Maciej z Drohiczyna

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Maciej z Drohiczyna
Ilustracja
Iluminacja z Graduału Jana Olbrachta autorstwa Macieja z Drohiczyna „Król na majestacie”, inicjał „K”, ok 1501
Data urodzenia XV wiek
Data śmierci XVI wiek
Narodowość polska
Dziedzina sztuki iluminatorstwo
Epoka późny gotyk
Ważne dzieła

Graduał Jana Olbrachta

Maciej z Drohiczyna – przedsiębiorca i iluminator małopolski czynny w latach 1484–1528[1] lub 1490–1524[2], określany również jako illuminator libroru, in castro Cracoviensi lub luminator litterarum, identyfikowany z Mistrzem Graduału Olbrachta.

Działalność artystyczna i zawodowa[edytuj | edytuj kod]

Przez całe życie pracował w Krakowie, gdzie przez czterdzieści lat prowadził pracownię malarską. Wraz z rodziną mieszkał na Wawelu w pobliżu katedry, w domu Oleśnickich zwanym „Pińczów”[3]. Był przedsiębiorcą; jako pośrednik zawierał umowy o przepisywanie i oprawianie ksiąg liturgicznych z katedralisami[a]; i introligatorami. Zachowały się dwie umowy na prace zawarte z katedralisem Wacławem Żydkiem z 1492 i 1493 roku. Pierwsza dotyczyła przepisania na pergaminie Psałterza dla kolegiaty w Skalbmierzu i ozdobienia go cynobrem, lazurem i innymi kolorami wraz z oprawieniem. Druga umowa dotyczyła przepisania, za sześć florenów, Mszału na pergaminie i ozdobienie go własnymi iluminacjami. W okresie swojej działalności, w różnym stopniu, współpracował ze skrybami: Abrahamem (1519), Stanisławem z Buku, handlarzem ksiąg iluminowanych Janem z Bełza, czy też z introligatorem Janem Czytwarem (1490) oraz z notariuszem kancelarii i sekretarzem królewskim Aleksandra Jagiellończyka i Zygmunta I, Wawrzyńcem Międzyleskim[3].

Twórczość i prace[edytuj | edytuj kod]

Maciej z Drohiczyna uznawany jest za tego, który kierował w swojej pracowni, w latach 1499–1506, pracami iluminatorów Graduału Jana Olbrachta i sam był jednym z nich. Był głównym wykonawcą iluminacji do I i II części Graduału królewskiego dla katedry wawelskiej[b]. Stylistycznie prace te nawiązywały do niemieckich i niderlandzkich miedziorytów i drzeworytów. W takim stylu wykonywano prace do 1506 roku, z którego pochodzi ostatnia miniatura „Opłakiwanie Chrystusa” z kanonu Mszału jasnogórskiego[3]. Był również autorem miniatur w Mszale katedralnym wykonanym dla kaplicy p.w. Wniebowzięcia Panny Marii w Krakowie[c][2].

Uczniem Macieja z Drohiczyna (w 1527 roku) był Jan z Raciborza, altarysta na Wawelu[4].

Uwagi[edytuj | edytuj kod]

  1. Katedralisi zajmowali się przede wszystkim produkcją okazałych i ozdobnych kodeksów liturgicznych. Ich dziełem były także ozdobne księgi prawnicze, podręczniki medyczne, a ponadto modlitewniki w języku rodzinnym. Edward Potkowski Katedralisi gdańscy : z dziejów książki w Gdańsku XV w. Annales Universitatis Mariae Curie-Skłodowska. Sectio F, Historia 45, 1990, s.213
  2. (AKMW, rkpsy nr 43, 44, 42 KP, czI-III)
  3. (z ok. 1500 roku, AKMW, rkps nr 4KP)

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Adam Labuda, Krystyna Secomska: Malarstwo gotyckie w Polsce. T. I. Warszawa: Wydawnictwo DiG, 2004. ISBN 83-7181-318-X.
  • Alicja Karłowska-Kamzowa: Malarstwo śląskie 1250-1450. Wrocław: Ossolineum, 1979. ISBN 83-04-00379-1.
  • Barbara Miodońska: Małopolskie malarstwo książkowe. Warszawa: PWN, 1993. ISBN 83-01-10963-7.