Michał Tajchman

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Michał Tajchman
Michał Szpunar
Wincenty Luskowski

Mikita, Tyran
major pilot major pilot
Data i miejsce urodzenia 7 września 1910
Wysoka
Data i miejsce śmierci 4 sierpnia 1944
Warszawa
Przebieg służby
Lata służby 1934–1944
Siły zbrojne Orzełek II RP.svg Wojsko Polskie,
Poland badge.jpg Polskie Siły Zbrojne
Formacja Roundel of Poland (1921–1993).svg Lotnictwo Wojska Polskiego,
Roundel of France.svg Armée de l’air,
RAF roundel.svg RAF
Orzel AK.jpg Armia Krajowa
Jednostki 2 Pułk Lotniczy,
Dywizjon 301,
138 Dywizjon Specjalny RAF, Wydział Lotnictwa Oddziału III sztabu KG AK
Stanowiska młodszy oficer w 24 Eskadrze Liniowej i 22 Eskadrze Liniowej, dowódca stacji meteorologicznej, instruktor, kierownik referatu lotniczego
Główne wojny i bitwy kampania zaolziańska
II wojna światowa
kampania wrześniowa
powstanie warszawskie
Odznaczenia
Zwykły znak spadochronowy
Krzyż Srebrny Orderu Virtuti Militari Krzyż Walecznych (1920-1941, czterokrotnie) Medal Lotniczy (czterokrotnie)
Tablica w kościele św. Jacka w Warszawie, upamiętniająca poległych cichociemnych, w tym Michała Tajchmana

Michał Tajchman vel Michał Szpunar vel Wincenty Luskowski pseud.: Mikita, Tyran (ur. 7 września 1910 w Wysokiej, zm. 4 sierpnia 1944 w Warszawie) – oficer Wojska Polskiego II RP, Polskich Sił Zbrojnych i Armii Krajowej, major pilot służby stałej, cichociemny.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Po ukończeniu Państwowego Gimnazjum im. Henryka Sienkiewicza w Łańcucie i zdaniu matury w 1931 roku wstąpił do Szkoły Podchorążych Rezerwy Piechoty w Biedrusku, a po jej ukończeniu kontynuował naukę w Szkole Podchorążych Lotnictwa w Dęblinie. Od 1934 roku służył w 2 pułku lotniczym jako młodszy oficer w 24 eskadrze liniowej i 22 eskadrze liniowej. Uczestniczył w kampanii zaolziańskiej w 24 eskadrze. W marcu 1939 był dowódcą plutonu w eskadrze treningowej[1].

We wrześniu 1939 roku służył w bazie 2 pułku jako dowódca stacji meteorologicznej. Po ewakuacji do Lwowa na rozkaz dowództwa 17 września przekroczył granicę polsko-rumuńską. W listopadzie 1939 roku dotarł do Francji, gdzie wstąpił do Polskich Sił Powietrznych we Francji w Lyonie. Po upadku Francji ewakuował się do Wielkiej Brytanii, gdzie zameldował się w 301 dywizjonie bombowym Ziemi Pomorskiej. Służył jako instruktor w kilku jednostkach lotniczych. Uczestniczył również w wielu wyprawach bombowych nad kontynent, za co otrzymał Virtuti Militari i czterokrotnie Krzyż Walecznych.

Zgłosił się do służby w kraju. Po przeszkoleniu dla potrzeb lotnictwa został zaprzysiężony 3 kwietnia 1942 roku w Oddziale VI sztabu Naczelnego Wodza. W nocy z 26 na 27 stycznia 1943 roku został zrzucony do kraju w ramach akcji „Gauge” dowodzonej przez por. naw. Radomira Walczaka (zrzut na placówkę odbiorczą „Żubr” 14 km na północny zachód od Kielc). Po aklimatyzacji w Warszawie dostał przydział do Wydziału Lotnictwa Oddziału III Operacyjnego sztabu Komendy Głównej AK, w którym od czerwca 1943 roku był kierownikiem referatu lotniczego. Wspólnie z innymi oficerami opracował skrypty dotyczące przydatności w warunkach podziemnych nowoczesnego sprzętu lotniczego.

Zginął wraz z żoną i córką w czasie powstania warszawskiego 4 sierpnia po wyjściu z domu przy ul. Polnej 30, po zajęciu budynku przez Niemców[2].

Awanse[edytuj | edytuj kod]

  • podporucznik – ze starszeństwem z dniem 15 sierpnia 1934 roku
  • porucznik – ze starszeństwem z dniem 19 marca 1938 roku i 76. lokatą w korpusie oficerów lotnictwa, grupa liniowa[3]
  • kapitan – ze starszeństwem z dniem 1 września 1941 roku
  • major – ze starszeństwem z dniem 1 września 1943 roku.

Ordery i odznaczenia[edytuj | edytuj kod]

Życie rodzinne[edytuj | edytuj kod]

Był synem Michała, rolnika i tkacza, i Małgorzaty z domu Szpunar. W 1943 roku ożenił się z Małgorzatą Lardelli. Mieli córkę Elżbietę (1944).

Upamiętnienie[edytuj | edytuj kod]

W lewej nawie kościoła św. Jacka przy ul. Freta w Warszawie odsłonięto w 1980 roku tablicę Pamięci żołnierzy Armii Krajowej, cichociemnych – spadochroniarzy z Anglii i Włoch, poległych za niepodległość Polski. Wśród wymienionych 110 poległych cichociemnych jest Michał Tajchman.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Rybka i Stepan 2006 ↓, s. 777.
  2. a b c Tochman 2017 ↓, s. 119.
  3. Rybka i Stepan 2006 ↓, s. 218.
  4. Łukomski G., Polak B., Suchcitz A., Kawalerowie Virtuti Militari 1792 - 1945, Koszalin 1997, s. 520.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]