Matylda Getter

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Matylda Getter
Kraj działania  Polska
Data urodzenia 25 lutego 1870
Data śmierci 8 sierpnia 1968
Miejsce pochówku Cmentarz Powązkowski w Warszawie
naczelna matka przełożona prowincji warszawskiej
Okres sprawowania
Wyznanie katolickie
Kościół rzymskokatolicki
Inkardynacja Zgromadzenie Sióstr Franciszkanek Rodziny Maryi
Śluby zakonne
Odznaczenia
Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski Sprawiedliwy wśród Narodów Świata
Grób Matyldy Getter w grobowcu Sióstr Franciszkanek Rodziny Maryi na Cmentarzu Powązkowskim w Warszawie

Matylda Getter (ur. 25 lutego 1870, zm. 8 sierpnia 1968) – siostra zakonna, naczelna matka przełożona prowincji warszawskiej Zgromadzenia Sióstr Franciszkanek Rodziny Maryi, działaczka społeczna oraz oświatowo-wychowawcza w przedwojennej Polsce, a także humanitarna w okresie II wojny światowej.

Działalność przedwojenna[edytuj | edytuj kod]

Siostra Matylda przez całe życie kierowała się radą swojego spowiednika, który powiedział „Pójdziesz do Rodziny Maryi, bo trzeba teraz ratować biedne dzieci i służyć krajowi”. Stało się to dla niej inspiracją do wstąpienia do zakonu, a także mottem jej późniejszej działalności. W okresie międzywojennym siostra z ogromnym poświęceniem angażowała się w działalność oświatowo-wychowawczą. Zakładała nowe placówki edukacyjne i opiekuńcze w Polsce centralnej oraz we wschodniej części kraju.

II wojna światowa[edytuj | edytuj kod]

We wrześniu 1939 w domu prowincjalnym w Warszawie przy ul. Hożej 53, prowadzonym przez siostry franciszkanki, funkcjonował punkt sanitarny, w którym znalazło schronienie ok. 500 cywilów poszkodowanych w wyniku działań wojennych. Punkt ten w 1944 przyjął formę szpitala powstańczego. Przez całą okupację siostry prowadziły tam kuchnię, z której korzystało ok. 300 ubogich dziennie. Matylda Getter kierowała ze swojej siedziby akcją niesienia pomocy aresztowanym. Współpracowała z konspiracyjnymi komórkami więziennymi w wystawianiu nowych dokumentów dla osób ściganych przez Niemców.

Wykorzystywała sieć sierocińców zgromadzenia, m.in. w Aninie, Białołęce, Chotomowie, Płudach i Warszawie, do ukrywania w nich żydowskich dzieci z warszawskiego getta[1]. W 1942 zadecydowała, że jej zgromadzenie przyjmie każde dziecko z getta. Dzięki tej akcji siostrom franciszkankom ze wszystkich prowincji udało się ocalić kilkaset osób skazanych na zagładę. Matka Matylda została pośmiertnie odznaczona medalem Sprawiedliwy wśród Narodów Świata za ratowanie Żydów. Żydowskie dzieci nazywały siostrę Matyldę „mateczką” względnie „matusią”[2].

Została pochowana w grobowcu zgromadzenia sióstr zakonnych na Cmentarzu Powązkowskim w Warszawie (kwatera F/G-2-26)[2].

„Nie zapomnę do końca życia tego momentu. Matka Getter była w tym małym ogródku na Hożej, zbliżyłam się do niej, powiedziałam, że nie mam gdzie się podziać, że jestem Żydówką, a więc wyjęta spod prawa. Na co matka mi odpowiedziała i tu przytaczam jej słowa: »Dziecko moje, ktokolwiek przychodzi na nasze podwórko i prosi o pomoc, w imię Chrystusa, nie wolno nam odmówić«” Lila Goldschmidt

Odznaczenia[edytuj | edytuj kod]

W 1925 została odznaczona Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski[3].

Po II wojnie światowej otrzymała medal Sprawiedliwy wśród Narodów Świata za ratowanie Żydów w czasie okupacji[1]. 24 października 2018 "za bohaterską postawę i niezwykłą odwagę wykazaną w ratowaniu życia Żydom podczas II wojny światowej, za wybitne zasługi w obronie godności, człowieczeństwa i praw ludzkich" otrzymała pośmiertnie Krzyż Wielki Orderu Odrodzenia Polski[4].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b Katarzyna Cegieła, Karol Madaj, Kamila Sachnowska, Olga Tumińska: Polacy ratujący Żydów w latach II wojny światowej. Warszawa: Komisja Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu, IPN, 2008. ISBN 978-83-7629-008-9. OCLC 909561250. (pol.)
  2. a b Warszawskie Zabytkowe Pomniki Nagrobne. Cmentarz Stare Powązki. Siostry Franciszkanki Rodziny Maryi. Matylda Getter. um.warszawa.pl. [dostęp 2018-07-02].
  3. Kronika religijna. U nas. Odznaczenie kapłanów i zakonnic. „Rycerz Niepokalanej”. Nr 7, s. 184, 1925. 
  4. M.P. z 2019 r. poz. 86. prawo.sejm.gov.pl. [dostęp 2019-07-25].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Siostry Zakonne w Polsce. Słownik biograficzny, t. 1, s. 93.
  • Kościół katolicki na ziemiach Polski w czasie II wojny światowej, t. XI, Warszawa 1981.
  • Siostry Rodziny Maryi z pomocą dzieciom polskim i żydowskim w Międzylesiu i Aninie, Biblioteka Wawerska, Warszawa 2006.
  • Za cenę życia, „Ład” 17/1983 (24 kwietnia 1983).
  • Wspomnienie... o Matce Matyldzie Getter „Matusia”, „Słowo Powszechne”, 1968, nr 35.
  • Polacy ratujący Żydów

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]