Mistrz (film 1966)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Mistrz
Gatunek dramat wojenny
Rok produkcji 1966
Data premiery 7 października 1966[1]
Kraj produkcji  Polska
Język polski
Czas trwania 77 min[1]
Reżyseria Jerzy Antczak (współpraca reżyserska: Lech Lorentowicz)
Scenariusz Zdzisław Skowroński
Główne role Janusz Warnecki, Ignacy Gogolewski
Muzyka Johann Sebastian Bach (wykonanie: Marian Sawa)
Zdjęcia Jan Janczewski (współpraca: Wiesław Pyda)
Scenografia Jerzy Masłowski
Montaż Krystyna Rutkowska
Produkcja Telewizja Polska, Zespół Realizatorów Filmowych "Iluzjon" (Studio Filmowe Iluzjon[1])
kierownictwo produkcji:
Stanisław Zylewicz
Wytwórnia Wytwórnia Filmów Dokumentalnych Warszawa
Nagrody
 
  • 1966 – Prix Italia w kategorii „Dramat”
  • 1970 – Nagroda Państwowa I stopnia

Mistrz – polski telewizyjny[1] dramat wojenny z 1966 roku, w reżyserii Jerzego Antczaka. W roli tytułowej wystąpił Janusz Warnecki. To z myślą o nim napisał ten scenariusz Zdzisław Skowroński[1]. 70-letniego wówczas aktora (1895-1970), zmagającego się z kalectwem, namówił do udziału w filmie reżyser[1]. Dzieło znalazło się na liście stu najlepszych w historii Teatru Telewizji przedstawień teatralnych, wytypowanych w sierpniu 1999 przez Akademię Teatru Telewizji.

Opis fabuły[edytuj | edytuj kod]

Młody aktor (Ignacy Gogolewski) przygotowuje się do roli Makbeta. Reżyser spektaklu (Zbigniew Cybulski) ma do niego pretensje o słynny monolog ze sztyletem. Aktor grając sprawia wrażenie jakby „chciał zabić jakiegoś upiora, którego widzi”, co psuje koncepcję reżysera. Aktor jednak obstaje przy swoim, gdyż odczuwa potrzebę uczczenia pamięci tytułowego „Mistrza”. Opowiada o nim reżyserowi.

Jest rok 1944, czas po powstaniu warszawskim. Młody aktor (który wtedy jeszcze nie ukończył szkoły aktorskiej, gdyż naukę przerwał mu wybuch wojny) po ucieczce z transportu[a] trafia do jednego z podwarszawskich miast, do domu nauczycielki, Zofii Kowalskiej (Ryszarda Hanin). Znajdują u niej schronienie również uciekinierzy z Warszawy, a wśród nich „Mistrz” – stary aktor. Tuż przed wybuchem wojny miał on szansę na pierwszą w swoim życiu poważną rolę do odegrania. Opowiada on młodemu o teatrze. Wierzy, że po wojnie zagra Makbeta, i od trzech lat pracuje nad tą rolą. Ma kolekcję przekładów tej sztuki i opracował nawet jej własną koncepcję, dostosowaną do jego wieku. Tymczasem gestapo poszukuje winnych wysadzenia torów kolejowych (to właśnie wtedy młodemu aktorowi udało się zbiec). Niemcy biorą zakładników spośród osób przebywających w domu. Ponieważ w kenkarcie „Mistrza” widnieje jako zawód Buchhalter (niem. księgowy), początkowo nie biorą go pod uwagę. Stary aktor jednak za wszelką cenę chce udowodnić, że jest artystą. W tym celu, na życzenie gestapowców, odgrywa monolog ze sztyletem. Niemcy stwierdzają, że, rzeczywiście, jest aktorem i „Mistrz” zajmuje miejsce mecenasa (Henryk Borowski) pod ścianą z zakładnikami – u boku nauczycielki, doktora (Andrzej Łapicki) i pianisty (Andrzej Żarnecki). Zakładnicy zostają rozstrzelani, a młody aktor wędruje dalej.

Poruszony tą opowieścią, reżyser pozwala młodemu aktorowi na odegranie roli Makbeta tak, jak chce.

Obsada[edytuj | edytuj kod]

Nagrody[edytuj | edytuj kod]

  • 1966, festiwal Prix Italia, Palermo – Prix Italia w kategorii „Dramat” (Prix Italia for original dramatic programmes)[2][3]. Nagrodzono zarówno za scenariusz, jak i za reżyserię[1].
  • 1970 – Nagroda Państwowa I stopnia dla Zdzisława Skowrońskiego (przyznana pośmiertnie)[1]

Recenzenci byli zgodni, że film w dużym stopniu zawdzięcza międzynarodowe laury odtwórcy głównej roli[1].

Uwagi[edytuj | edytuj kod]

  1. W filmie nie jest powiedziane wprost, że aktor uciekł z transportu. Są to domysły osób przebywających w domu nauczycielki.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c d e f g h i j Mistrz w bazie filmpolski.pl
  2. Winners 1949-1998 (ang.). Prix Italia. [dostęp 2012-09-08]. Uwaga: wewnątrz pliku podany jest błędny tytuł (Past editions - winners 1949 - 2011).
  3. Programmi Vincitori (1948-2001) (ang.). Prix Italia. [dostęp 2012-09-08].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]