Maria Dembowska (etnograf)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Maria Dembowska
Ilustracja
Maria Dembowska, ok. 1890 r.
Data i miejsce urodzenia 1856
Kireńsk
Data i miejsce śmierci 24 lutego 1922
Zakopane
Zawód, zajęcie etnograf

Maria Dembowska (ur. 1856 w Kireńsku, zm. 24 lutego 1922 w Zakopanem) – polska etnografka i jedna z pierwszych kolekcjonerek ludowej sztuki podhalańskiej.

Była córką zesłańca z 1863 – powstańca styczniowego Gustawa Sobotkiewicza. Chodziła ubrana w czarne żałobne stroje, zgodnie z patriotyczną modą pod zaborami i została przedstawiona jako Wieszczka Mara przez Tadeusza Micińskiego w powieści Nietota. Księga tajemna Tatr (1910). Od 1876 członkini Towarzystwa Tatrzańskiego. W 1886 zamieszkała w Zakopanem i zainteresowała się kolekcjonowaniem ludowych przedmiotów artystycznych z terenu Podhala. Ich dom o nazwie „Chata” (nieistniejący, rejon obecnej ulicy Zamojskiego) był nieformalnym miejscem spotkań części środowiska towarzyskiego Zakopanego (bywali tam między innymi: Władysław Matlakowski, Henryk Sienkiewicz, Karol Potkański, Stanisław Witkiewicz i Tytus Chałubiński). Po śmierci męża (Bronisława) została bliską przyjaciółką Stanisława Witkiewicza – towarzyszyła mu w ostatnich latach życia w Lovranie. Zbiory, jakie zgromadziła, przekazała w darze Muzeum Tatrzańskiemu.

Pochowana na Nowym Cmentarzu w Zakopanem; w tej samej mogile spoczywa też jej ojciec – Gustaw Sobotkiewicz (1818?–1894)[1].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Janusz Zdebski, Stary Cmentarz w Zakopanem. Przewodnik biograficzny, PTTK Kraj, Warszawa–Kraków 1986, s.26-27, ​ISBN 83-7005-180-4