Literatura polska. Przewodnik encyklopedyczny

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Literatura polska. Przewodnik encyklopedyczny
Autor Julian Krzyżanowski, Czesław Hernaś, Artur Hutnikiewicz, Jan Jakubowski, Janina Kulczycka-Saloni, Andrzej Lam, Zdzisław Libera, Maria Straszewska, Kazimierz Wyka, Dorota Simonides
Tematyka literatura polska, wersologia, wydawnictwa i biografie
Typ utworu słownik encyklopedyczny
Data powstania 1969-1985
Wydanie oryginalne
Miejsce wydania Warszawa
Język polski
Data wydania 1984-1985
Wydawca Państwowe Wydawnictwo Naukowe

Literatura polska. Przewodnik encyklopedycznypolska encyklopedia literacka, popularnonaukowy, dwutomowy słownik encyklopedyczny poświęcony literaturze polskiej opracowany i opublikowany w okresie PRL[1].

Historia[edytuj | edytuj kod]

Encyklopedia zawiera informacje z zakresu literatury polskiej od jej początków do lat 80 XX wieku. Powstała w okresie PRL w latach 1969–1985. Projekt zainicjowany został pod koniec lat 60 XX wieku przez wydawnictwo PWN, które powołało komitet redakcyjny. Rozpoczął on pracę w 1969 pod przewodnictwem prof. Juliana Krzyżanowskiego, a po jego śmierci w 1976 Czesława Hernasia[1].

Zawartość[edytuj | edytuj kod]

Encyklopedia ma charakter popularnonaukowy i w założeniu wydawcy miała stanowić przewodnik encyklopedyczny dla uczniów oraz nauczycieli, który ukazywałby rozwój literatury polskiej w rysie dziejowym. Publikacja składa się z dwóch tomów liczących w sumie 5000 haseł biograficznych oraz rzeczowych opracowanych w układzie alfabetycznym[1].

Większość haseł ma charakter biogramów pisarzy, poetów, wydawców, dziennikarzy oraz literatów, wybranych przez komitet redakcyjny. Tomy zawierają również opisy ważniejszych utworów literackich, a także różnych gatunków, prądów, nurtów i epok oraz dziedzin twórczości jak np. folklor czy literatura dla dzieci i młodzieży. Część haseł dotyczy nauki o literaturze, terminologii językowej z dziedziny wersologii, morfologii języka, socjologii literatury oraz historii rozwoju języka[1].

Encyklopedia zawiera informacje z dziedziny geografii – opisy miejscowości pod kątem ich znaczenia dla rozwoju wiodącej tematyki publikacji. Wydawnictwo nie obejmuje codziennych tytułów prasowych, a jedynie opisuje gazety literackie lub dodatki o tej tematyce publikowane w informacyjnych lub kulturalnych tytułach prasowych[1].

W przewodniku znajdują się także opisy związków literackich z innymi literaturami narodowymi (np. skandynawsko-polskie związki literackie) co stanowi novum w polskich publikacjach encyklopedycznych[1].

Krytyka[edytuj | edytuj kod]

Marek Skwara w recenzji publikacji zamieszczonej w 1986 w Pamiętniku Literackim wytknął autorom zbyt wąskie rozumienie literatury wskazując nieobecność haseł poświeconych związkom literatury z innymi dziedzinami sztuki – muzyką oraz sztukami plastycznymi. Podał przykład malarstwa odnotowując m.in. brak biogramów artystów, którzy w literaturze znaleźli inspirację do swojej twórczości i wykonali ilustracje do książkowych wydań ważnych utworów literackich jak np. Michał Elwiro Andriolli. Wskazał także szereg pominięć m.in. brak hasła „Biblia a literatura polska” oraz Realizm socjalistyczny[2].

Zdaniem autora przewodnik ma również za bardzo rozbudowane artykuły o instytucjach wydawniczych i literackich oraz biogramy, a przy tym zbyt ubogo potraktowane zagadnienia związane z inną tematyką. Według jego oceny na drugi plan zepchnięte zostało dzieło literackie, co zaskutkowało małą ilością haseł poświęconych utworom literackim[2].

Wydania[edytuj | edytuj kod]

Słownik ukazał się w dwóch tomach oraz w dwóch wydaniach opublikowanych w latach 1984–1985 w Warszawie[1]:

  • Literatura polska. Przewodnik encyklopedyczny, tom I A-M,
  • Literatura polska. Przewodnik encyklopedyczny, tom II N-Ż,

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]