Mikałaj Statkiewicz

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Mikałaj Statkiewicz
Мікалай Віктаравіч Статкевіч
Ilustracja
Data i miejsce urodzenia 12 sierpnia 1956
Ladno, Białoruska SRR, ZSRR
Przewodniczący Białoruskiej Socjaldemokratycznej Hramady
Okres od lipca 1995
do 29 czerwca 1996
Przynależność polityczna Białoruska Socjaldemokratyczna Hramada
Poprzednik Aleh Trusau
Następca stanowisko zlikwidowane
Przewodniczący Białoruskiej Socjaldemokratycznej Partii (Ludowa Hramada)
Okres od 29 czerwca 1996, ostatnio wybrany 27 listopada 2007
Przynależność polityczna Białoruska Socjaldemokratyczna Partia (Ludowa Hramada)
Odznaczenia
3 medale Sił Zbrojnych ZSRR

Mikałaj (Mikoła) Statkiewicz (biał. Мікала́й (Міко́ла) Ві́ктаравіч Статке́віч, ur. 12 sierpnia 1956 we wsi Ladno w rejonie słuckim, w obwodzie mińskim na Białorusi) – białoruski polityk, lider opozycyjnej Białoruskiej Socjaldemokratycznej Partii (Ludowa Hramada), Białoruskiej Socjaldemokratycznej Partii (Hramada) oraz Ruchu Europejskiego.

Urodzony w rodzinie nauczycieli[1]. W 1978 ukończył studia na Wyższej Inżynieryjnej Uczelni Przeciwlotniczo-Rakietowej w Mińsku (WIUPR), otrzymując tytuł inżyniera radioelektroniki. W latach 1978–1982 służył w Armii Czerwonej w obwodzie murmańskim na północy ZSRR. Tam też został członkiem KPZR, którą opuścił w 1991 na znak protestu przeciwko pacyfikacji Wilna. Kandydat nauk technicznych, podpułkownik rezerwy. W lipcu 1995 wybrany na stanowisko przewodniczącego Białoruskiej Socjaldemokratycznej Hramady, na miejsce odwołanego Aleha Trusaua. Po zjednoczeniu BSdH z Partią Zgody Ludowej został przewodniczącym powstałej w jego wyniku Białoruskiej Socjaldemokratycznej Partii (Ludowa Hramada). Był założycielem Białoruskiego Zjednoczenia Wojskowych.

31 maja 2005 został skazany razem z Pawłem Siewaryńcem przez Centralny Sąd Okręgowy w Mińsku na podstawie art. 342 kodeksu karnego na trzy lata pracy resocjalizacyjnej za organizację protestów opozycji po październikowym referendum w sprawie wyborów parlamentarnych. Rok później został uznany za więźnia sumienia przez Amnesty International. W lipcu 2007 został przedterminowo zwolniony z więzienia.

Zapowiedział start w wyborach prezydenckich 2010[2].

Udział w wyborach prezydenckich 19 grudnia 2010 roku i w wydarzeniach po nich[edytuj | edytuj kod]

Mikałaj Statkiewicz uczestniczył w demonstracji w Mińsku przeciwko sfałszowaniu wyników wyborów prezydenckich wieczorem 19 grudnia 2010 roku. W czasie, gdy milicja i wojsko zaczęły bić i aresztować jej uczestników, o godzinie 23:45 Statkiewicz wsiadł do taksówki w pobliżu Poczty Głównej na Prospekcie Niepodległości z zamiarem opuszczenia miejsca demonstracji. Wówczas taksówce zajechały drogę dwa samochody osobowe. Nieznani mężczyźni ubrani po cywilnemu, bez sprawdzenia dokumentów, wywlekli go z taksówki, pobili i wywieźli w nieznanym kierunku. Statkiewicz zdołał o tym powiadomić przez telefon swojego męża zaufania, Siarhieja Marcaleua. 21 grudnia Alaksiej Haurucikau, inny mąż zaufania Statkiewicza, złożył do Prokuratora Generalnego Białorusi Ryhora Wasilewicza zawiadomienie o porwaniu i zaginięciu Statkiewicza, prosząc, by natychmiastowo wszcząć śledztwo ws. faktu porwania Statkiewicza, ustalić miejsce jego przebywania, zorganizować dla niego pomoc medyczną i w odpowiedni sposób informować o podjętych działaniach w sprawie ww. zawiadomienia[3]. Tego samego dnia ujawniono (bez związku z wnioskiem), że Statkiewicz znajduje się w izolatce śledczej białoruskiego KGB, gdzie od chwili porwania prowadzi głodówkę protestacyjną[4]. Statkiewicz odmawia też składania wszelkich zeznań[5].

Represje wobec współpracowników[edytuj | edytuj kod]

W nocy z 22 na 23 grudnia, w czasie fali represji wobec opozycji po wyborach prezydenckich, aresztowany został Siarhiej Marcalou, szef sztabu wyborczego Mikałaja Statkiewicza. Marcalou został zabrany z pociągu relacji Mińsk-Warszawa, którym jechał się do Warszawy, na zaproszenie nadającej z Polski, białoruskojęzycznej stacji telewizyjnej Biełsat TV. Zatrzymania dokonali białoruscy pogranicznicy w Brześciu, na granicy polsko-białoruskiej. Do rana 24 grudnia przetrzymywany był w najbliższym oddziele rejonowym milicji. Tego samego dnia wieczorem rodzina Marcaleua otrzymała telefon z białoruskiego KGB, że ten znajduje się w izolatce śledczej tej instytucji i jest podejrzany w sprawie o organizację masowych niepokojów w Mińsku 19 grudnia[6].

Proces i wyrok[edytuj | edytuj kod]

W maju 2011 roku sąd rejonu lenińskiego Mińska skazał Mikałaja Statkiewicza na 6 lat więzienia za organizację masowych zamieszek 19 grudnia 2010 roku[7].

Poglądy[edytuj | edytuj kod]

Dla Statkiewicza udział w wyborach prezydenckich to możliwość zwrócenia się do elektoratu za pośrednictwem mediów państwowych, zaprezentowanie alternatywnej wizji państwa. W swoim programie wyborczym ujął plan reform na Białorusi. Zwrócił uwagę na konieczność przeprowadzenia zmian w systemie edukacji, wprowadzenie bezpłatnych studiów wyższych i możliwość wyboru miejsca pracy (obecnie państwo kontroluje przydział stanowisk pracy dla absolwentów uczelni państwowych). Polityk uważa, że ekonomię i przemysł należy zmodernizować, pozyskać nowe inwestycje i wprowadzić nowe technologie; inwestorom ułatwić wejście na rynek poprzez ulgi podatkowe. W sferze budżetowej należy ograniczyć zależność pracowników od pracodawcy; na Białorusi istnieje system kontraktowy, który należy zlikwidować, ponieważ w praktyce daje on możliwość pracodawcy łamania praw pracowników. Optuje za przywróceniem ulg dla najbiedniejszej części społeczeństwa.

W kwestii prawa wyborczego Statkiewicz jest zwolennikiem likwidacji przedterminowych wyborów i uświadomienie społeczeństwu, że ma wpływ na wyniki głosowania. Dlatego przed wyborami prezydenckimi apelował o nieoddawanie swoich głosów przed wyznaczonym terminem, o wyłanianie wśród społeczeństw lokalnych własnych obserwatorów, o żądanie publicznego liczenia głosów po zakończeniu głosowania[8].

Życie prywatne[edytuj | edytuj kod]

Mikałaj Statkiewicz jest żonaty z Maryną Adamowicz[7].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Biografia Mikałaja Statkiewicza na stronie "Kto jest kim w Republice Białorusi" (ros.)
  2. Зміцер Панкавец, Мілінкевіч абвесціць пра старт выбарчай кампаніі 3 мая, nn.by z 28 kwietnia 2010 (biał.)
  3. Aleś Daszczynski: Haurucikau zajaulaje ab wykradańni i źniknieńni Statkiewicza (biał.). Radio Swaboda, 2010-12-21 12:56. [dostęp 2010-12-21].
  4. ZP: Mikoła Statkiewicz treci dzień trymaje haładouku (biał.). Nasza Niwa, 2010-12-21 23:03. [dostęp 2010-12-21].
  5. Tatjana Korowienkowa: Statkiewicz otkazałsia ot daczy pokazanij i objawił hołodowku w SIZO KGB (ros.). BiełaPAN, 2010-12-22 12:29. [dostęp 2010-12-22].
  6. Kiraunik sztabu Statkiewicza Siarhiej Marcelau znajduje się w SIZA KDB. [dostęp 2010-12-18].
  7. a b Mikoła Statkiewicz budzie siadzieć u Szkłowie (biał.). Nasza Niwa, ЗП 2011-06-06 16:58. [dostęp 2011-06-07].
  8. Priedwybornaja programma kandidata w priezidienty Riespubliki Biełaruś Statkiewicza H. W. (ros.). NewsBY.org - Nowosti Biełarusi, 29.11.2010. [dostęp 2010-12-21].