Ministerstwo Sprawiedliwości (Polska)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Ministerstwo Sprawiedliwości
Ilustracja
Gmach Ministerstwa Sprawiedliwości w Alejach Ujazdowskich 11 widziany z placu Na Rozdrożu
Państwo  Polska
Data utworzenia 1917
Siedziba Warszawa
Minister Zbigniew Ziobro
Sekretarz Stanu Michał Wójcik
Sebastian Kaleta
Marcin Warchoł
Adres
Al. Ujazdowskie 11,
00-950 Warszawa
Położenie na mapie Warszawy
Mapa lokalizacyjna Warszawy
Ministerstwo Sprawiedliwości
Ministerstwo Sprawiedliwości
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Ministerstwo Sprawiedliwości
Ministerstwo Sprawiedliwości
Położenie na mapie województwa mazowieckiego
Mapa lokalizacyjna województwa mazowieckiego
Ministerstwo Sprawiedliwości
Ministerstwo Sprawiedliwości
Ziemia52°13′14,578″N 21°01′26,393″E/52,220716 21,023998
Strona internetowa
Pałac Raczyńskich, siedziba Ministerstwa Sprawiedliwości do 1939

Ministerstwo Sprawiedliwości (MS) – urząd pomocniczy Ministra Sprawiedliwości, naczelnego organu administracji rządowej odpowiedzialnego za dział administracji rządowej – sprawiedliwość. Minister Sprawiedliwości z mocy Konstytucji jest członkiem Krajowej Rady Sądownictwa.

Minister sprawiedliwości od 31 marca 1990 do 30 marca 2010 i ponownie od 4 marca 2016 jest jednocześnie prokuratorem generalnym, a od 29 grudnia 1989 roku jest jednym z członków Krajowej Rady Sądownictwa. Od 31 marca 2010[1] do 3 marca 2016 istniał urząd Prokuratora Generalnego, który był odrębny od Ministra Sprawiedliwości i administracji rządowej. Prokurator Generalny powoływany był przez Prezydenta RP na 6-letnią kadencję spośród dwóch kandydatów przedstawionych przez Krajową Radę Sądownictwa i Krajową Radę Prokuratury[2].

Kierownictwo[3][edytuj | edytuj kod]

Kompetencje Ministra Sprawiedliwości[edytuj | edytuj kod]

Rozporządzenie określa szczegółowy zakres działania Ministra Sprawiedliwości:

  1. Minister kieruje działem administracji rządowej – sprawiedliwość.
  2. Minister jest dysponentem części 15 i 37 budżetu państwa.
  3. Obsługę ministra zapewnia Ministerstwo Sprawiedliwości.

Dział sprawiedliwość obejmuje sprawy:

  1. sądownictwa,
  2. prokuratury, notariatu, adwokatury i radców prawnych, w zakresie wynikającym z przepisów odrębnych,
  3. wykonywania kar oraz środków wychowawczych i środka poprawczego orzeczonego przez sądy oraz sprawy pomocy postpenitencjarnej.

Minister właściwy do spraw sprawiedliwości zapewnia przygotowywanie projektów kodyfikacji prawa cywilnego, w tym rodzinnego, oraz prawa karnego.

Minister właściwy do spraw sprawiedliwości jest właściwy w sprawach sądownictwa w zakresie spraw niezastrzeżonych odrębnymi przepisami do kompetencji innych organów państwowych i z uwzględnieniem zasady niezawisłości sędziowskiej.

Ministrowi właściwemu do spraw sprawiedliwości podlega Służba Więzienna.

Struktura organizacyjna[edytuj | edytuj kod]

 Z tym tematem związana jest kategoria: Urzędnicy Ministerstwa Sprawiedliwości (III Rzeczpospolita).

W skład Ministerstwa Sprawiedliwości wchodzą następujące jednostki organizacyjne[5]:

  • Gabinet Polityczny Ministra
  • Departament Budżetu i Efektywności Finansowej
  • Departament Funduszu Sprawiedliwości
  • Departament Informatyzacji i Rejestrów Sądowych
  • Departament Kadr i Organizacji Sądów Powszechnych i Wojskowych
  • Departament Legislacyjny Prawa Cywilnego
  • Departament Legislacyjny Prawa Karnego
  • Departament Legislacyjny Ustroju Sądów
  • Departament Nadzoru Administracyjnego
  • Departament Prawa Administracyjnego
  • Departament Prawa Europejskiego
  • Departament Spraw Rodzinnych i Nieletnich
  • Departament Strategii i Funduszy Europejskich
  • Departament Współpracy Międzynarodowej i Praw Człowieka
  • Departament Wykonania Orzeczeń i Probacji
  • Departament Zawodów Prawniczych
  • Biuro Administracyjne
  • Biuro Cyberbezpieczeństwa
  • Biuro Dyrektora Generalnego
  • Biuro Finansów
  • Biuro Komunikacji i Promocji
  • Biuro Ministra
  • Biuro Ochrony
  • Biuro Informacyjne Krajowego Rejestru Karnego

Jednostki organizacyjne podległe ministrowi[6]:

Jednostki organizacyjne nadzorowane przez ministra[6]:

  • Krajowa Szkoła Sądownictwa i Prokuratury
  • Sądy powszechne – w zakresie nadzoru administracyjnego ministra nad działalnością administracyjną sądów
  • Sądy wojskowe – w zakresie zwierzchniego nadzoru ministra w zakresie organizacji i działalności administracyjnej sądów
  • Izby morskie – w zakresie zwierzchniego nadzoru ministra nad działalnością przewodniczących i wiceprzewodniczących tych izb oraz trybu postępowania przed izbami
  • Ośrodki kuratorskie
  • Opiniodawcze zespoły sądowych specjalistów
  • Instytucje gospodarki budżetowej, dla których minister jest organem założycielskim
  • Przedsiębiorstwa państwowe, dla których minister jest organem założycielskim

Lista ministrów sprawiedliwości i prokuratorów generalnych[edytuj | edytuj kod]

1917–1939

Ministrowie sprawiedliwości – naczelni prokuratorzy (1919–1939)

Rząd RP na uchodźstwie

Polska Ludowa 1944–1989

Ministrowie sprawiedliwości – prokuratorzy generalni[7] – członkowie Krajowej Rady Sądownictwa[8] (od 1989 do 2010)

Ministrowie sprawiedliwości po wydzieleniu prokuratora generalnego[10] (od 2010 do 2016)

Ministrowie sprawiedliwości – prokuratorzy generalni (od 2016)

Urzędnicy[edytuj | edytuj kod]

Siedziba[edytuj | edytuj kod]

W latach 1919–1939 siedzibą Ministerstwa Sprawiedliwości był pałac Raczyńskich przy ul. Długiej 7[12]. Po wojnie siedzibą ministerstwa był gmach Sądów Grodzkich na Lesznie[13].

Obecnie Ministerstwo Sprawiedliwości mieści się w dawnej kamienicy dochodowej Bohdanowicza (pierwotny adres Aleje Ujazdowskie 9), wzniesionej w latach 1929–1930 według projektu Adolfa Inatowicza-Łubiańskiego, połączonej z budynkami przy ul. Koszykowej 6 i 6A[14]. W czasie okupacji niemieckiej znajdowała się tam siedziba Kriminalpolizei (Kripo), a po 1945 – Ministerstwa Bezpieczeństwa Publicznego. W latach 1994–1996 gmach powiększono poprzez nadbudowę narożnej wystawki na dachu[14].

Inne informacje[edytuj | edytuj kod]

W 2018 Minister Sprawiedliwości utworzył uczelnię zawodową służb państwowych pod nazwą Wyższa Szkoła Kryminologii i Penitencjarystyki w Warszawie[15] oraz Instytut Ekspertyz Ekonomicznych i Finansowych w Łodzi[16].

15 czerwca 2019 r. Ministerstwo Sprawiedliwości zapowiedziało, że pozwie naukowców z Uniwersytetu Jagiellońskiego za wystawienie przez nich krytycznej opinii na temat kontrowersyjnych, lecz przegłosowanych przez ówczesną partię rządzącą zmian w kodeksie karnym[17][18]. Wywołało to falę krytyki nie tylko w środowisku naukowym, ale też w ogólnopolskich środkach masowego przekazu. Krakowski Instytut Prawa Karnego nazwał zapowiedzi Ministerstwa atakiem na wolność nauki, ingerencję w autonomię badań naukowych oraz próbę ograniczenia udziału społeczeństwa obywatelskiego w opiniowaniu projektów przyszłego prawa[19]. Po nagłośnieniu medialnym minister Ziobro ostatecznie wycofał się z tych zapowiedzi. Jednak według niektórych doniesień medialnych na zmianę jego decyzji wpłynęła dopiero interwencja Jarosława Kaczyńskiego, a nie fakt nagłośnienia sprawy[20].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Na mocy ustawy z dnia 9 października 2009 r. o zmianie ustawy o prokuraturze oraz niektórych innych ustaw.
  2. Krajowa Rada Prokuratury powstała 31 marca 2010 r. na mocy ustawy z dnia 9 października 2009 r. o zmianie ustawy o prokuraturze oraz niektórych innych ustaw.
  3. Kierownictwo Ministerstwa Sprawiedliwości / Ministerstwo / Ministerstwo Sprawiedliwości
  4. Nowi wiceministrowie w rządzie premiera Mateusza Morawieckiego | Kancelaria Prezesa Rady Ministrów, premier.gov.pl [dostęp 2019-06-05] (pol.).
  5. M.P. z 2018 r. poz. 524
  6. a b M.P. z 2016 r. poz. 801
  7. Od 31 III 1990 do 30 III 2010.
  8. Od 29 XII 1989 do 30 III 2010.
  9. a b c d e Według ustawy o Radzie Ministrów z 8 VIII 1996.
  10. Od 30 III 2010.
  11. Nastąpiło wówczas ponowne połączenie urzędów i likwidacja Prokuratury Generalnej. Ustawa z dnia 28 stycznia 2016 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o prokuraturze (Dz.U. z 2016 r. poz. 178).
  12. Ryszard Mączewski: Warszawa między wojnami. Łodź: Księży Młyn, 2009, s. 16. ISBN 978-83-61253-51-8.
  13. Karol Małcużyński, Wacław Wojnacki: Zwiedzamy nową Warszawę. Warszawa: Spółdzielczy Instytut Wydawniczy „Kraj”, 1950, s. 76.
  14. a b Marta Leśniakowska: Architektura w Warszawie. Warszawa: Arkada Pracownia Historii Sztuki, 2005, s. 99. ISBN 83-908950-8-0.
  15. Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 20 lipca 2018 r. w sprawie utworzenia Wyższej Szkoły Kryminologii i Penitencjarystyki w Warszawie (Dz.U. z 2018 r. poz. 1461)
  16. Zarządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 11 lipca 2018 r. w sprawie utworzenia Instytutu Ekspertyz Ekonomicznych i Finansowych w Łodzi. „Dziennik Urzędowy Ministra Sprawiedliwości 2018 poz. 206”, 12 lipca 2018. 
  17. Ziobro zablokował pozew przeciw profesorom UJ. RMF FM: Kaczyński bał się kompromitacji. wprost.pl, 2019-06-17. [dostęp 2019-06-20].
  18. Ministerstwo Sprawiedliwości pozwie profesorów Uniwersytetu Jagiellońskiego. Zarzuca im kłamstwo. rp.pl, 2019-06-25. [dostęp 2019-06-20].
  19. Łukasz Woźnicki: Ziobro nie pozwie naukowców z UJ. Teraz to naukowcy chcą pozwać Ziobrę. gazeta.pl, 2019-06-17. [dostęp 2019-06-20].
  20. RMF: To Kaczyński zablokował pozew resortu sprawiedliwości przeciw prawnikom z UJ. wiadomosci.dziennik.pl, 2019-06-17. [dostęp 2019-06-20].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]