Micheil Gelowani

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Micheil Gelowani
Imię i nazwisko მიხეილ გელოვანი
Data urodzenia 6 stycznia 1893
Data i miejsce śmierci 21 grudnia 1956
Moskwa, Rosyjska Federacyjna SRR
Zawód aktor
Lata aktywności 1913-1953
Odznaczenia
Nagroda Stalinowska Nagroda Stalinowska Nagroda Stalinowska Nagroda Stalinowska Ludowy Artysta ZSRR

Micheil Gelowani (gruz. მიხეილ გელოვანი, ros. Михаил Георгиевич Геловани, Michaił Gieorgijewicz Giełowani, ur. 6 stycznia 1893, zm. 21 grudnia 1956 w Moskwie) – radziecki aktor gruzińskiego pochodzenia, znany z występów w roli Józefa Stalina[1].

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Gelowani urodził się w 1893 roku w rosyjskiej Gruzji; pochodził ze starej, książęcej rodziny. W 1913 roku miał miejsce jego sceniczny debiut w lokalnym teatrze. Po I wojnie światowej występował w Tbilisi, a od 1924 roku także w filmach, z których cztery wyreżyserował[1].

W 1937 roku wyjechał do Moskwy, gdzie wystąpił jako Stalin w sztuce Nikołaja Pogodina Człowiek z karabinem. Podjęcie się zagrania roli Stalina było ryzykowne, wcześniej żaden aktor tego nie robił. Istniały również niesprawdzone pogłoski, mówiące o śmierci kilku malarzy, u których Stalin zamówił portrety, ale nie był z nich zadowolony. Sztuka okazała się jednak sukcesem i Gelowaniemu powierzono występ w filmowej adaptacji, a Stalin nakazał, aby Gelowani miał wyłączność na odgrywanie jego osoby w kinie. Granie Stalina wiązało się dla Gelowaniego z przywilejami i prestiżem. W latach 1941–1949 Gelowani odebrał cztery Nagrody Stalinowskie i został uhonorowany tytułem Ludowego Artysty ZSSR w 1950 roku[1]. W czasie jednej z audiencji u Stalina Gelowani poprosił go o zgodę na czasowe zamieszkanie w podmoskiewskiej daczy przywódcy, by lepiej się wczuć w rolę. Stalin nie był przeciw, ale zaproponował zacząć wczuwanie się od pobytu w Kraju Turuchańskim, gdzie przed rewolucją bolszewicką przebywał na zesłaniu[2].

Po śmierci Stalina (w 1953 roku) jego kariera dobiegła końca – zakazano mu występów w filmach, wiele z nich wycofano z obiegu, a z tych, których to nie dotknęło, usunięto sceny z Gelowanim jako Stalinem. Zmarł w osamotnieniu w Moskwie w 1956 roku, dokładnie w urodziny Stalina[1][a].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Uwagi[edytuj | edytuj kod]

  1. Kwestia daty urodzenia Stalina, zarówno dziennej i rocznej, nie jest do końca wyjaśniona (→ szczegóły).