Lipnik (powiat staszowski)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Ten artykuł dotyczy wsi w województwie świętokrzyskim. Zobacz też: inne miejscowości o tej nazwie.
Lipnik
wieś
Państwo  Polska
Województwo  świętokrzyskie
Powiat staszowski
Gmina Osiek
Sołectwo Lipnik[1]
Wysokość 148,8 m n.p.m.
Liczba ludności (2009) 120[2]
Strefa numeracyjna 15
Kod pocztowy 28-221
Tablice rejestracyjne TSZ
SIMC 0802076[3]
Położenie na mapie gminy Osiek
Mapa lokalizacyjna gminy Osiek
Lipnik
Lipnik
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Lipnik
Lipnik
Położenie na mapie województwa świętokrzyskiego
Mapa lokalizacyjna województwa świętokrzyskiego
Lipnik
Lipnik
Położenie na mapie powiatu staszowskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu staszowskiego
Lipnik
Lipnik
Ziemia50°30′01″N 21°28′43″E/50,500278 21,478611

Lipnikwieś w Polsce położona w województwie świętokrzyskim, w powiecie staszowskim, w gminie Osiek[4].

Wierni Kościoła rzymskokatolickiego należą do parafii św. Stanisława w Osieku.

W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa tarnobrzeskiego. Przez wieś biegnie droga powiatowa nr 42339 (0811T – Osiek – Lipnik) oraz dwie drogi gminne nr 4233028 (002677T – Osieczko – Lipnik – wał wiślany); nr 4233041 (002690T – Długołęka obok wału wiślanego do Lipnika)[5], w tym inne drogi gminne niezewidencjonowane. Poza tym (w niewielkim fragmencie) w bezpośrednim sąsiedztwie wsi przebiegają wały wiślane.

Geografia[edytuj | edytuj kod]

Wieś Lipnik położona jest ok. 16 km na wschód, północny wschód od Połańca; 17 km na zachód, południowy zachód od Tarnobrzega; 22 km na zachód, północny zachód od Nowej Dęby i 23 km na wschód, południowy wschód od Staszowa leżąc na wysokości 149 m n.p.m.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Wieś wymieniana w Słowniku geograficznym Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich pod koniec XIX wieku.

 Bronisław Chlebowski, Słownik geograficzny Królestwa Polskiego..., t. V.
LIPNIK, wieś włościańska, nad Wisłą, powiat sandomierski, gmina i parafia Osiek, od Sandomierza wiorst 32. Gruntu mórg 29, domów 15, mieszkańców 91[6].

Na podstawie ww. informacji z 1884 roku – Lipnik, to wieś włościańska nad rzeką Wisłą, w ówczesnym powiecie sandomierskim, w ówczesnej gminie i parafii Osiek. Leży w odległości 32 wiorst od Sandomierza. Ma 15 domów, 91 mieszkańców i 29 mórg rozległości ogółem[6].

W 1886 roku parafia Osiek należy do dekanatu sandomierskiego i liczy 3 895 dusz. Z kolei ówczesna gmina Osiek, z urzędem we wsi Osieczko, miała 6 070 mieszkańców (w tym, aż 39,9% pochodzenia żydowskiego, tj. 539 żydów) i 17 916 mórg rozległości ogółem (w tym ziemi dworskiej 6 525 mórg). Sądem okręgowym dla gminy był III Sąd Okręgowy w Łoniowie; z kolei stacja pocztowa znajdowała się w Staszowie. W skład gminy wchodziły jeszcze takie oto wioski: Bukowa, Długołęka, Dzięki, Łęg, Osieczko, Osiek, Pliskowola, Strzegom i Suchowola[7].

W latach 90. XX wieku jeden z okolicznych mieszkańców podczas swoich prac polowych odkrył na swojej posesji szczątki (łupki, kawałki dawnych naczyń, groty narzędzi bojowych itp.) z zamierzchłych sobie czasów. Po dostarczaniu fragmentów owego znaleziska do UMiG Osiek, ówczesne władze zleciły przeprowadzenie badań archeologicznych w opisanym miejscu. Wstępnie oszacowano wiek znaleziska na IV do IX w. n.e.

Demografia[edytuj | edytuj kod]

Współczesna struktura demograficzna wioski Lipnik na podstawie danych z lat 1995-2009 według roczników GUS-u, z prezentacją danych z 2002 roku[8]:

Tabela 1.1 Poziom populacji wioski w przedziałach wiekowych
WYSZCZEGÓLNIENIE J.
m.
POPULACJA MIESZKAŃCÓW
(w przedziałach wiekowych w 2002 roku)
OGÓŁEM 0-9 10-19 20-29 30-39 40-49 50-59 60-69 70-79 80+
I. OGÓŁEM os. 126 15 13 21 14 19 12 9 17 6
odsetek % 100 11,9 10,3 16,7 11,1 14,9 9,6 7,2 13,5 4,8
1. WEDŁUG PŁCI
A. Mężczyzn os. 66 9 8 13 9 8 5 5 7 2
odsetek % 52,4 7,1 6,3 10,4 7,1 6,3 4 4 5,6 1,6
B. Kobiet os. 60 6 5 8 5 11 7 4 10 4
odsetek % 47,6 4,8 4 6,3 4 8,6 5,6 3,2 7,9 3,2


Rysunek 1.1 Piramida populacji – struktura płci i wieku wioski
Tabela 1.2 Poziom populacji wioski w grupach wiekowych
WYSZCZEGÓLNIENIE J.
m.
POPULACJA MIESZKAŃCÓW
(w grupach wiekowych w 2002 roku)
OGÓŁEM Mężczyzn Kobiet
I. OGÓŁEM os. 126 66 60
odsetek % 100 52,4 47,6
1. W WIEKU
A. Przedprodukcyjnym os. 26 15 11
odsetek % 20,6 11,9 8,7
B. Produkcyjnym os. 72 41 31
odsetek % 57,1 32,5 24,6
a. mobilnym os. 44 26 18
odsetek % 34,9 20,6 14,3
b. niemobilnym os. 28 15 13
odsetek % 22,2 11,9 10,3
C. Poprodukcyjnym os. 28 10 18
odsetek % 22,3 8 14,3

Dawne części wsi – obiekty fizjograficzne[edytuj | edytuj kod]

W latach 70. ubiegłego wieku przyporządkowano i opracowano spis lokalnych części integralnych dla Lipnika zawarty w tabeli 1[9].

Tabela 1. Wykaz urzędowych nazw miejscowych i obiektów fizjograficznych
Nazwa wsi – miasta Nazwy części wsi
– miasta
Nazwy obiektów fizjograficznych
– charakter obiektu
I. Gromada OSIEK
  1. Lipnik

  1. Błonie – pole,
  2. Dąbrówki – pole
  3. Dół – pole
  4. Kąpaniec – jezioro
  5. Kępa – krzaki
  6. Zajezierze – pole
  7. Zamienne – pole
  8. Zawalna Ziemia – pole, łąki

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Przemysław Rękas: Wykaz jednostek pomocniczych Gminy Osiek (pol.). W: Władze / Miasto Osiek i sołectwa [on-line]. Osiek, 2013-01-16, Biuletyn Informacji Publicznej Urzędu Miasta i Gminy Osiek [dostęp 30 kwietnia 2013 r.].
  2. Baza Demograficzna – Tablice predefiniowane – Wyniki badań bieżących; Stan i struktura ludności; Ludność według płci i miast (pol.). GUS, 2011, demografia.stat.gov.pl [dostęp 4 maja 2011 r].
  3. SIMC – Katalog miejscowości (stan na: 2010-01-01) /w:/ Lista plików predefiniowanych. 19 marca 2010 r.
  4. Jan Bielec (red.), Stanisława Szwałek: Wykaz urzędowych nazw miejscowości w Polsce. Ministerstwo Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska. T. II: K - P. Warszawa: GUS, 1981.
  5. Dz. Urz. Woj. Świętokrzyskiego Nr 202 poz. 1855, s. 20, 10744.
  6. a b Por. Filip Sulimierski (red. naczelny), Bronisław Chlebowski (red.), Władysław Walewski (red.): Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich. Nakładem Władysława Walewskiego. T. V. Warszawa: Skład Główny i administracya u Juliusza Walewskiego, D-ra Praw, Długa 47, Druk „WIEKU” Nowy-Świat Nr. 59, 1884, s. 274.
  7. Por. Filip Sulimierski (red. naczelny), Bronisław Chlebowski (red.), Władysław Walewski (red.): Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich. Nakładem Władysława Walewskiego. T. VII. Warszawa: Druk „WIEKU” Nowy-Świat Nr. 61, 1886, s. 628.
  8. Baza Demograficzna – Tablice predefiniowane – Wyniki badań bieżących; Stan i struktura ludności; Ludność według płci i miast (pol.). GUS, 2011, demografia.stat.gov.pl [dostęp 10 marca 2011 r].
  9. Por. Leon Kaczmarek (red. nauk. zeszytu), Witold Taszycki (red. nauk. wyd.): Urzędowe Nazwy miejscowości i obiektów fizjograficznych. 33. Powiat staszowski województwo kieleckie. Komisja ustalania nazw miejscowości i obiektów fizjograficznych (do użytku służbowego). Z: 33. Warszawa: Urząd Rady Ministrów. Biuro do Spraw Prezydiów Rad Nadzorczych, 1970, s. 28, 77-96.