Maria Krzyszkowska

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Maria Krzyszkowska
Ilustracja
Maria Krzyszkowska i Witold Gruca w balecie Czerwony płaszcz Luigiego Nono w choreografii Françoise Adret, Państwowa Opera Warszawska, 1962
Data i miejsce urodzenia 11 listopada 1925
Warszawa
Data i miejsce śmierci 28 września 2014
Legionowo
Narodowość polska
Dziedzina sztuki balet
Odznaczenia
Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski Order Sztandaru Pracy I klasy Order Sztandaru Pracy II klasy Złoty Krzyż Zasługi Medal 10-lecia Polski Ludowej Medal 30-lecia Polski Ludowej Medal 40-lecia Polski Ludowej Krzyż Oświęcimski Złoty Medal „Zasłużony Kulturze Gloria Artis”

Maria Krzyszkowska, I voto Wójcikowska, II voto Nowicka[1] (ur. 11 listopada 1925 w Warszawie, zm. 28 września 2014 w Domu Opieki w Legionowie) – artystka baletu, primabalerina Państwowej Opery Warszawskiej i Teatru Wielkiego w Warszawie w latach 1962-1977, a także kierownik baletu Teatru Wielkiego w latach 1970-1980 i 1985-1995.

Kariera artystyczna[edytuj | edytuj kod]

Uczyła się tańca u przedwojennej baleriny Ireny Szymańskiej w jej Szkole Tańca Artystycznego i Rytmiki (1937-1939) oraz u Leona Wójcikowskiego (1940-1944) w Prywatnej Szkole Baletu Zofii Pflanz-Dróbeckiej. Pierwsze ślady jej występów tanecznych odnajdujemy już na afiszach poranków artystycznych w okupowanej Warszawie. Promowana przez Leona Wójcikowskiego, w latach 1942-1944 tańczyła okazjonalnie w Café-Varieté-Restauracja "Janusz"[2][3] przy ulicy Tłomackie 13 oraz w Varieté "Maxim"[4][5] w wieżowcu Prudential przy ówczesnym Placu Napoleona 9, a także Teatrze Rozmaitości Jar[6] przy ulicy Senatorskiej 29.[7]

  • 1942–1944: występy estradowe w warszawskich kawiarniach
  • 1946–1947: występy estradowe w duecie z Leonem Wójcikowskim[8]
  • 1947–1950: solistka muzycznego Teatru Nowego w Warszawie
  • 1950–1953: primabalerina Opery Poznańskiej
  • 1953–1961: solistka baletu Państwowej Opery Warszawskiej
  • 1962–1965: primabalerina Państwowej Opery Warszawskiej
  • 1965–1977: primabalerina Teatru Wielkiego w Warszawie
  • 1970–1980: kierownik baletu Teatru Wielkiego w Warszawie
  • 1985–1995: kierownik baletu Teatru Wielkiego w Warszawie
  • 1995–1998: kierownik baletu Teatru Muzycznego „Roma”

Odznaczenia i nagrody[edytuj | edytuj kod]

Była najczęściej odznaczaną artystką polskiego baletu w okresie Polski Ludowej; otrzymała kolejno[1]:

Życie prywatne[edytuj | edytuj kod]

W latach 1950-1960 była żoną tancerza, choreografa i pedagoga Leona Wójcikowskiego (1899-1975). Po rozwodzie z nim, w 1961 roku związała się ze śpiewakiem-barytonem Zbigniewem Nowickim (1930-1990), wieloletnim sekretarzem teatralnej organizacji PZPR najpierw w Państwowej Operze Warszawskiej, a potem w Teatrze Wielkim, którego poślubiła niedługo przed jego śmiercią[1]. Po 1998 roku Maria Krzyszkowska wycofała się z aktywności zawodowej i resztę życia spędziła samotnie w swoim warszawskim mieszkaniu w Rynku Starego Miasta przy Kamiennych Schodkach, przydzielonym jeszcze w 1952 roku jej pierwszemu mężowi Leonowi Wójcikowskiemu przez ówczesnego ministra kultury i sztuki[9]. W ostatnich latach życia podupadła na zdrowiu i unikała kontaktów publicznych. W 2014 roku musiała poddać się poważnemu leczeniu szpitalnemu, po którym na czas rekonwalescencji znalazła się w Domu Opieki w Legionowie pod Warszawą, gdzie zmarła 28 września[10]. Pochowana została 3 października 2014 roku w grobie rodzinnym na Cmentarzu Powązkowskim w Warszawie[11].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c Joanna Sibilska-Siudym, Maria Krzyszkowska [w:] http://archiwum.teatrwielki.pl/baza/-/o/maria-krzyszkowska/169259/20181
  2. Polona, polona.pl [dostęp 2018-12-12].
  3. Polona, polona.pl [dostęp 2018-12-12].
  4. Polona, polona.pl [dostęp 2018-12-12].
  5. Polona, polona.pl [dostęp 2018-12-12].
  6. Polona, polona.pl [dostęp 2018-12-12].
  7. Instytut Teatralny, TEATRY W GALERII LUXENBURGA | Spacerownik Teatralny, spacerownikteatralny.pl [dostęp 2018-12-12].
  8. Polona, polona.pl [dostęp 2018-12-12].
  9. Irena Turska, Przetańczone życie. Rzecz o Leonie Wójcikowskim, Polskie Wydawnictwo Muzyczne SA, Kraków, 2006, s. 156, ​ISBN 83-224-0863-3
  10. Maria Krzyszkowska, cała Polska, 01.10.2014 - pozostałe, nekrologi.wyborcza.pl [dostęp 2017-11-25] (pol.).
  11. Maria Krzyszkowska-Nowicka, Warszawa, 01.10.2014 - nekrolog, nekrologi.wyborcza.pl [dostęp 2017-11-25] (pol.).

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]