Moc zasady

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Moc zasady – ilościowa miara chemicznej „siły działania” zasad. Miarą tej mocy jest ujemny logarytm dziesiętny ze stałej dysocjacji zasady w danych warunkach temperatury i ciśnienia, oznaczany skrótem

gdzie to stała dysocjacji zasady. Im jest mniejsze, tym moc zasady jest większa.

Przykładowo dla NaOH:

NaOH → Na+ + OH (dysocjacja w wodzie),

Moc zasad organicznych[edytuj | edytuj kod]

Równanie dysocjacji dla zasad organicznych ma postać[1]:

B + H
2
O ⇄ BH + OH
.

Dla zasadowych związków organicznych zamiast pKb współcześnie podaje się wartości pKa (moc kwasu)[1] (oznaczane czasem jako pKBH+) dla kwasu sprzężonego BH+ danej zasady B[2]:

B + H
3
O+
⇄ BH+
+ H
2
O
.

Obie wartości skorelowane są wzorem:

pKa + pKb = pKH2O = 14

Np. dla amoniaku pKb = 4,7 a pKa = 9,3, która to wartość odpowiada dysocjacji (jonizacji) kwasowej jonu amonowego NH+
4
, a także reakcji hydrolizy tegoż jonu.

Przykładowe wartości pKa i pKb[1][3]
Związek pKa pKb
guanidyna 13,6 0,4
dietyloamina 10,8 3,2
amoniak 9,3 4,7
anilina 4,9 9,1
mocznik 0,1 13,9
tiomocznik –1 15

Mocne zasady[edytuj | edytuj kod]

Wartości Kb mocnych zasad w wodzie są na tyle duże (około 1013 lub wyższe), że nie daje się ich zmierzyć bezpośrednio. Można jednak porównać ich moc w rozpuszczalnikach organicznych, np. DMSO. Mocne zasady:

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c Dissociation constants of organic acids and bases, [w:] CRC Handbook of Chemistry and Physics, David R. Lide (red.), wyd. 88, Boca Raton: CRC Press, 2007, s. 8-42–8-51, ISBN 978-0-8493-0488-0.
  2. D.D. Perrin: Dissociation constants of organic bases in aqueous solution. Londyn: Butterworths & Co., 1965, s. 393, seria: IUPAC.
  3. Dissociation constants of inorganic acids and bases, [w:] CRC Handbook of Chemistry and Physics, David R. Lide (red.), wyd. 88, Boca Raton: CRC Press, 2007, s. 8-40–8-41, ISBN 978-0-8493-0488-0.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]