Meczet w Bohonikach

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Meczet w Bohonikach
Distinctive emblem for cultural property.svg nr rej. A-60 z 07.11.1966[1]
Ilustracja
Meczet w Bohonikach
Państwo  Polska
Miejscowość Bohoniki
Wyznanie Islam
Rodzaj Sunnicki
Historia
Data budowy XIX/XX wiek
Data zniszczenia II wojna światowa
Dane świątyni
Budulec drewno
Położenie na mapie gminy Sokółka
Mapa konturowa gminy Sokółka, blisko centrum na prawo znajduje się punkt z opisem „Meczet w Bohonikach”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, blisko prawej krawędzi u góry znajduje się punkt z opisem „Meczet w Bohonikach”
Położenie na mapie województwa podlaskiego
Mapa konturowa województwa podlaskiego, po prawej znajduje się punkt z opisem „Meczet w Bohonikach”
Położenie na mapie powiatu sokólskiego
Mapa konturowa powiatu sokólskiego, blisko centrum na prawo znajduje się punkt z opisem „Meczet w Bohonikach”
Ziemia53°23′25″N 23°35′30″E/53,390278 23,591667
Strona internetowa
Wnętrze meczetu w Bohonikach
Przewodniczka – Eugenia Radkiewicz

Meczet w Bohonikach – jeden z pięciu – obok meczetu w Kruszynianach, Warszawie, Poznaniu i Gdańsku – czynnych meczetów w Polsce. Znajduje się we wsi Bohoniki.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Meczet zbudowany został na przełomie XIX i XX wieku, prawdopodobnie w 1873. Dokumentacja historyczna nie zachowała się, ale taką datę odkryto w 2005 podczas kapitalnego remontu ścian budynków na futrynie drzwi wejściowych. Świątynia powstała po pożarze wcześniejszego meczetu osadników tatarskich, który miał być zlokalizowany w pobliżu zabytkowego cmentarza położonego we wschodniej części wsi, a istniejącego prawdopodobnie od XVIII w., a być może nawet od XVII wieku[2].

Podczas II wojny światowej meczet został zdewastowany przez hitlerowców, którzy urządzili w nim szpital polowy. Po 1945 meczet kilkakrotnie przechodził drobne remonty. Pojawiły się plany rozbudowy, lecz konserwator zabytków nie zgodził się na rozbudowę.

W 2003 przeprowadzony został remont dachu; zmieniono wtedy dach blaszany na gontowy. W 2005 przeprowadzono remont generalny. Został on zrealizowany przy pomocy środków finansowych:

22 października 2012 roku zarządzeniem Prezydenta RP meczet został uznany za pomnik historii[3].

Architektura[edytuj | edytuj kod]

Jest to prosta budowla drewniana o kubaturze 460 m³ zbudowana na planie prostokąta o wymiarach 11,49 m × 8,03 m[4].

Meczet podzielony jest na trzy części: męską i żeńską (zgodnie z wymogami islamu) oraz wspólny przedsionek, w którym zostawia się obuwie. Większa część – męska – od mniejszej – damskiej – oddzielona jest drewnianą ścianką (przepierzeniem) z poziomą szczeliną, zasłoniętą przejrzystą firanką pozwalającą kobietom obserwować przebieg modlitwy. W części męskiej znajduje się powiększająca powierzchnię dla wiernych galeria wsparta na dwóch słupach. Oba pomieszczenia mają osobne wejścia ze wspólnego przedsionka z półkami na obuwie.

Najważniejszą częścią sali męskiej jest mihrab – wnęka wskazująca kierunek Mekki oraz minbar – kazalnica, używana w czasie południowej piątkowej modlitwy (w tym meczecie odbywa się raz w miesiącu)[5].

Zgodnie z wymogami religii muzułmańskiej w meczecie nie ma żadnych wizerunków, a na zdobionych motywami pnącej się winorośli (tzw. arabeską) ścianach zawieszono jedynie muhiry (cytaty wersetów z Koranu po arabsku). Podłogę meczetu wyłożono dywanami.

Meczet nie posiada minaretu, a jedynie cebulowato zakończoną kopułę ze złoconym półksiężycem. Drewniane ściany zewnętrzne pomalowane były na zielono[6]. Budynek przykryty jest czterospadowym dachem namiotowym krytym gontem[7]. Z zewnątrz i wewnątrz wyłożony jest deską szalunkową (obecnie lakierowaną), od wewnątrz – lakierowaną.

Wejście do meczetu wyłożone jest kostką brukową. Działka na której zbudowano meczet ma powierzchnię 44 arów, porośnięta jest lipami, klonami i topolami i ogrodzona metalowym płotem. Brama wejściowa ma kształt półkolisty, jest koloru brązowego i jest zawsze otwarta. Pod ziemią mieszczą się przeciwpożarowe zbiorniki wodne[4].

Inne[edytuj | edytuj kod]

W latach 90. XX w. imamem meczetu w Bohonikach był Stefan Mustafa Jasiński, wywodzący się z pobliskich Malawicz Górnych, zmarły w 2015 jako najstarszy duchowny muzułmański w Polsce[8].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Rejestr zabytków nieruchomych woj. podlaskiego. [dostęp 2010-02-01].
  2. Muzułmańska Gmina Wyznaniowa Bohoniki - MECZET, www.bohoniki.eu [dostęp 2020-08-16].
  3. Zarządzenie Prezydenta RP z dnia 22 października 2012 (Dz.U. z 2012 r. nr 0, poz. 1275)
  4. a b Artur Konopacki: Bohoniki – Meczet. Świat Islamu. [dostęp 27 lipca 2009].
  5. W pierwszy piątek miesiąca, liczony od nowiu księżyca, a nie według kalendarza gregoriańskiego.
  6. Po remoncie w 2006 ściany mają kolor naturalnego drewna i taki ma pozostać.
  7. Do 1985 – blachą ocynkowaną, wymiana gontu na nowy w 2005.
  8. Jasiński Stefan Mustafa, [w:] Słownik Biograficzny Tatarów Polskich XX wieku, 2016, s. 77-78.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Grzegorz Rąkowski: Polska egzotyczna I. Oficyna Wydawnicza "Rewasz", Pruszków 2005. ​ISBN 83-89188-37-6
  • Roman Gembiński, Podlaski Szlak Tatarski – Bohoniki, Bohoniki: Muzułmańska Gmina Wyznaniowa w Bohonikach przy pomocy finansowej Starosty Sokólskiego, 2006, ISBN 83-922665-2-8, OCLC 749518798.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]