Milton Rokeach

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Milton Rokeach (ur. jako Mendel Rokicz 27 grudnia 1918 w Hrubieszowie, zm. 25 października 1988) – amerykański psycholog społeczny polsko-żydowskiego pochodzenia. Wykładał na Uniwersytecie Stanowym w Michigan, Uniwersytecie Zachodniego Ontario, Waszyngtońskim Uniwersytecie Stanowym oraz Uniwersytecie Południowej Kalifornii. Dzieło Przegląd psychologii ogólnej (ang. Review of General Psychology) opublikowane w 2002 r. uczyniło z Rokeacha osiemdziesiątym piątym na liście najczęściej cytowanych psychologów XX wieku[1].

Młodość[edytuj | edytuj kod]

Urodził się w rodzinie żydowskiej w Hrubieszowie. Rokeach wyemigrował wraz ze swoimi rodzicami w wieku 7 lat do Stanów Zjednoczonych. Po ukończeniu Brooklyn College, Rokeach w 1947 r. uzyskał tytuł doktora na Uniwersytecie w Berkley.

Wkład w rozwój psychologii[edytuj | edytuj kod]

W latach 1959–1961 Rokeach prowadził eksperyment, który polegał na obserwacji wzajemnych interakcji trzech chorych psychicznie w Szpitalu Miejskim w Ypsilanti. Każdy z uczestników eksperymentu – na skutek choroby psychicznej – przekonany był, że jest Jezusem Chrystusem[2]. Książka, w której Rokeach opisał prowadzony przez siebie eksperyment, zatytułowana Trzej Chrystusi z Ypsilanti (ang. „The Three Christs of Ypsilanti”) stała się inspiracją dla twórców scenariusza filmowego, teatralnego i dwóch oper.

W połowie XX wieku Rokeach prowadził badania na terenie południowych stanów USA, których celem była próba ustalenia co leży u podstaw uprzedzeń rasowych. Odkrył, iż pomiędzy uprzedzeniami rasowymi, a statusem socjoekonomicznym istnieje stosunek odwrotnie proporcjonalny. Z przeprowadzonych przez siebie badań wysnuł wniosek, że uprzedzenia pozwalają niżej sytuowanym jednostkom dowartościować się[3].

Ostatnie lata kariery, Rokeach poświęcił pisaniu książki Natura ludzkich wartości (ang. The Nature of Human Values) wydanej w 1973 roku, oraz opracowywaniu Skali Wartości Rokeacha. W swoim ostatnim dziele założył, że relatywnie niewiele „granicznych ludzkich wartości” jest punktem odniesienia służącym wszystkim ludziom do formułowania swoich postaw i opinii, a także, że poprzez pomiar stosunków pomiędzy tymi wartościami przewidzieć można takie cechy jednostki jak polityczne sympatie i antypatie, czy wierzenia religijne. Jego teoria stała się przyczynkiem do przeprowadzenia serii eksperymentów na społeczności małego miasteczka w stanie Waszyngton, które wykazały, iż zmiany wartości jakimi żądzą się ludzie mają wymierny wpływ na zmiany w wydawanych przez nich opiniach.

Nagrody[edytuj | edytuj kod]

W 1984 r. Rokeach otrzymał Nagrodę im. Kurta Lewina przyznawaną przez Amerykańskie Towarzystwo Psychologiczne, zaś w 1988 r. otrzymał Nagrodę im. Harolda Lasswella przyznawaną Międzynarodowe Stowarzyszenie Psychologii Politycznej.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Steven J. Haggbloom i inni, The 100 most eminent psychologists of the 20th century, „Review of General Psychology”, 2, 6, 2002, s. 139–152, DOI10.1037/1089-2680.6.2.139 (ang.).
  2. Benjamin Maack: Irre Experimente (niem.). Der Spiegel, 2010-01-19. [dostęp 2016-01-27].
  3. T.L. Brink. (2008) Psychology: A Student Friendly Approach. „Unit 13: Social Psychology.” s. 300 (ang.) [1].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • The Open and Closed Mind (1960)
  • Beliefs, Attitudes, and Values (1968)
  • The Three Christs of Ypsilanti (1964)
  • The Nature of Human Values (1973)