Maria Lewicka (historyk sztuki)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Maria Lewicka
Data i miejsce urodzenia 8 września 1924
Siedlce
Data śmierci 25 kwietnia 2016[1]
Zawód, zajęcie historyczka sztuki
Narodowość Polska polska
Alma Mater Uniwersytet Warszawski
Pracodawca Instytut Sztuki Polskiej Akademii Nauk
Małżeństwo Bohdan Lewicki
Dzieci Anna Lewicka-Morawska
Paweł Lewicki

Maria Lewicka (ur. 8 września 1924 w Siedlcach, zm. 25 kwietnia 2016) – polska historyczka sztuki, popularyzatorka nauki, autorka książek, varsavianistka.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Wychowała się w Siedlcach i Lublinie. Po wybuchu wojny wraz ze swoją rodziną została wyrzucona z domu przez niemieckie władze okupacyjne. Jej ojciec, Stefan Kozłowski, przedwojenny urzędnik państwowy, był poszukiwany przez Niemców. W związku z tym Maria została osadzona w więzieniu w Zamku Lubelskim. Wypuszczona dzięki przekupieniu niemieckich strażników, wyjechała do Warszawy pod przybranym nazwiskiem. Tam wstąpiła w szeregi Armii Krajowej i otrzymała pseudonim Masia.

Uczestniczyła w tajnych kompletach, naukę zakończyła uzyskaniem matury. W czasie powstania warszawskiego była łączniczką, przypisaną do placówki przy ulicy Jasnej 10. Po upadku Powstania udało się jej wydostać ze zniszczonego miasta.

Po wojnie wyjechała do Krakowa, gdzie rozpoczęła studia w zakresie historii sztuki na Uniwersytecie Jagiellońskim. Po dwóch latach wróciła do odbudowywanej Warszawy i ukończyła studia na Uniwersytecie Warszawskim. Promotorem jej pracy magisterskiej, poświęconej twórczości Bernardo Morando był prof. Stanisław Lorentz. Przez ponad 30 lat była pracowniczką Instytutu Sztuki Polskiej Akademii Nauk, gdzie zajmowała się inwentaryzacją zabytków – inwentaryzowała między innymi Stare Miasto w Warszawie, współtworzyła także katalog zabytków.

Maria Lewicka była autorką wielu książek i artykułów popularyzujących tematykę historii sztuki i zabytków. Wśród nich znajdują się także przewodniki po warszawskim Starym Mieście. Była współautorką książki Piękno ocalone, dotyczącej najstarszego, XVI-wiecznego przewodnika po Warszawie, autorstwa Adama Jarzębskiego. Przez wiele lat współpracowała z miesięcznikiem Spotkania z Zabytkami, w którym opublikowała ponad 20 artykułów.

Życie prywatne[edytuj | edytuj kod]

W 1947 wzięła ślub z Bohdanem Lewickim, inżynierem budownictwa, późniejszym profesorem. Miała dwoje dzieci – Annę Lewicką-Morawską , również historyka sztuki, profesora Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie oraz Pawła Lewickiego, profesora psychologii na Uniwersytecie w Tulsa w stanie Oklahoma. Mieszkała na warszawskim Mokotowie.

Publikacje[edytuj | edytuj kod]

Publikacje naukowe[edytuj | edytuj kod]

  • Bernardo Morando, Państwowe Wydawnictwa Techniczne, 1952
  • Bernardo Morando, Neripotzza Editore, Wenecja 1959

Publikacje popularnonaukowe[edytuj | edytuj kod]

  • Dole i niedole arrasów wawelskich, Państwowe Zakłady Wydawnictw Szkolnych, 1972
  • W świecie zabytków sztuki, Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne, 1976 (Nagroda Konserwatora Zabytków)
  • W kręgu architektury, Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne, 1976
  • Piękno ocalone. Z Jarzębskim po współczesnej Warszawie (wspólnie z Barbarą Szymanowską), Państwowe Wydawnictwa Naukowe, 1982 (Nagroda za najlepsze varsavianum roku)

Przewodniki[edytuj | edytuj kod]

  • Atlas Architektury Starego Miasta w Warszawie, Arkady 1992 (tłumaczenie agnielskie, francuskie, niemieckie)
  • Rynek Starego Miasta w Warszawie, Wydawnictwo Naukowe PWN, 1992 (tłumaczenie niemieckie, francuskie i angielskie)
  • Wokół placu Zamkowego, wydawnictwa naukowe PWN, 1993

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Maria Lewicka (pol.). nekrologi.wyborcza.pl. [dostęp 2016-05-07].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Spotkania z Zabytkami”. Numer Specjalny 2010. Warszawa: Fundacja Hereditas. 
  • Maria Lewicka, Atlas Architektury Starego Miasta w Warszawie, wyd. pierwsze, Warszawa: Wydawnictwo Arkady, 1992, ISBN 83-213-3512-8.