Louise Schroeder

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Louise Schroeder
Ilustracja
Schroeder podczas konferencji premierów krajów związkowych trzech stref okupacyjnych Niemiec w Koblencji (8–10 lipca 1948)
Data i miejsce urodzenia 2 kwietnia 1887
Altona
Data i miejsce śmierci 4 czerwca 1957
Berlin
Burmistrz Berlina
Okres od maja 1947
do grudnia 1948
Przynależność polityczna SPD
Poprzednik Otto Ostrowski
Następca Ernst Reuter

Louise Dorothea Sophie Schroeder (ur. 2 kwietnia 1887 w Altonie, zm. 4 czerwca 1957 w Berlinie) – niemiecka polityk socjaldemokratyczna, aktywistka stowarzyszenia opieki społecznej nad robotnikami Arbeiterwohlfahrt, jedna z pierwszych kobiet wybranych w 1919 roku do Zgromadzenia Narodowego (niem. Weimarer Nationalversammlung), posłanka do Reichstagu (1920–1933), pierwsza kobieta piastująca urząd nadburmistrza Berlina (1947–1948), burmistrz Berlina (1946–1951), posłanka do Bundestagu (1949–1957).

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Louise Schroeder urodziła się 2 kwietnia 1887 roku w hamburskiej Altonie[1] w rodzinie robotniczej jako najmłodsze z ośmiorga dzieci[2]. Po skończeniu szkoły średniej dla dziewcząt w Altonie (1893–1901), kontynuowała naukę dzięki wsparciu finansowym starszego rodzeństwa w szkole handlowej w Hamburgu (1901–1902)[1][2]. W latach 1902–1908 pracowała najpierw jako stenotypistka, a później jako osobista sekretarka w europejskim towarzystwie ubezpieczeniowym[1]. Nauczyła się tam dwóch języków obcych: angielskiego i francuskiego[2].

W 1910 roku wstąpiła do Socjaldemokratycznej Partii Niemiec (niem. Sozialdemokratische Partei Deutschlands, SPD)[1]. Od 1918 roku pracowała w urzędzie opieki społecznej w Altonie[1]. W 1919 roku razem z Marie Juchacz (1879–1956) i innymi aktywistkami społecznymi założyła stowarzyszenie opieki społecznej nad robotnikami Arbeiterwohlfahrt (AWO)[1]. Przewodniczyła komisji ds. opieki społecznej nad robotnikami w Szlezwiku-Holsztynie od 1922 do 1933 roku, kiedy to działalność komisji została zakazana[1]. W latach 1925–1933 pracowała jako nauczycielka w szkole opieki społecznej nad robotnikami w Berlinie, którą współzałożyła[1]. Prowadziła również zajęcia w tamtejszej Wyższej Szkole Polityki[1].

W 1919 roku jako najmłodszy członek frakcji SPD i pierwsza kobieta została wybrana do Zgromadzenia Narodowego (niem. Weimarer Nationalversammlung), a latach 1920–1933 była posłem do Reichstagu[1]. Jej parlamentarnym mentorem był Paul Löbe (1875–1967), z którym konsultowała się w sprawach decyzji politycznych[1]. W 1919 roku oraz w latach 1929–1933 była członkiem Zgromadzenia Miejskiego Altony (niem. Altonaer Stadtversammlung)[1].

Schroeder walczyła o objęcie opieką matek z dziećmi oraz młodzieży i poprawę systemu zdrowotnego, broniła ośmiogodzinnego dnia pracy, podnosiła kwestie równości wobec prawa niezamężnych matek i nieślubnych dzieci, a także zwracała uwagę na sytuację prostytutek[1][3].

Po dojściu Hitlera i nazistów do władzy w 1933 roku, głosowała przeciwko tzw. Ermächtigungsgesetz – ustawie upoważniającej (ustawy o pełnomocnictwach)[a], która nadawała Rządowi Rzeszy prawo wydawania rozporządzeń z mocą ustawy, bez udziału parlamentu[3]. Po rozwiązaniu AWO i delegalizacji SPD, Schroeder została pozbawiona pracy[1][3]. Odmówiono jej zasiłku dla bezrobotnych[1][3]. Była podejrzewana o zdradę stanu (niem. Hochverrat), musiała regularnie meldować się na policyjnym komisariacie, a jej mieszkanie było wielokrotnie poddawane rewizjom[1][3].

W 1934 roku Schroeder otworzyła w Hamburgu filię piekarni[1]. Od 1939 roku pracowała jako sekretarka i asystentka w firmie budowlanej w Berlinie[1], która w 1944 roku oddelegowała ją do Danii, gdzie doczekała końca wojny[4].

W 1946 roku Schroeder została jednym z trzech przewodniczących berlińskiego stowarzyszenie opieki społecznej nad robotnikami Arbeiterwohlfahrt oraz wiceprzewodniczącą berlińskiej SPD[1]. W 1946 roku została wybrana na burmistrza Berlina i na trzeciego zastępcę nadburmistrza miasta Otto Ostrowskiego (1883–1963)[1]. Objęła wszystkie resorty społeczne, łącznie z organizacją zaopatrzenia w żywność i opał[1]. Po dymisji Ostrowskiego, 8 maja 1947 roku objęła stanowisko nadburmistrza Berlina[4]. W czerwcu 1947 roku na nadburmistrza został wybrany Ernst Reuter (1889–1953)[4]. Ponieważ nie mógł on jednak objąć stanowiska z uwagi na weto sowieckie, Schroeder sprawowała urząd nadburmistrza komisarycznie do grudnia 1948 roku[4][1]. Była pierwszą i dotychczas (2017) jedyną kobietą sprawującą ten urząd[4]. Pod koniec sierpnia 1948 roku Schroeder ciężko zachorowała, a jej obowiązki na trzy i pół miesiąca przejął polityk CDU Ferdinand Friedensburg (1886–1972)[4]. Był to politycznie ciężki czas sowieckiej blokady zachodnich sektorów Berlina i początki podziału miasta[4][1]. Schroeder bezskutecznie apelowała o utrzymanie jedności Berlina[1]. Po zwycięstwie SPD w wyborach w 1948, nadburmistrzem został Ernst Reuter, a Schroeder jego zastępczynią – funkcję tę sprawowała do 1951 roku[1].

W latach 1946–1950 Schroeder była współwydawcą pisma „Das Sozialistische Jahrhundert”[3]. W latach 1948–1950 była członkiem berlińskiej rady miejskiej (niem. Stadtverordnetenversammlung), a w latach 1951–1952 Izby Deputowanych w Berlinie[3]. W latach 1948–1949 przewodniczyła Stowarzyszeniu Miast Niemiec (niem. Deutscher Städtetag)[1]. W latach 1948–1967 zasiadała w zarządzie SPD[3].

W 1949 roku jej kandydatura była dyskutowana w SPD i w mediach w kontekście wyboru Prezydenta Niemiec, jednak to Kurt Schumacher (1895–1952) zdobył głosy, a Schroeder w końcu musiała go poprzeć[1][3].

W latach 1949–1957 była posłem do Bundestagu, a w 1950 roku została oddelegowana przez zarząd SPD do Zgromadzenia Parlamentarnego Rady Europy w Strasburgu[1][2]. W latach 1952–1954 zasiadała w prezydium Niemieckiego Czerwonego Krzyża[3].

Nagrody i odznaczenia[edytuj | edytuj kod]

Medal im. Louise Schroeder

Upamiętnienie[edytuj | edytuj kod]

W 1998 roku na wniosek parlamentarzystów Izby Deputowanych w Berlinie ufundowano medal im. Louise Schroeder przyznawany corocznie za działalność na rzecz demokracji, pokoju, sprawiedliwości społecznej oraz równouprawnienia kobiet i mężczyzn[4][5].

Uwagi[edytuj | edytuj kod]

  1. Oficjalna nazwa to: Ustawa o usunięciu zagrożenia narodu i państwa (niem. Gesetz zur Behebung der Not von Volk und Reich).

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u v w x y z aa ab ac ad ae Petra Weber: Schroeder, Louise. W: Neue Deutsche Biographie 23. 2007, s. 569–571. [dostęp 2017-01-28].
  2. a b c d e Regine Marquardt: Das Ja zur Politik: Frauen im Deutschen Bundestag (1949–1961) Ausgewählte Biographien. Springer-Verlag, 2013, s. 103–134. ISBN 978-3-322-93353-9. [dostęp 2017-01-28].
  3. a b c d e f g h i j k Bettina Michalski: Schroeder, Louise. W: Rudolf Vierhaus: Biographisches Handbuch der Mitglieder des Deutschen Bundestages 1949–2002. Walter de Gruyter, 2002, s. 784–785. ISBN 978-3-11-096905-4. [dostęp 2017-01-28].
  4. a b c d e f g h i Louise Schroeder (niem.). berlin.de. [dostęp 2017-01-28]. [zarchiwizowane z tego adresu (2014-12-12)].
  5. Abgeordnetenhaus Berlin: Louise-Schroeder-Medaille (niem.). [dostęp 2017-01-28]. [zarchiwizowane z tego adresu (2017-03-02)].