MFV Aleksy Gdy-119

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Aleksy / Gdy-119
Następne nazwy


  • Michał Siedlecki Gdy-119 (od 6 listopada 1948),
  • Gdy-119 (od 1956),
Bandera  PRL
Call sign SPDR
Port macierzysty Gdynia
Armator
  • do czerwca 1948: Przedsiębiorstwo Połowów Dalekomorskich "Dalmor", spółka z o.o., Gdynia;
  • od czerwca 1948: Morskie laboratorium Rybackie, Gdynia;
  • od 1 stycznia 1949: Morski Instytut Rybacki, Gdynia;
  • od 1956: J. Niegrzybowski, Gdynia
Nadzorujące towarzystwo klasyf. Polski Rejestr Statków
Dane podstawowe
Typ
  • trawler motorowy (do listopada 1948),
  • statek badawczy (od listopada 1948),
  • superkuter rybacki (od 1956).
Historia
Stocznia James V. Hepburn & Co, Ltd, Montrose
Data oddania do eksploatacji 4 października 1947
Data zatonięcia 22 lipca 1961
Dane techniczne
Nośność (DWT) 40 ton
Liczba członków załogi 6-8 osób
Długość całkowita (L) 25,0 m
Szerokość (B) 5,8 m
Zanurzenie (D) około 2,5 m
Pojemność brutto 85 RT GT
Pojemność netto 30 RT NT
Napęd mechaniczny
Silnik 1 silnik Petters, 4-cylindrowy, o mocy 200 KM;
Liczba śrub napędowych 1
Prędkość maks. około 8 węzłów w.

Gdy-119, pierwotnie Aleksy – polski superkuter rybacki, eksploatowany w latach 1947–1961. W latach 1948–1956 służył jako statek badawczy Michał Siedlecki. Statek podniósł polską banderę 4 października 1947 roku, zatonął 22 lipca 1961 roku.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Budowa[edytuj | edytuj kod]

Mały trawler motorowy typu "y", zbudowany dla Polski, w ramach pomocy UNRRA (nr kontraktu D 3148)[potrzebny przypis], przez szkocką stocznię James V. Hepburn & Co, Ltd z Montrose. Należał do brytyjskiego seryjnego typu MFV-75 (Motor Fishing Vessel – motorowy statek rybacki, 75 oznaczało długość w stopach)[1]. Polską banderę podniósł 4 października 1947 roku, otrzymując początkowo nazwę „Aleksy”[1]. Jednostkami bliźniaczymi w polskiej służbie były: „Hilary” (Gdy-115), „Walery” (Gdy-116), „January” (Gdy-117), „Ksawery” (Gdy-118)[1].

Służba[edytuj | edytuj kod]

Po podniesieniu polskiej bandery, rozpoczął służbę w barwach Przedsiębiorstwa Połowów Dalekomorskich „Dalmor”, spółka z o.o. z Gdyni; był klasyfikowany wówczas jako „trawler motorowy 75-stopowy” i poławiał na Bałtyku[2]. W czerwcu 1948 roku, przekazano go Morskiemu Laboratorium Rybackiemu w Gdyni, po czym został skierowany do Stoczni Rybackiej w Gdyni, w celu przebudowy na statek badawczy. 6 listopada 1948 roku odbyło się uroczyste przekazanie statku do eksploatacji, który przy tej okazji otrzymał nazwę r/v „Michał Siedlecki” na cześć zoologa Michała Siedleckiego i nadal używał dotychczasowy znak rybacki (Gdy-119)[3]. Szyprem został znany rybak Józef Lipski. 8 grudnia kuter wyszedł w swój pierwszy rejs badawczy, w czasie którego badano południowe krańce Głębi Gotlandzkiej, a potem południowe krańce Rynny Słupskiej. 1 stycznia 1949 roku Morski Instytut Rybacki „wchłonął” Morskie Laboratorium Rybackie, tym samym stając się właścicielem statku. W kolejnym rejsie, który trwał od 7 do 11 lutego, r/v „Michał Siedlecki” kontynuował badania Rynny Słupskiej. Powrócił tam, wraz z dwoma kutrami gdyńskiej „Arki”, 10 marca prowadząc połowy dorsza, w których uzyskano bardzo dobre wyniki, pomimo złych warunków pogodowych, które zmusiły kutry do powrotu po dwóch dniach połowów. 20 marca statek rozpoczął rozpoznanie wschodniej części Zatoki Gdańskiej, w rejonie Bałtyjska. 21 kwietnia r/v „Michał Siedlecki” wyszedł na rozpoznanie zachodniego Bałtyku, przy czym najlepsze wyniki uzyskano na Głębi Bornholmskiej. W połowie maja statek pobierał próbki planktonowe i hydrologiczne na Głębi Gotlandzkiej. W sierpniu 1949 roku dokonywał próbnych połowów na zachodnim Bałtyku. Ostatnim rejsem w tym roku był kurs do Skagen, w celu zakupienia tuki pelagicznej Larsena, niejako przy okazji przetestowano nową sieć na wodach duńskich i 23 grudnia kuter zacumował w Gdyni. 29 marca 1950 roku r/v „Michał Siedlecki” wyruszył dwutygodniowe na rozpoznanie łowisk w Kattegacie i Skagerraku. Pod koniec II dekady listopada 1951 roku statek miał dokonać rozpoznawczych połowów śledzia w Skagerraku, lecz pogoda pokrzyżowała te plany i w połowie grudnia zawinął do Gdyni. W lipcu 1952 roku r/v „Michał Siedlecki” zlokalizował wydajne łowisko w rejonie Kłajpedy. 12 sierpnia kuter wyszedł w rejs na Morze Północne, aby przetestować połowy tuńczyków na haki, próby zakończyły się fiaskiem. W drodze powrotnej do Gdyni, gdzie zjawił się 17 października r/v „Michał Siedlecki” zawinął do Sassnitz i Rostocku. 4 listopada 1953 roku statek wyszedł w rejs do Rygi z delegacją MIR-u na pokładzie, skąd powrócił 21 tego miesiąca. W roku tym zmienił się szyper Michała Siedleckiego, dowodzącego dotychczas Józefa Lipskiego zastąpił Władysław Kilanowski, później funkcję szypra pełnili Stefan Musielak oraz Hubert Konkol[4].

W 1956 roku statek został sprzedany J. Niegrzybowskiemu, rybakowi z Gdyni, w związku z wejściem do służby nowego kutra badawczego „Michał Siedlecki”[1]. Zmienił wówczas nazwę na Gdy-119. Poławiał na Bałtyku i Morzu Północnym.

Losy końcowe[edytuj | edytuj kod]

22 lipca 1961 roku zatonął na Morzu Północnym, po kolizji z wschodnioniemieckim kutrem rybackim Sas-291, ośmioosobowa załoga została uratowana[5].

Pełna charakterystyka[edytuj | edytuj kod]

  • Radiowy sygnał wywoławczy SPDR
  • Nazwy i oznaki rybackie
    • do 6 listopada 1948: Aleksy Gdy-119
    • od 6 listopada 1948: Michał Siedlecki Gdy-119
    • od 1956: Gdy-119
  • Klasyfikacja (rodzaj) statku
    • do 6 listopada 1948: trawler motorowy
    • od 6 listopada 1948: statek badawczy
    • od 1956: superkuter rybacki
  • Podniesienie bandery 4 października 1947
  • Stocznia James V. Hepburn & Co., Ltd, Montrose (Wielka Brytania)[1]
  • Pojemność brutto 85 BRT
  • Pojemność netto 30 NRT
  • Nośność 40 ton
  • Długość całkowita 25,0 m
  • Długość między pionami 22,9 m
  • Szerokość 5,8 m
  • Zanurzenie około 2,5 m
  • Napęd 1 silnik Petters, 4-cylindrowy
  • Moc napędu 200 KM
  • Liczba śrub 1
  • Prędkość eksploatacyjna około 8 węzłów
  • Liczba pokładów 1
  • Liczba członków załogi 6-8 osób
  • Armator
    • do czerwca 1948: Przedsiębiorstwo Połowów Dalekomorskich „Dalmor”, spółka z o.o., Gdynia
    • od czerwca 1948: Morskie Laboratorium Rybackie, Gdynia
    • od 1 stycznia 1949: Morski Instytut Rybacki, Gdynia
    • od 1956: J. Niegrzybowski, Gdynia
  • Port macierzysty Gdynia
  • Bandera polska
  • Towarzystwo klasyfikujące statek Polski Rejestr Statków
  • Zatonął 22 lipca 1961

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c d e Jerzy Miciński, Stefan Kolicki: Pod polską banderą. Gdynia: Wydawnictwo Morskie, 1962, s. 70.
  2. Andrzej Ropelewski: Półwiecze "Dalmoru" na oceanach świata 1946-1996. Gdańsk: Marpress, 1996. ISBN 83-85349-59-6.
  3. Wiesław Blady: Polska flota rybacka 1921-2001. Gdynia: Morski Instytut Rybacki, 2002. ISBN 83-908885-9-9.
  4. Andrzej Ropelewski: Morski Instytut Rybacki. Ludzie i wydarzenia 1921-2001. Gdynia: Morski Instytut Rybacki, 2001. ISBN 83-908885-5-6.
  5. Jerzy Miciński, Stefan Kolicki: Pod polską banderą. Gdynia: Wydawnictwo Morskie, 1962, s. 250.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Andrzej Ropelewski: Półwiecze "Dalmoru" na oceanach świata 1946-1996. Gdańsk: Marpress, 1996. ISBN 83-85349-59-6.
  • Andrzej Ropelewski: Morski Instytut Rybacki. Ludzie i wydarzenia 1921-2001. Gdynia: Morski Instytut Rybacki, 2001. ISBN 83-908885-5-6.
  • Jerzy Miciński, Stefan Kolicki: Pod polską banderą. Gdynia: Wydawnictwo Morskie, 1962.
  • Wiesław Blady: Polska flota rybacka 1921-2001. Gdynia: Morski Instytut Rybacki, 2002. ISBN 83-908885-9-9.
  • Praca zbiorowa: Działalność Przedsiębiorstwa Połowów Dalekomorskich i Usług Rybackich "DALMOR" w Gdyni w latach 1946-1986. Gdynia: Dalmor, 1986.
  • Rejestry Statków Morskich. Polski Rejestr Statków, 1959-1963.