Marian Fuks (fotograf)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Marian Fuks
Ilustracja
Marian Fuks (prawdopodobnie autoportret)
Data i miejsce urodzenia 1884
Warszawa
Data i miejsce śmierci 23 lutego 1935
Warszawa
Zawód, zajęcie fotograf, fotoreporter, filmowiec
Foto: Marian Fuks
Foto: Marian Fuks
Foto: Marian Fuks

Marian Fuks (ur. 1884 w Warszawie, zm. 23 lutego 1935 w Warszawie) – polski fotograf, fotoreporter, filmowiec[1][2]. Założyciel pierwszej agencji fotograficznej w Polsce – Agencji Fotograficznej Mariana Fuksa Propaganda[3][4]. Członek założyciel i wieloletni przewodniczący Stowarzyszenia Pracowników Fotografii w Warszawie[1][4].

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Marian Fuks związany z warszawskim środowiskiem fotograficznym – mieszkał, pracował, fotografował w Warszawie[1][5]. Miejsce szczególne w jego twórczości zajmowała fotografia portretowa oraz fotografia reportażowa – związana m.in. z tematyką kulturalną, obyczajową, polityczną, przemysłową, społeczną (dokumentował m.in. demonstrację patriotyczną w Warszawie – 1916, ostatnie lata I wojny światowej, wkroczenie wojsk polskich do Kijowa – 1920, przewrót majowy – 1926, Józefa Piłsudskiego na moście Poniatowskiego w czasie przewrotu majowego – 12 maja 1926)[1][4][3][6][2]. Zawodowo związany z fotografią reportażową od 1906 roku – wówczas został etatowym fotoreporterem nowo powstałego tygodnika Świat[7].

W 1906 roku przy skrzyżowaniu ulicy Marszałkowskiej i Alei Jerozolimskich w Warszawie otworzył własny zakład fotograficzny, przekształcając go w 1910 roku w Agencję Fotograficzną Mariana Fuksa Propaganda – współpracującą z prasą ogólnopolską oraz zagraniczną[1][4][6][7]. W 1910 roku był jednym z inicjatorów utworzenia Stowarzyszenia Fotografów Zawodowych Królestwa Polskiego[4]. W 1914 roku był inicjatorem i współzałożycielem Stowarzyszenia Pracowników Fotografii, zrzeszającego właścicieli fotograficznych firm żydowskich, którym kierował w latach 1914–1932[1][4].

Marian Fuks zmarł w 23 lutego 1935, pochowany 27 lutego na cmentarzu ewangelicko-augsburskim w Warszawie przy ulicy Młynarskiej[2]. Archiwum fotograficzne Mariana Fuksa zostało zniszczone podczas działań wojennych w 1939 roku[3][8].

W 2018 roku w warszawskim Domu Spotkań z Historią zorganizowano wystawę fotografii Mariana Fuksa, nawiązującą do 100. rocznicy odzyskania przez Polskę niepodległości, Marian Fuks – pierwszy fotoreporter II RP[9][10].

Publikacje[edytuj | edytuj kod]

  • Zaranie fotografii dziennikarskiej w Polsce – broszura (1925)[3][9];

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c d e f Żydowski Instytut Historyczny – Marian Fuks, archive.fo, 30 października 2014 [dostęp 2019-06-10].
  2. a b c Król fotoreporterów II RP - TVP Tygodnik – Magazyn widzów i czytelników, web.archive.org, 10 czerwca 2019 [dostęp 2019-06-10] [zarchiwizowane z adresu 2019-06-10].
  3. a b c d Marjan Fuks - Życie i twórczość | Artysta | Culture.pl, archive.fo, 10 czerwca 2019 [dostęp 2019-06-10].
  4. a b c d e f Wacław Żdżarski - Historia fotografii warszawskiej. Wydawca - Państwowe Wydawnictwo Naukowe (1974)
  5. Leksykon fotografów warszawskich 1845-1945: FUKS Marian, Leksykon fotografów warszawskich 1845-1945 [dostęp 2019-06-10] [zarchiwizowane z adresu 2019-06-10].
  6. a b Dokumentaliści – Marian Fuks, web.archive.org, 10 czerwca 2019 [dostęp 2019-06-10] [zarchiwizowane z adresu 2019-06-10].
  7. a b Ignacy Płażewski – Spojrzenie w przeszłość polskiej fotografii. Wydawca – Państwowy Instytut Wydawniczy (1982). ​​ISBN 83-06-00100-1
  8. Marjan Fuks pierwszy fotoreporter II RP Wystawa DSH, web.archive.org, 10 czerwca 2019 [dostęp 2019-06-10] [zarchiwizowane z adresu 2019-06-10].
  9. a b Marian Fuks - pierwszy fotoreporter II RP, archive.fo, 10 czerwca 2019 [dostęp 2019-06-10].
  10. DSH - Marjan Fuks. Pierwszy fotoreporter II RP, web.archive.org, 10 czerwca 2019 [dostęp 2019-06-10] [zarchiwizowane z adresu 2019-06-10].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]