Lonar (jezioro)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Lonar
Ilustracja
Panorama jeziora
Położenie
Państwo  Indie
Lokalizacja Maharasztra
Morfometria
Wymiary
• max długość
• max szerokość

1200 m
1200 m
Głębokość
• maksymalna

13 m
Hydrologia
Rodzaj jeziora słone jezioro meteorytowe
Położenie na mapie Maharasztry
Mapa lokalizacyjna Maharasztry
Lonar
Lonar
Położenie na mapie Indii
Mapa lokalizacyjna Indii
Lonar
Lonar
Ziemia19°58′34″N 76°30′29″E/19,976000 76,508000
Lonar
Ilustracja
Zdjęcie satelitarne
Ciało niebieskie Ziemia
Średnica krateru 1,83 km
Głębokość krateru 150 m
Wiek 52 ± 6 ka

Lonarjezioro meteorytowe, wypełniające krater uderzeniowy, w stanie Maharasztra, w Indiach. Skały tego krateru są widoczne na powierzchni ziemi.

Jezioro[edytuj | edytuj kod]

Jezioro Lonar jest jeziorem słonym, zawierającym dużą ilość jonów sodu i węglanów. Zasolenie zmienia się ze zmianami pór roku, rośnie w porze suchej. Jest to jedyne na Ziemi jezioro, znajdujące się w kraterze meteorytowym powstałym w skałach bazaltowych. Powierzchnia jeziora znajduje się 137 m poniżej obrzeża krateru, co chroni ją przed wiatrem i utrudnia mieszanie wód. Woda jeziora przy brzegu może mieć odczyn neutralny (pH = 7), ze względu na istnienie wypływów wody słodkiej, ale w głębi jeziora ma odczyn silnie zasadowy, osiąga pH = 11. W centrum jeziora żyją mikroorganizmy halofilne, natomiast u jego brzegów można spotkać liczne ptaki, jaszczurki, a także ssaki takie jak gazele[1].

Nad jeziorem widoczna jest także obecność ludzka. Ludzie od wieków wydobywali z niego sól, a ponadto wznieśli nad nim świątynie; współcześnie istnieje ich osiem, niektóre są częściowo pogrążone w wodach jeziora. Otaczają je pola uprawne i wsie[1][2].

Krater[edytuj | edytuj kod]

Lonar wypełnia geologicznie młody krater uderzeniowy, którego wiek ocenia się na od 46 do 58 tysięcy lat[3]. Istnieje również nowsze oszacowanie wskazujące wiek około 500 tys. lat (obie oceny plasują jego powstanie w plejstocenie). Ma on średnicę około 1800 m. Utworzył go upadek na skały wulkaniczne małej planetoidy, która najprawdopodobniej nadleciała ze wschodu i uderzyła w podłoże pod kątem 30–45°[1]. Pierwotnie krater miał głębokość 230–245 m, ale z czasem wypełniły go osady, przez co ma obecnie 150 m głębokości. Obrzeże krateru jest podniesione względem otaczającego terenu, stoki mają obecnie nachylenie 5–25°. Skały podłoża to pokłady lawy bazaltowej o miąższości około 400 metrów, stanowiące fragment trapów Dekanu[1]. Z tej przyczyny geolodzy początkowo wysnuwali hipotezę, że utworzyła go erupcja wulkanu[1][2]. Jednak jeszcze w 1896 G.K. Gilbert wskazał na podobieństwo skał tego krateru i krateru Barringera w Arizonie[4]. Skały w kraterze wykazują diagnostyczne cechy uderzenia meteorytu: planarne struktury deformacyjne, stożki zderzeniowe oraz obecność szkliwa impaktowego – maskelinitu[1][2].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c d e f Lonar Crater. Wondermondo. [dostęp 2015-01-27].
  2. a b c Lonar Crater, India (ang.). W: Earth Observatory [on-line]. NASA, 2008-04-13. [dostęp 2015-01-27].
  3. Lonar (ang.). Earth Impact Database. [dostęp 2015-01-27].
  4. Lonar Meteoritic Crater. Khagol Mandal, 2006-07-08. [dostęp 2015-01-27].