Marcin Dragan

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Grób Marcina Dragana na cmentarzu Srebrzysko

Marcin Dragan (ur. 11 listopada 1882 w Chyrowie, zm. 9 lipca 1966 w Gdańsku) – polski archiwista.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Studiował historię i geografię na Uniwersytecie Lwowskim. W 1908 obronił doktorat. Od 1925 pracował jako nauczyciel historii i geografii w Gimnazjum Polskim w Gdańsku[1]. W latach 1926-1939 i 1945-1956[2] był prezesem Towarzystwa Przyjaciół Nauki i Sztuki w Gdańsku. Podczas jego prezesury doszło do wyłonienia sześciu wydziałów towarzystwa; Dragan został przewodniczącym I Wydziału Historycznego. W 1927 był jednym ze współzałożycieli wydawanego przez towarzystwo Rocznika Gdańskiego. Zainicjował również wydawanie serii "Biblioteka Gdańsko – Pomorska" i "Studia Gdańskie". Zachęcał do pracy w strukturach towarzystwa innych nauczycieli Gimnazjum Polskiego: Władysława Pniewskiego, Bronisława Gawła, Kazimierę Jeżową[3]. Od 1 października 1930 był archiwistą przy Komisariacie Generalnym Rzeczypospolitej Polskiej w Wolnym Mieście Gdańsku. Na tym stanowisku przyczynił się do przekazania Polsce części polskich archiwaliów z zasobu gdańskiego archiwum (depozytów niektórych miast i wsi z polskiej części Pomorza Wschodniego[4]).

Podczas II wojny światowej przebywał w Krakowie. Powrócił do Gdańska w 1945. Do roku 1949 zajmował stanowisko kierownika Archiwum Państwowego w Gdańsku, zaś 1949-1961 - jego dyrektora. Nadzorował prace nad odbudową jego gmachu, zabezpieczeniem ocalałych archiwaliów oraz zabiegał o powrót akt wywiezionych w czasie wojny do Niemiec. W 1954 otrzymał tytuł naukowy docenta[1].

Pochowany na gdańskim cmentarzu Srebrzysko (rejon VI, kwatera III "międzylesie")[5].

Upamiętnienie[edytuj | edytuj kod]

Jego imię nosi ulica w Gdańsku (dzielnica Chełm)[6].

Wybrane publikacje[edytuj | edytuj kod]

  • O filozofii dziejów św. Augustyna Kraków 1910 (nakładem autora)
  • Recesy Gdańskie i ich wartość zastępcza w stosunku do utraconych źródeł archiwalnych, „Archeion”, 21, 1952, s. 175-191
  • Archiwalny Biuletyn Informacyjny, Wojewódzkie Archiwum Państwowe w Gdańsku, oprac. M. Dragan, R. Morcinek, M. Sławoszewska, Warszawa 1954 (wyd. powielaczowe)
  • Dr Anna Dembińska ur. 24 VII 1895 – zm. 19 VI 1954, kustosz WAP w Gdańsku, „Archeion”, 24, 1955, s. 389-390
  • Polsko-gdańsko-niemiecki spór archiwalny w okresie międzywojennym (1919-1939), „Archeion”, 39, 1963, s. 165-203

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b Marcin Dragan. gedanopedia.pl. [dostęp 2019-02-05].
  2. O GTN. gtn.cba.pl. [dostęp 2019-02-06].
  3. Maria Sadurska: Pedagog, uczony i archiwista. gdanskstrefa.com. [dostęp 2019-02-05].
  4. Dariusz Matelski. Spór o dobra kultury między Drugą Rzeczpospolitą a Niemcami i Wolnym Miastem Gdańskiem w latach 1919-1939. „Przegląd Polsko-Polonijny”. 2, s. 33, 2011. Gorzów Wielkopolski: Stowarzyszenie Naukowe "Polska w Świecie". ISSN 2083-3121 (pol.). [dostęp 2019-02-05]. 
  5. Marcin Dragan. cmentarze-gdanskie.pl. [dostęp 2019-02-05].
  6. Wykaz ulic Miasta Gdańska z podziałem na sektory i dzielnice. czystemiasto.gdansk.pl. [dostęp 2019-02-06].