Ludwig Leist

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Zarządzenie Ludwiga Leista z 9 sierpnia 1940 dotyczące dzielnicy żydowskiej w Warszawie
Ludwig Leist (drugi z lewej w drugim rzędzie) podczas procesu przed Najwyższym Trybunałem Narodowym w Warszawie

Ludwig Leist (ur. 17 grudnia 1891 w Kaiserslautern, zm. 1967) – SA-Oberfuhrer, nazista, w latach 1940–1944 niemiecki starosta Warszawy.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Ukończył 8 klas szkoły podstawowej i z zawodu był urzędnikiem. Członek NSDAP i SA (w których miał stopień SA-Brigadeführera). Był kierownikiem wydziału administracji niemieckiej w Warszawie (od października 1939 do marca 1940), a następnie pełnomocnikiem gubernatora Hansa Franka – starostą miejskim Warszawy (od marca 1940 do 31 lipca 1944)[1].

Leist był jednym z nielicznych przedstawicieli władz III Rzeszy w Polsce, którzy byli nastawieni życzliwie do narodu polskiego[2]. Mimo iż wydał kilka zarządzeń dyskryminujących ludność polską i żydowską, był uznawany za urzędnika stosunkowo mało szkodliwego dla ludności miasta. Współpraca polskiego Zarządu Miasta z Leistem układała się poprawnie[3].

Po powstaniu warszawskim znalazł się w Poznaniu, gdzie próbował utworzyć komórkę likwidacyjną biura starosty w celu przeprowadzenia ewakuacji wyposażenia urzędów[4].

Aresztowany przez aliantów został wydany władzom polskim i osądzony w dniach 17 grudnia 1946-24 lutego 1947 przez Najwyższy Trybunał Narodowy (NTN) wraz z trzema innymi członkami okupacyjnych władz Warszawy (m.in. gubernatorem dystryktu Ludwigiem Fischerem). Proces odbył się w sali Związku Nauczycielstwa Polskiego przy ul. Smulikowskiego 6/8[5].

Leist został uznany za winnego udziału w organizacji przestępczej za jaką NTN uznał kierownictwo administracji niemieckiej w Generalnym Gubernatorstwie oraz winnego udziału w prześladowaniach ludności żydowskiej i polskiej. Leista skazano 17 grudnia 1948[6] na 8 lat pozbawienia wolności oraz 5 lat pozbawienia praw publicznych i honorowych. Został zwolniony z więzienia w Barczewie po odbyciu kary i 17 stycznia 1954 deportowany do RFN.

W 1951 Tadeusz Walichnowski przeprowadził z Leistem w więzieniu w Barczewie kilkanaście rozmów, na podstawie których opublikował książkę Rozmowy z Leistem hitlerowskim starostą Warszawy[7].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. „Okupacja i ruch oporu w Dzienniku Hansa Franka 1943-1945” T.II, KIW, Warszawa 1972.
  2. Polityka nr 8 (3047), s. 68
  3. Krzysztof Dunin-Wąsowicz: Warszawa w latach 1939–1945. Państwowe Wydawnictwo Naukowe: 1984, s. 47. ISBN 83-01-04207-9.
  4. Krzysztof Dunin-Wąsowicz: Warszawa w latach 1939–1945. Państwowe Wydawnictwo Naukowe: 1984, s. 48. ISBN 83-01-04207-9.
  5. Marek Henzler. Wojna osądzona. „Polityka”, s. 68, 17 lutego–23 lutego 2016. 
  6. Polen – Philipps-Universität Marburg – ICWC (niem.). [dostęp 2011-06-25].
  7. Tadeusz Walichnowski: Rozmowy z Leistem hitlerowskim starostą Warszawy. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1986, s. 7. ISBN 83-01-06869-8.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Okupacja i ruch oporu w Dzienniku Hansa Franka 1943–1945 T.II, KIW, Warszawa 1972