Max Daume

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Max Daume (pierwszy z prawej w drugim rzędzie) podczas procesu przed Najwyższym Trybunałem Narodowym w Warszawie

Max Daume (ur. 10 kwietnia 1894 Kostrzyn nad Odrą, zm. 7 marca 1947 w Warszawie) – wysoki oficer hitlerowskiej policji i SS-Standartenführer, odpowiedzialny za masakrę polskich cywili w Wawrze (Zbrodnia w Wawrze)[1].

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Urodzony w Küstrin (obecnie Kostrzyn nad Odrą), członek NSDAP (od 1 grudnia 1932) i SS. Był weteranem I wojny światowej.

Od listopada 1939 do marca 1940 był zastępcą dowódcy 31 pułku Regimentu Policji Porządkowej (Ordnungspolizei, skrót Orpo) Warschau (niem. Polizei-Regiment Warschau).

Daume osobiście nadzorował masakrę polskich cywilów w Wawrze 27 grudnia 1939.[2] Poprzedniego dnia dwóch zawodowych przestępców zastrzeliło w restauracji znajdującej się w tej miejscowości dwóch niemieckich podoficerów z batalionu budowlanego. Mimo że miejscowa ludność zaoferowała pomoc w ujęciu sprawców, Daume nakazał schwytać 120 mężczyzn zamieszkujących Wawer (tylko od niego zależał sposób przeprowadzenia represji). Po przeprowadzeniu parodii sądu doraźnego i biciu 114 mężczyzn zostało skazanych na śmierć. Rankiem 27 grudnia zaprowadzono ich dziesiątkami na miejsce kaźni i rozstrzelano. Ogółem zginęło 106 (107 był restaurator Antoni Bartoszek, zginął przez powieszenie), pozostali zdołali przeżyć symulując śmierć. Była to pierwsza masowa egzekucja w Warszawie i okolicach. Zbrodnia była głośna nie tylko w Polsce, ale i za granicą. W 1944 Daume dowodził 58. Pułkiem SS.

Po wojnie wydany przez aliantów władzom polskim. Był sądzony przez Najwyższy Trybunał Narodowy wraz z trzema innymi przedstawicielami hitlerowskich władz Warszawy. Proces odbył się w sali Związku Nauczycielstwa Polskiego przy ul. Smulikowskiego 6/8[3]. 3 marca 1947[4] Daume został skazany za udział w zbrodni w Wawrze na karę śmierci przez powieszenie. Wyrok wykonano 4 dni później w więzieniu mokotowskim.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Władysław Bartoszewski: Warszawski pierścień śmierci 1939-1944. Warszawa: Interpress, 1970, s. 600.
  2. „Ich ostatnia Wigilia” Zuzanna Smoleńska, Tygodnik „Idziemy” 27 grudnia 2009.
  3. Marek Henzler. Wojna osądzona. „Polityka”, s. 68, 17 lutego–23 lutego 2016. 
  4. Władysław Bartoszewski, „Warszawski pierścień śmierci 1939-1944”, Interprezz, Warszawa 1970, s. 54.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Władysław Bartoszewski, „Warszawski pierścień śmierci 1939-1944”, Interpress, Warszawa 1970, s. 53-58.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]