Lina Morgenstern

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Lina Morgenstern
Ilustracja
Data i miejsce urodzenia 25 listopada 1830
Wrocław
Data i miejsce śmierci 16 grudnia 1909
Berlin
Zawód, zajęcie polityk, pisarka, pacyfistka

Lina Morgenstern (ur. 25 listopada 1830 we Wrocławiu, zm. 16 grudnia 1909 w Berlinie) – niemiecka polityk, pisarka, działaczka pacyfistyczna.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Urodziła się w rodzinie żydowskiej, która aktywnie działała społecznie. W 1854 poślubiła Theodora Morgensterna[1], z którym przeniosła się do Berlina. Miała piątkę dzieci: trzy córki (Clarę, Olgę i Martę) i dwóch synów (Michaela i Alfreda).

Działalność rozpoczęła już w młodości od pisania artykułów na temat edukacji i opieki nad dziećmi. W 1848 założyła Pfennigvereins zur Unterstützung armer Schulkinder (stowarzyszenie wspierające uczniów z ubogich rodzin)[2][3]. W 1859 wraz z Adolfem Lette stworzyła stowarzyszenie Berliner Frauen-Verein zur Beförderung der Fröbel’schen Kindergärten (starało się ono o założenie przedszkoli w Berlinie jako formę edukacji dzieci zaproponowaną przez Friedricha Fröbela). W latach 1862–1866 była przewodniczącą tego stowarzyszenia; w tym czasie w Berlinie założono osiem przedszkoli oraz centrum doszkalania nauczycieli przedszkolnych[4].

Podczas wojny prusko-austriackiej w 1866 założyła pierwszą w Berlinie Volksküche („publiczna kuchnia”, która oferowała bardzo tanie posiłki dla biednych)[5]. W 1868 z jej inicjatywy powstała szkoła żeńska – Akademie zur Fortbildung junger Damen[2].

Lina Morgenstern w 1874 zaczęła wydawać czasopismo dla kobiet Deutsche Hausfrauenzeitschrift, które było wydawane przez 30 lat. Jej publikacje przeważnie dotyczyły pozycji niemieckich kobiet oraz edukacji dzieci[6].

W 1896 była organizatorką Internationaler Kongress für Frauenwerke und Frauenbestrebungen w Berlinie a w 1897 podjęła ścisłą współpracę z Deutsche Friedensgesellschaft (Niemieckie Stowarzyszenie Pokojowe)[2].

Publikacje[edytuj | edytuj kod]

Paradies der Kindheit
  • Das Bienenkätchen (Wrocław, 1859)
  • Das Paradies der Kindheit durch Spiel, Gesang und Beschäftigung (Lipsk, 1861)
  • Der Kindergarten und die Schule und in welcher Weise ist die organische Verbindung zwischen beiden herzustellen? (Lipsk, 1874)
  • Ernährungslehre (1880)
  • Die Frauen des 19. Jahrhunderts (1888–91)
  • Der häusliche Beruf (1890)
  • Frauenarbeit in Deutschland. Rozdział 1: Geschichte der deutschen Frauenbewegung und Statistik der Frauenarbeit auf allen ihr zugänglichen Gebieten; Rozdział 2: Adreßbuch und Statistik der Frauenvereine in Deutschland. Verlag der „Dt. Hausfrauen-Zeitung”. (Berlin, 1893)
  • Illustriertes Universal-Kochbuch für Gesunde und Kranke (Berlin, 1905)

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Hans-Henning Zabel, Neue Deutsche Biographie, Band 18, 1997 [dostęp 2019-03-16].
  2. a b c Morgenstern Lina, Wirtualny Sztetl, Muzeum Historii Żydów Polskich „Polin” [dostęp 2019-03-16].
  3. Miroslawa Lenarcik, A Community in Transition: Jewish Welfare in Breslau-Wrocław, Verlag Barbara Budrich, 2010, s. 98, ISBN 978-3-86649-715-3 (ang.).
  4. Leo Winz, Ost und West Illustrierye Monatsschrift fur modernes Judentum, sammlungen.ub.uni-frankfurt.de, 1906 [dostęp 2019-03-16] (niem.).
  5. Lina Morgenstern, Die Berliner Volksküchen: Organisationsplan und cultur-historische, statistische Darstellung nebst Status, Verwaltungs- und Kassenberichten und 37 Kochrecepten, wyd. 3, Loewenstein, 1870 (niem.).
  6. Klaus-Dieter Alicke, Lexikon der jüdischen Gemeinden im deutschen Sprachraum, 2008, ISBN 978-3579080352.