Minna Kleeberg

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Minna Kleeberg
Imię i nazwisko Minna Cohen Kleeberg
Data i miejsce urodzenia 21 lipca 1841
Elmshorn, Holsztyn
Data i miejsce śmierci 31 grudnia 1878
New Haven w stanie Connecticut
Narodowość żydowska
Dziedzina sztuki poezja

Minna Kleeberg (ur. 21 lipca 1841 w Elmshorn, w Holsztynie, zm. 31 grudnia 1878, New Haven w stanie Connecticut) – żydowsko-niemiecko-amerykańska poetka.

Była autorką żydowską ze względu na narodowość i wyznawaną religię, niemiecką z uwagi na miejsce urodzenia i język, którego używała w twórczości literackiej i amerykańska z powodu miejsca zamieszkania i śmierci.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Minna Kleeberg przyszła na świat 21 lipca 1841[1] w położonym na północ od Hamburga mieście Elmshorn, należącym do dawnego księstwa Holsztyn w jeszcze niezupełnie zjednoczonych Niemczech jako Minna Cohen[1], córka lekarza Marcusa Cohena[1]. Otrzymała gruntowne wykształcenie[1]. Już jako czternastolatka pisała do czasopism w Hamburgu, Budapeszcie[2], jak również do Der Freitag-Abend[1]. W 1862 roku wyszła za mąż za rabina Leopolda (Leviego) Kleeberga[3]. Małżonkowie zamieszkali w Prusach Nadreńskich[1]. Tam młoda poetka obracała się w kręgu literackim Emila Rittershausa. W roku 1866 autorka wyemigrowała do Stanów Zjednoczonych[1]. Zamieszkała w Louisville w stanie Kentucky, gdzie jej mąż został wybrany na rabina[1], a potem przeniosła się do New Haven[1]. Poetka zmarła 31 grudnia 1878 w New Haven[4].

Twórczość[edytuj | edytuj kod]

Minna Kleeberg była autorką języka niemieckiego, ale tożsamości narodowej żydowskiej. Występowała ostro przeciwko antysemickim wypowiedziom Richarda Wagnera[1]. Sławę przyniósł jej wiersz Ein Lied vom Salz (Pieśń o soli), będąca apelem o zniesienie podatku solnego w Prusach[1]. W roku 1877, już na emigracji w Stanach Zjednoczonych, poetka wydała w Louisville tomik Gedichte (Poezje)[4]. Liryka Minny Kleeberg jest wysmakowana formalnie. Poetka wykorzystała między innymi sycylianę abababab w wierszu O, halte fest an deinen Idealen (Trzymaj się twardo swoich ideałów) i oktawę abababcc w wierszu Es lebt ein Gott! (Bóg jest):

Es lebt ein Gott! – Auf aller Forschung Gleisen
Wird ewig neu erkannt der Gottheit Spur;
Den letzten Urgrund aus dem All verweisen
Wird kein Entwicklungs-Dogma der Natur.
Die Welten und die Menschengeister kreisen
Um ihres Daseins ew'gen Urquell nur.
In seinen Räthseln sucht die Seele Nahrung -
Das ist der Gottheit größte Offenbarung![5]

W swojej twórczości poetka wypowiadała się zarówno o sprawach wielkiej polityki, jak wojna francusko-pruska, jak i o życiu rodzinnym. Pisała też hymny religijne. zostały one wydane w antologii Isaaca M. Wise’a Hymns, Psalms and Prayers, In English and German (Hymny, psalmy i modlitwy po angielsku i niemiecku), opublikowanej w Cincinnati w 1868 roku[4].

Feminizm[edytuj | edytuj kod]

Minnę Kleeberg można uznać za jedną z pierwszych przedstawicielek feminizmu. Rabin Leopold Kleeberg w ten sposób wypowiedział się o zmarłej żonie: Almost from her childhood she complained of the subordinate position which tradition and custom assigned to woman[4] (Niemal od dzieciństwa nie mogła się pogodzić z podrzędna pozycją, którą tradycja i zwyczaje przyznały kobietom).

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c d e f g h i j k Cyrus Adler, Henrietta Szold: Kleeberg, Minna Cohen (ang.). Jewish Encyclopedia. [dostęp 2016-09-12].
  2. Minna Kleeberg (ang.). ebooklibrary.org. [dostęp 2016-09-12].
  3. Jonathan D. Sarna: Innovation and Consolidation. Phases in the History of Temple Mishkan Israel (ang.). brandeis.edu. [dostęp 2016-09-12].
  4. a b c d Minna Kleeberg (ang.). Jewish Virtual Library. [dostęp 2016-09-12].
  5. Minna Kleeberg: Es lebt ein Gott! (niem.). deutsche-liebeslyrik.de. [dostęp 2016-09-12].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]