Marian Naszkowski

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Marian Naszkowski
Ilustracja
Ambasador Marian Naszkowski (po prawej) wręcza Borisowi Monastyrskiemu Order Odrodzenia Polski za pracę w filmie „Ostatni etap
generał brygady
Data i miejsce urodzenia 15 sierpnia 1912
Lwów
Data i miejsce śmierci 28 września 1996
Warszawa
Przebieg służby
Siły zbrojne Red star.svg Armia Czerwona
Orzeł LWP.jpg ludowe Wojsko Polskie
Jednostki 1 Praski Pułk Piechoty
3 Berliński Pułk Piechoty
5 Saska Dywizja Piechoty
Główny Zarząd Polityczno-Wychowawczy WP
Stanowiska szef GZP-W WP
Główne wojny i bitwy II wojna światowa
Odznaczenia
Order Sztandaru Pracy I klasy Krzyż Komandorski z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski Order Krzyża Grunwaldu III klasy Krzyż Walecznych (1943–1989) Złoty Krzyż Zasługi Medal 30-lecia Polski Ludowej Medal 40-lecia Polski Ludowej Medal 10-lecia Polski Ludowej Brązowy Medal „Za zasługi dla obronności kraju” POL Odznaka im. Ludwika Waryńskiego BAR.png Order Zasługi Republiki Włoskiej II Klasy (1951-2001) Wstęga Orderu Orła Azteckiego (Meksyk)
Grób Mariana Naszkowskiego na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach w Warszawie

Marian Naszkowski (ur. 15 sierpnia 1912 we Lwowie, zm. 28 września 1996 w Warszawie) – generał brygady LWP, 1950–1952 szef Głównego Zarządu Politycznego Wojska Polskiego, dyplomata PRL

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

W latach 1930–1934 studiował polonistykę na Uniwersytecie Jana Kazimierza we Lwowie. Początkowo związany z katolickim stowarzyszeniem „Odrodzenie”, rozczarowany jego programem związał się z ruchem lewicowym. W 1934 wstąpił do KZMP, a w 1935 do KPP. Pracował w komitecie walki o amnestię dla więźniów politycznych i w MOPR. Był sekretarzem KPZU w Drohobyczu i Stanisławowie. 1934–1935 odbywał służbę wojskową. Skazany na 8 lat więzienia za działalność komunistyczną, karę odbywał w Rawiczu. Po wybuchu II wojny światowej wydostał się na wolność i od października 1939 pełnił funkcję kierownika wydziału w redakcji Czerwonego Sztandaru komunistycznej gazety radzieckiego okupanta we Lwowie, okupowanym przez radzieckiego agresora. Po czerwcu 1941 w związku z zaatakowaniem przez Rzeszę Niemiecką swojego dotychczasowego sojusznika ZSRR Naszkowski został ewakuowany w głąb ZSRR. Redaktor komunistycznego, agitacyjnego radia polskojęzycznego w Saratowie. Od maja do grudnia 1942 żołnierz Armii Czerwonej. Działacz ZPP. Od maja 1943 oficer polityczny 1 Dywizji Piechoty. W 1, później 3 pułku piechoty był zastępcą dowódcy ds. polityczno-wychowawczych. W 1945 został majorem i zastępcą dowódcy 5 Dywizji Piechoty. Po zakończeniu wojny został szefem Polskiej Misji Wojskowej w Paryżu, a następnie attaché wojskowym. Od 1946 pułkownik i Ambasador RP w Moskwie (do 1950), zaangażowany w prace Komitetu Słowiańskiego w Polsce. Od 12 czerwca 1950 generał brygady i Szef Głównego Zarządu Polityczno-Wychowawczego WP. W listopadzie 1950 został Wiceministrem Obrony Narodowej. Zaliczany do „puławian” podczas walki o władzę w kierownictwie PZPR w latach pięćdziesiątych[1]. Od października 1952 do 1968 Wiceminister Spraw Zagranicznych, następnie w okresie 1968–1972 był redaktorem naczelnym organu prasowego PZPR Nowe drogi. W latach 1972–1977 – Ambasador PRL – stały przedstawiciel PRL przy Międzynarodowej Organizacji Pracy w Genewie.

W 1951 roku jako przełożony wszystkich oficerów politycznych w LWP (szef Głównego Zarządu Politycznego LWP) zabronił śpiewania kolęd polskim żołnierzom[2].

Delegat na II Zjazd PPR i wszystkie zjazdy PZPR od I (1948) do VI (1971) włącznie. W latach 1948–1968 członek Komitetu Centralnego PZPR, a w latach 1968–1971 członek Centralnej Komisji Kontroli Partyjnej. Autor wspomnień. W 1983 roku wybrany w skład Krajowej Rady Towarzystwa Przyjaźni Polsko-Radzieckiej. Pochowany na cmentarzu Powązki Wojskowe w Warszawie (kwatera C2-12-16/17)[3].

Odznaczenia[edytuj | edytuj kod]

i inne.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Październik i „Mała stabilizacja”. W: Jerzy Eisler: Zarys dziejów politycznych Polski 1944-1989. Warszawa: POW „BGW”, 1992, s. 61-62. ISBN 83-7066-208-0.
  2. Jak diabeł w łagrach bał się polskich kolęd. niezalezna.pl. [dostęp 2016-03-21].
  3. Wyszukiwarka cmentarna - Warszawskie cmentarze
  4. M.P. z 1947 r. nr 29, poz. 258
  5. Życie Partii, styczeń - marzec 1987, str. 55
  6. Order Odrodzenia dla G. Saragata. Odznaczenia włoskie dla przywódców polskich. „Dziennik Polski”. 246, s. 1, 16 października 1965. 
  7. Le Onorificenze (Dettaglio decorato)
  8. „Sprawy międzynarodowe”. T. 16, Warszawa 1963, s. 157

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Henryk P. Kosk, Generalicja polska. Popularny słownik biograficzny t. II, Pruszków 2001.
  • Janusz Królikowski, Generałowie i admirałowie Wojska Polskiego 1943–1990, tom III: M–S, Toruń 2010.