Leukogenes

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Leukogenes
Ilustracja
L. leontopodium
Systematyka[1]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Klad rośliny naczyniowe
Klad Euphyllophyta
Klad rośliny nasienne
Klasa okrytonasienne
Klad astrowe
Rząd astrowce
Rodzina astrowate
Podrodzina Asteroideae
Rodzaj leukogenes
Nazwa systematyczna
Leucogenes Beauverd
Bull. Soc. Bot. Genève ser. 2. 2: 241. 31 Dec 1910[2]
Typ nomenklatoryczny
non designatus[2] lub Leucogenes grandiceps (Hook.f.) Beauverd[3]

Leukogenes, szarotka nowozelandzka (Leucogenes Beauverd) – rodzaj roślin należący do rodziny astrowatych (Compositae Gis.). Według Flora of New Zealand[3] oraz The Plant List w obrębie tego rodzaju znajdują się 4 gatunki o nazwach zweryfikowanych i zaakceptowanych, dodatkowo The Plant List wymienia jeden gatunek o statusie niepewnym (niezweryfikowanym)[4]. Rośliny z tego rodzaju występują endemicznie na Nowej Zelandii[5][6]. Ponadto są uprawiane jako ozdobne, ze względu na srebrzyście omszone liście[5]. Nazwa naukowa jest sparafrazowaną po łacińsku nazwą zwyczajową szarotki (ang., niem., wł. = edelweiss) nadaną rodzajowi przez jego autora – Gustava Beauverda w 1910[7].

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Pokrój gatunku L. leontopodium
Pokrój
Byliny tworzące kępy. Pędy są wełniste, zdrewniałe u podstawy[6].
Liście
Rośliny mają tylko liście łodygowe. Są one siedzące, nakładające się dachówkowato na siebie, o kształcie od jajowatego do owalnego[6].
Kwiaty
Tworzą koszyczki, które są zebrane w gęste wierzchotki. Łuski okrywy rozmieszczone są w wielu okółkach, dachówkowato zachodzące na siebie. Dno kwiatowe jest wypukłe, pozbawione łusek. Wszystkie kwiaty są rurkowate, z 4- lub 5-ząbkowanymi koronami. Kwiaty wewnętrzne są liczne i obupłciowe, natomiast zewnętrzne są żeńskie. Podsadki umiejscowione są tuż pod kwiatostanami, są poziomo rozpostarte, biało wełniste, z tępymi wierzchołkami[6].
Owoce
Jedwabiście owłosione. Puch kielichowy pokryty jest 20–25 włoskami, które są pogrubione przy wierzchołku[6] i spłaszczone u nasady[3].
Rodzaje podobne
Rośliny przypominają przedstawicieli rodzaju szarotka (Leontopodium), głównie ze względu na podobne kwiatostany[5][6].

Systematyka[edytuj | edytuj kod]

Pozycja systematyczna według APweb (aktualizowany system system APG IV z 2016)
Angiosperm Phylogeny Website adoptuje podział na podrodziny astrowatych (Asteraceae) opracowany przez Panero i Funk w 2002[8], z późniejszymi uzupełnieniami[9]. Zgodnie z tym ujęciem rodzaj Leucogenes należy do plemienia Gnaphalieae (Cass.) Lecoq & Juillet, podrodziny Asteroideae (Juss.) Chev. W systemie APG III astrowate są jedną z kilkunastu rodzin rzędu astrowców (Asterales), wchodzącego w skład kladu astrowych w obrębie dwuliściennych właściwych[1].
Kwiatostan gatunku L. grandiceps
Wykaz gatunków[4]

W stanie dzikim leukogenes często tworzy mieszańce z przedstawicielami rodzaju Raoulia[5].

Biologia i ekologia[edytuj | edytuj kod]

Rośliny najlepiej rosną na mineralnych, przepuszczalnych glebach[6].

Zastosowanie[edytuj | edytuj kod]

Przedstawiciele tego rodzaju uprawiani są jako rośliny ozdobne, głównie ze względu na srebrzyście omszone liście[5]. Najlepiej sprawdzają się w ogrodach skalnych[6].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2010-04-15].
  2. a b Leucogenes (ang.). Index Nominum Genericorum (ING). [dostęp 10 lipca 2016].
  3. a b c Leucogenes. W: Flora of New Zealand [on-line]. Landcare Research. [dostęp 2016-07-10].
  4. a b Leucogenes (ang.). The Plant List. [dostęp 15 czerwca 2015].
  5. a b c d e D. J. Mabberley: The Plant-book: A Portable Dictionary of the Vascular Plants (Second Edition). Cambridge University Press, 1997, s. 406. ISBN 978-0-521-41421-0. (ang.)
  6. a b c d e f g h Beata Grabowska, Tomasz Kubala: Encyklopedia bylin, tom II, K–Z. Poznań: Zysk i S-ka, 2012, s. 535. ISBN 978-83-7506-846-7. (pol.)
  7. B. P. J. Molloy. Two new species of Leucogenes (Inuleae: Asteraceae) from New Zealand, and typification of L. grandiceps. „New Zealand Journal of Botany”. 33, 1, s. 53-63, 1995. DOI: 10.1080/0028825X.1995.10412943. 
  8. Panero J.L., Funk V.A.. Toward a phylogenetic subfamilial classification for the Compositae (Asteraceae). „Proceedings of the Biological Society of Washington”. 115 (4), s. 909–922, 2002. Biological Society of Washington. 
  9. B. Baldwin, J.M. Bonifacino, T. Eriksson, V. A. Funk, C.A. Mannheimer, B. Nordenstam, N. Roque, I. Ventosa: Compositeae classification (ang.). Smithsonian National Museum of Natural History. [dostęp 2010-05-24].