Magda Szabó

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Magda Szabó
Szabó Magda
ilustracja
Data i miejsce urodzenia 5 października 1917
Debreczyn
Data i miejsce śmierci 19 listopada 2007
Kerepes, Węgry
Narodowość węgierska
Język węgierski
Alma Mater Uniwersytet w Debreczynie
Dziedzina sztuki poezja, powieść, literatura dziecięca

Magda Szabó (ur. 5 października 1917 w Debreczynie, zm. 19 listopada 2007 w Kerepes[1]) – węgierska pisarka.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Ukończyła Uniwersytet w Debreczynie i uzyskała uprawnienia do nauczania łaciny i węgierskiego. Następnie zaczęła pracować jako nauczycielka w żeńskiej szkole w Debreczynie i w Hódmezővásárhely. Pomiędzy 1945 a 1949 pracowała w Ministerstwie Religii i Edukacji. Wyszła za mąż w 1947 r. za Tibora Szobotkę, tłumacza i pisarza.

W tym samym roku rozpoczęła karierę jako poetka tomikiem Owieczka. Następnie napisała Powrót do ludzi w 1949 r. W tym samym roku otrzymała nagrodę Baumgartena, z powodu której, ze względów politycznych, została aresztowana tego samego dnia i zwolniona z ministerstwa.

Podczas najciemniejszych lat komunizmu na Węgrzech, pomiędzy 1949 a 1958 r., zabroniono publikowania jej prac. Od tej pory zaczęto prześladować również jej męża, przez co był bezrobotny. Magda Szabó nauczała w tym czasie w szkole publicznej.

W czasie przymusowego milczenia artystycznego przerzuciła się z poezji na prozę. Swoją pierwszą powieść Fresk napisała w 1958 r. i osiągnęła wielki sukces wśród czytelników[2].

Nagrody[edytuj | edytuj kod]

Otrzymała sporo nagród na Węgrzech. Jej książki zostały przetłumaczone na wiele języków i trafiły do 42 krajów na całym świecie.

W 2003 r. otrzymała francuską nagrodę literacką Prix Femina Étranger za najlepszą powieść obcojęzyczną (Zamknięte drzwi).

Powieść Szabó Tajemnica Abigel znalazła się na szóstym miejscu wśród najpopularniejszych książek w węgierskiej edycji listy BBC Big Read, została zekranizowana jako serial telewizyjny (w Polsce nadano go w latach 80. XX wieku). Oprócz Tajemnicy Abigel na tej liście znalazły się jeszcze trzy jej książki.

Twórczość[edytuj | edytuj kod]

  • Bárány (wiersze, 1947, "Owieczka")
  • Vissza az emberig (wiersze, 1949)
  • Ki hol lakik (wiersze, 1957)
  • Freskó (powieść, 1958, "Fresk")
  • Mondják meg Zsófikának ( powieść, 1958, "Powiedzcie Zsofice")
  • Bárány Boldizsár (wiersze, 1958)
  • Neszek (wiersze, 1958)
  • Marikáék háza (1959)
  • Sziget-kék (1959)
  • Az őz (powieść, 1959, "Sarenka")
  • Vörös tinta (1959)
  • Disznótor (powieść, 1960, "Świniobicie")
  • Álarcosbál (powieść, 1961, "Bal maskowy")
  • Születésnap (powieść, 1962)
  • Pilátus (powieść, 1963, "Piłat")
  • A Danaida (powieść, 1964)
  • Hullámok kergetése (1965)
  • Tündér Lala (1965)
  • Eleven képét a világnak (1966)
  • Fanni hagyományai (1966)
  • Alvók futása (1967)
  • Mózes egy, huszonkettő (powieść, 1967, "Tylko sam siebie możesz ofiarować")
  • Zeusz küszöbén (1968)
  • Katalin utca (powieść, 1969)
  • Abigél (powieść, 1970, "Tajemnica Abigél")
  • Ókút (powieść, 1970, "Stara studnia")
  • Kiálts, város! (1971)
  • A szemlélők (powieść, 1973)
  • Az órák és a farkasok (1975)
  • Szilfán halat (1975)
  • Az a szép, fényes nap (1976)
  • Régimódi történet (powieść, 1977, "Staroświecka historia")
  • Kívül a körön (1980)
  • Erőnk szerint (1980)
  • Megmaradt Szobotkának (1983)
  • Béla király (1984)
  • Az ajtó (powieść, 1987, "Zamknięte drzwi")
  • Az öregség villogó csúcsain (1987)
  • Záróvizsga (1987)
  • A pillanat (Creusais) (powieść, 1990)
  • A félistenek szomorúsága (1992)
  • Szüret (1996)
  • A lepke logikája (1996)
  • A csekei monológ (1999)
  • Mézescsók Cerberusnak (1999)
  • Merszi, Möszjő (2000)
  • Für Elise (powieść, 2002)
  • Békekötés (2006)

Przypisy[edytuj | edytuj kod]