach Cisowej ze 155 pprez. zebrały się tylko: dowództwo pułku, część I batalionu (w tym kompania por. Królaka) i dwa działka ppanc.
  5. Według części źródeł por. Leonard Królak był przez pewien okres dowódcą 2 kompanii strzeleckiej w I batalionie 1 Półbrygady Samodzielnej Brygady Strzelców Podhalańskich.
  6. Pismem gen. dyw. Stanisława Kopańskiego (L. dz. 208/72) z dnia 6 czerwca 1972 r. 17 Lwowskiemu Batalionowi Strzelców nadano nazwę „San Angelo”.[18]
  7. Cytując Melchiora Wańkowicza: „Kiedy po operacji ocknął się kpt. Królak w szpitalu, zażądał ku przerażeniu personelu stanowczym głosem whisky. Ktoś nierozsądny mu tę whisky wszmuglował. Królak opchnął whisky, tak jak w swoim czasie pięć mandarynek z cytryną, i począł się szybko poprawiać. I ręka trzy razy trafiona mu się wygoiła”.[23]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]