Miller (herb szlachecki)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Miller (Miler, Miller von Zaklika) – herb szlachecki.

Herb Miller

Opis herbu:

Na tarczy czterodzielnej w polach błękitnych pierwszym i czwartym wpisany srebrny kamień młyński. W polach czarnych drugim i trzecim lew złoty wspięty w prawo. Hełm nad tarczą ozdobiony koroną, a w klejnocie między dwoma orlimi skrzydłami czarnymi połulew złoty, trzymający kamień młyński srebrny w łapach. Labry z prawej strony tarczy herbowej w błękicie, a w lewej czerwone, złotem podbite.

Najwcześniejsze wzmianki:

Herb pierwszy raz w Polsce nadany indygenatem galicyjskim w roku 1796 obywatelowi lwowskiemu Maciejowi Millerowi. Herb nadany z przydomkiem von Zaklika.

Informacja dodatkowa: W roku 1817 cesarz austriacki Franciszek I wydał patent, w myśl, którego tylko on posiadał prawo potwierdzania i nadawania szlachectwa na dawnych ziemiach Rzeczypospolitej. W jego imieniu prawo prowadzenia Metryk Szlachty posiadał Wydział Stanów, który zachował się, aż do jego likwidacji w 1861 roku. Następnie od wprowadzenia autonomii Galicji. Zgodnie z postanowieniem par. 29 Statutu Krajowego Królestwa Galicji i Lodomerii wszelkie kompetencje Wydziału Stanów przejął nowo utworzony Wydział Krajowy. Zgodnie z zapisami ksiąg tego wydziału w przestawianiu herbu zamieniono kamień młyński na koło młyńskie. I tak w tej rodzinie pozostało do dnia dzisiejszego.

Herbowni: Miller von Zaklika, Miller de Zaklika. Do 1939 roku część rodziny używała nazwiska Miller Zaklika pisanego z kreską lub bez. Część rodziny związana z tradycją PPS i Legionów Polskich używała nazwiska Miller.

Wzorzec herbu od 1861 roku przechowywany w rodzinie[edytuj | edytuj kod]

Posiada srebrne koła młyńskie zamiast kamieni i tak też jest uwieczniony ten herb i tak go przedstawiają:

Ciekawostki dotyczące rodzin herbowych[edytuj | edytuj kod]

  • Rodzina i nazwisko Ritter Miller von Zaklika prawdopodobnie pochodzi z ziem należących do Książąt Liechtenstein, gdzie jej męscy potomkowie przynależeli do drużyny księcia. Do Polski jej przodkowie przybyli jako najemni żołnierze. Wielu z nich, w późniejszych czasach, służyła w armii polskiej. Do dziś pielęgnowane, w tej rodzinie, są tradycje artylerii konnej.
  • Inna Rodzina Miller używa herbu Pomian według Herbarza Polskiego Kaspera Niesieckiego, wyd. J. N. Bobrowicz, Lipsk 1839-1845 herb Miller (t. 11 s. 301), a inne rodziny posiadają herb Miller von Müllegg oraz Topór.
  • Herbarz J. B. Rietstapa Armoires general notuje ponadto 15 rodzin o nazwisku Miller oraz rodziny Miller d'Altammerthal, Miller de Glenlee, Miller de Manderston, Miller d'Oxenhoath a także prawie 100 rodzin o nazwisku Müller, szczególnie z krajów niemieckojęzycznych. Z Bawarii pochodzi rodzina Von Miller.

Ciekawostki dotyczące nazwiska Miller[edytuj | edytuj kod]

  • Tadeusz Gajl w swoim Herbarzu Polskim z 2007 roku umieścił ten herb pod nazwą Műller. Jest to dziwne, gdyż cytowani niżej herladycy podpisują ten herb nazwą Miller. Jest to identyczne jakby spolonizowaną przez siebie nazwę herbu Gajl podpisał i zastąpił używaną nazwą Geill lub Geihll, czy Gayll.
  • Nazwisko Miller jest jednym z najpopularniejszych nazwisk niemieckich, wywodzącym od zawodu młynarza (niem der Müller). Stąd często w herbach rodzin mieszczańskich i szlacheckich o tym nazwisku występują symbole cechowe, np.kamienie młyńskie lub koła młynów wodnych. Warto dodać, że na ziemiach polskich częste są nazwiska: górnoniemieckie Müller, dolnoniemieckie spolszczone Meller. Wszystkie one wzięły początek od zawodu młynarza, jako że po niemiecku Müller to "młynarz". Część z tych nazwisk może być tłumaczeniem polskich nazwisk typu Młynarz i Młynarczyk bądź Mielnik lub też kaszubskiego Mielewczyk.

W dolnoniemieckim młynarz to Möller, stąd nazwiska Meller, czy Moller po łacinie molitor i też takie nazwisko. Formy niemieckie też mają bogatą dokumentację, a rodziny nobilitowane (nobilis): nosiły przeważnie nazwisko "uszlachcone" Miller (von Miller zu Aichholz czy von Miller) lub jak Nobilis Joannes Moller z 1570 roku, jakby odróżniające je od pospolitej formy nazwiska Müller - Młynarz.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Stefan J. Starykoń – Kasprzycki: Polska Encyklopedia Szlachecka, Warszawa, 1936, tom 3, s. 96
  • Jerzy Sewer hr. Dunin Borkowski "Spis nazwisk szlachty polskiej" wydany we Lwowie w 1887 roku
  • Seweryn Uruski: Herbarz szlachty polskiej, Warszawa, 1904-1938;
  • Kasper Niesiecki: Herbarz Polski, wyd. J.N. Bobrowicz, Lipsk 1839-1845
  • Johannes Siebmacher: Österreichischer Adel – Der Landständische Adel in der gefürsteten Grafschaft Tirol,, Erg 22 Bd. IV. Tirol Tafel 14.
  • Otto Heffner von Titan: Ergänzungen und Nachträge zum Tiroler Adel, VII. Bd. 1. Abt.Tfl. 10, 1859.
  • Roman Jurkowski: Ziemiaństwo polskie Kresów Północno-Wschodnich 1864-1904. Przegląd Wschodni, Warszawa 2001.
  • http://www.ornatowski.com/index/herbarzpolski_m.htm
  • Robert Bielecki: Szwoleżerowie Gwardii. 1 Słynne pułki polskie, Wydawnictwo Neriton, Warszawa 1996
  • Andrzej Brzezina Winiarski: Herby Szlachty Rzeczypospolitej. Wydawnictwo De Facto, Warszawa 2006

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]