Mieczysław Telesfor Urbański

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Mieczysław Urbański
Data urodzenia 6 stycznia 1852
Data i miejsce śmierci 1944
1944
Poseł na Sejm Krajowy Galicji
Okres od 1895
do 1914
Odznaczenia
Order Korony Żelaznej III klasy (Austro-Węgry)

Mieczysław Telesfor z Urbanic Urbański[1] herbu Nieczuja (ur. 6 stycznia 1852, zm. 1944) – polski ziemianin, właściciel dóbr Haczów, marszałek rady powiatu brzozowskiego, poseł do Sejmu Krajowego Galicji (1895-1914), działacz społeczny.

Budynek byłego dworu Urbańskich w Haczowie

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Urodził się 6 stycznia 1852 jako syn w Franciszka Ksawerego Urbańskiego z Urbanic herbu Nieczuja (zm. 1865, właściciel Odrzechowej i Darowa, od 1845 właściciel Haczowa) i Zofii z domu Skórskiej herbu Jastrzębiec (zm. 1902, pierwotnie dziedziczka Rymanowa)[2][3][4]. Był bratem Franciszka Ksawerego, Feliksa i Lucyny (ur. 1839) oraz krewnym ks. Henryka Korybut Woronieckiego[5].

Po rodzicach odziedziczył majątek Haczów[6][7][8][9]. Był ocenicielem dóbr dla okręgu C. K. Sądu Powiatowego w Sanoku: od około 1900 do około 1905 w Haczowie[10][11][12][13][14], od około 1911 w Brzozowie[15]. Został członkiem rady c. k. powiatu brzozowskiego wybrany z grupy gmin wiejskich oraz pełnił stanowiska prezesa wydziału powiatowego[16]. Przez wiele lat pełnił funkcję marszałka rady c. k. powiatu brzozowskiego[17][18][19][9][20]. Został wybrany do austriackiej Rady Państwa w Wiedniu kadencji VIII (1891-1897) jako przedstawiciel wielkiej własności ziemskiej z powiatów Sanok, Bircza, Brzozów, Lesko, Krosno, jednak złożył mandat w 1891, a w jego miejsce został wybrany Włodzimierz Gniewosz[21]. Jako przedstawiciel posiadłości Haczów był wybierany na posła Sejmie Krajowym Galicji kadencji VII (1895-1901)[22][23], VIII (1901-1907)[24][25][26], IX (1908-1913)[27], (w 1910 pełnił funkcję sekretarza[28][29][30]) i X (1913-1914).

Działał społecznie. Był jednym z założycieli Sodalicji Mariańskiej w Starej Wsi w 1892[31]. Przed 1914 był członkiem rady nadzorczej zarządu Towarzystwa Wzajemnych Ubezpieczeń w Krakowie[32] (osobno pełnił funkcję prezesa Towarzystwa Wzajemnych Ubezpieczeń[20]), członkiem brzozowskiego wydziału okręgowego Towarzystwa Kredytowego Ziemskiego we Lwowskiego[33], członkiem i radnym oddziału sanockiego C. K. Galicyjskiego Towarzystwa Gospodarskiego oraz delegatem na Radę Ogólną[34][35][36][37]. Pełnił funkcję kuratora fundacji Sikorskich, posiadającej dobra Buków i Trześniów koło Haczowa, prowadzącej Galicyjski Zakład Ciemnych we Lwowie[38][20].

W 1908 został odznaczony Orderem Korony Żelaznej III klasy[39][20].

Poślubił pochodzącą z Haczowa Helenę Janinę Bielecką (córka właściciela dóbr Wyczółki, Iwina, Kołodna, Safrinówka)[20]. W wieku 85 lat w testamencie rozporządził posiadanymi przez siebie dobrami (w tym dworem[40], folwarkiem i fundacją Nieczujów Urbańskich[2]) na cele religijne, kulturalne, społeczne i ekonomiczne gminy Haczów[41] i miejscowej parafii[2] celem zaspokojenia potrzeb religijnych, kulturalnych i ekonomicznych[9]. We dworze mieściły się różne podmioty (szkoła, magazyn Ochotniczej Straży Pożarnej, magazyn spożywczy, materiałów budowlanych)[42]. Zmarł w 1944 bezpotomnie u kresu II wojny światowej[9] pozostając ostatnim męskim przedstawicielem rodu Urbańskich z Haczowa[2].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. W publikacjach urzędowych Austro-Węgier był podawany w j. niem. jako Miezislaus Urbański.
  2. a b c d II. 3. W zaborze austriackim – Galicja (1772-1918). ziemiabeska.pl. [dostęp 2015-06-04].
  3. Zygmunt Jaślar. Haczów ↓, s. 60, 70, 72.
  4. Franciszek Ksawery Urbański – profil na stronie Sejm Wielki. sejm-wielki.pl. [dostęp 2015-05-05].
  5. Zygmunt Jaślar. Haczów ↓, s. 60, 71.
  6. Zygmunt Jaślar. Haczów ↓, s. 60, 71, 72.
  7. Lista wyborców Deputowanych do Rady Państwa z kurii większych posiadłości ziemskich. „Gazeta Lwowska”, s. 13, Nr 21 z 28 stycznia 1891. 
  8. Baza właścicieli i dóbr ziemskich. Urbański. genealogia.okiem.pl. [dostęp 14 listopada 2014].
  9. a b c d Gmina Haczów. Historia. Gmina Haczów. [dostęp 2015-06-04].
  10. Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1901. Lwów: 1901, s. 102.
  11. Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1902. Lwów: 1902, s. 107.
  12. Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1903. Lwów: 1903, s. 108.
  13. Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1904. Lwów: 1904, s. 108.
  14. Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1905. Lwów: 1905, s. 108.
  15. Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1912. Lwów: 1912, s. 140.
  16. Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1911. Lwów: Prezydyum C.K. Namiestnictwa, 1911, s. 370, 371.
  17. Poświęcenie sztandaru sokolego w Brzozowie. „Gazeta Sanocka”, s. 2, Nr 82 z 23 lipca 1905. 
  18. Kolej Brzozów-Rymanów. „Tygodnik Ziemi Sanockiej”, s. 2, Nr 20 z 11 września 1910. 
  19. Kolej Brzozów-Rymanów. „Tygodnik Ziemi Sanockiej”, s. 2-3, Nr 22 z 25 września 1910. 
  20. a b c d e Zygmunt Jaślar. Haczów ↓, s. 72.
  21. Przegląd polityczny. „Gazeta Przemyska”, s. 1, Nr 29 z 9 kwietnia 1891. 
  22. Protokół 5. Posiedzenia 2. Sesyi, VII. Peryodu Sejmu Galicyjskiego. 1897-01-28. s. 1. [dostęp 2015-06-04].
  23. Wykaz Członków i Posłów Sejmu Krajowego Królewstwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkiem Księstwem Krakowskiem na IV-ą sesyę VII. peryodu w roku 1898/9. Lwów: 1898-1899, s. 1.
  24. Alojzy Zielecki, Struktury organizacyjne miasta, W epoce autonomii galicyjskiej, w: Sanok. Dzieje miasta. Praca zbiorowa pod redakcją Feliksa Kiryka, Kraków 1995, s. 357.
  25. Sprawy sejmowe. „Gazeta Lwowska”, s. 2, Nr 142 z 24 czerwca 1902. 
  26. Sejm. „Gazeta Lwowska”, s. 5, Nr 225 z 2 października 1904. 
  27. Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1911. Lwów: Prezydyum C.K. Namiestnictwa, 1911, s. 355.
  28. Protokoły z I. Sesyi IX. Peryodu Sejmu Krajowego Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkiem Księstwem Krakowskiem w r. 1910. T. 3. Protokół 104. Lwów: 1910-11-05, s. 1.
  29. Protokoły z I. Sesyi IX. Peryodu Sejmu Krajowego Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkiem Księstwem Krakowskiem w r. 1910. T. 3. Protokół 108. Lwów: 1910-11-09, s. 1.
  30. Protokoły z I. Sesyi IX. Peryodu Sejmu Krajowego Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkiem Księstwem Krakowskiem w r. 1910. T. 3. Protokół 104. Lwów: 1910-11-11, s. 1.
  31. Kazimierz Piliński: R. 1892–1917. Dwudziestopięciolecie działalności Sodalicyi Maryańskiej panów Ziemi Sanockiej. Miejsce Piastowe: Sodalicja Mariańska, 1917, s. 6.
  32. Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1911. Lwów: Prezydyum C.K. Namiestnictwa, 1911, s. 998.
  33. Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1911. Lwów: Prezydyum C.K. Namiestnictwa, 1911, s. 945.
  34. Sprawozdanie Komitetu C. K. Galicyjskiego Towarzystwa Gospodarskiego za rok 1911. Lwów: 1912, s. 210, 263.
  35. Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1895. Lwów: 1895, s. 650.
  36. Sprawozdanie Komitetu C. K. Galicyjskiego Towarzystwa Gospodarskiego za rok 1912. Lwów: 1913, s. 199, 252.
  37. Sprawozdanie Komitetu C. K. Galicyjskiego Towarzystwa Gospodarskiego za rok 1913. Lwów: 1914, s. 346.
  38. Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1911. Lwów: Prezydyum C.K. Namiestnictwa, 1911, s. 1079.
  39. Hof- und Staatshandbuch der Österreichisch-Ungarischen Monarchie für das Jahr 1916. Wiedeń: 1916, s. 89.
  40. Gmina Haczów. Zespół dworsko-pałacowy. Gmina Haczów. [dostęp 2015-06-04].
  41. Zygmunt Jaślar. Haczów ↓, s. 73.
  42. Haczów (dwór). dworypalace.travel.pl. [dostęp 2015-06-04].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]