Momoty Górne

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Momoty Górne
Kościół pw. św. Wojciecha w Momotach Górnych
Kościół pw. św. Wojciecha w Momotach Górnych
Państwo  Polska
Województwo lubelskie
Powiat janowski
Gmina Janów Lubelski
Liczba ludności (III 2011) 399[1]
Strefa numeracyjna (+48) 15
Kod pocztowy 23-300[2]
Tablice rejestracyjne LJA
SIMC 0794655
Położenie na mapie gminy Janów Lubelski
Mapa lokalizacyjna gminy Janów Lubelski
Momoty Górne
Momoty Górne
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Momoty Górne
Momoty Górne
Położenie na mapie województwa lubelskiego
Mapa lokalizacyjna województwa lubelskiego
Momoty Górne
Momoty Górne
Położenie na mapie powiatu janowskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu janowskiego
Momoty Górne
Momoty Górne
Ziemia50°35′43″N 22°25′58″E/50,595278 22,432778
Strona internetowa miejscowości

Momoty Górnewieś w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie janowskim, w gminie Janów Lubelski.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa tarnobrzeskiego.

Części wsi[edytuj | edytuj kod]

Integralne części wsi Momoty Górne[3][4]
SIMC Nazwa Rodzaj
0794661 Dąb część wsi
0794678 Majdan część wsi

Historia[edytuj | edytuj kod]

Momoty Górne to wioska założona w XVIII wieku na terenie ordynacji rodziny Zamoyskich. Wcześniej nazywano ją Grójec lub Gruje. Znajdowała się tu wówczas maziarnia oraz tartak. W II poł. XIX wieku utworzono tutaj posterunek straży granicznej między zaborem rosyjskim a austriackim. W 1938 r. na placu ofiarowanym przez ordynację zbudowano kaplicę dojazdową parafii Janowskiej. Rektorami tego kościoła byli: ks. Jan Orzeł, ks. Jan Klukaczyński (zamordowany przez gestapo), ks. Szczepan Orzeł, ks. Kazimierz Maścibroda, ks. Tadeusz Mioduszewski.

II wojna światowa[edytuj | edytuj kod]

2 października 1939 w lasach, w rejonie Domostawa-Momoty skapitulowała przed sowietami grupa płk dypl. Tadeusza Zieleniewskiego. Żołnierze tej grupy walczyli zarówno z Wehrmachtem jak i Armią Czerwoną. Podczas okupacji hitlerowskiej miejscowość była schronieniem dla oddziałów partyzanckich szczególnie oddziału NOW-AK "Ojca Jana"[5].

Wielu mieszkańców Momot Górnych zostało rozstrzelanych, głównie podczas 4 kolejnych pacyfikacji przeprowadzonych przez hitlerowców. W 1941 Niemcy urządzili łapankę na mieszkańców wsi, w celu wywózki na roboty przymusowe do III Rzeszy. Zdołano pochwycić 30 osób, a 15 rozstrzelano na miejscu za stawianie oporu. Spalono kilkanaście zabudowań gospodarczych. W 1943 w odwecie za udzielenie pomocy partyzantom, SS i kolaboracyjne oddziały Kałmuków, wymordowały 12 osób. 9 maja 1944 w okolicy wsi partyzanci polscy odebrali zrzut broni i lekarstw. Gdy dowiedzieli się o tym Niemcy, trzeciego dnia po zrzucie w odwecie zbombardowali wieś z samolotów - w czasie nalotu spłonęło 29 budynków, a kilka osób zginęło. 13 czerwca 1944, oddział Kałmuków w służbie niemieckiej wymordował kilkanaście kolejnych osób, paląc wiele zabudowań we wsi. Ogółem w czasie okupacji niemieckiej, w Momotach Górnych oraz w pobliskich Momotach Dolnych zginęło ok. 76 osób[6]. 14 czerwca 1944 roku w pobliżu wsi odbyła się Bitwa na Porytowym Wzgórzu.

Parafia św. Wojciecha[edytuj | edytuj kod]

9 września 1972 została erygowana parafia pw. św. Wojciecha, która obejmuje następujące wioski: Momoty Górne, Momoty Dolne, Kiszki, Ujście i Szewce. Pierwszym proboszczem został ks. Kazimierz Pińciurek (1928-1999). Od roku 1971-1975 trwała rozbudowa kaplicy. Pracami kierował sam proboszcz. Od roku 1975-1992 ks. Pińciurek zajął się wystrojem świątyni. Dewizą życiową były dla księdza słowa: "Trudności są po to, by je pokonywać". Na temat działalności tego rzeźbiarza-samouka, głównego dekoratora kościoła nakręcono kilka programów telewizyjnych oraz napisano wiele artykułów prasowych.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]


Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Ludność w miejscowościach statystycznych według ekonomicznych grup wieku. Stan w dniu 31.03.2011 r.. W: Narodowy Spis Powszechny 2011 [on-line]. Główny urząd statystyczny. [dostęp 27 września 2015].
  2. Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych poprzez wyszukiwarkę. Poczta Polska S.A., styczeń 2013. [dostęp 2015-03-26].
  3. Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części (Dz.U. z 2013 r. poz. 200)
  4. GUS. Rejestr TERYT
  5. Stanisław Puchalski: Partyzanci "Ojca Jana". Stalowa Wola: Światowy Zwia̜zek Żołnierzy AK, 1996, s. 524. ​ISBN 83-902111-1-4​, ​ISBN 978-83-902111-1-4​.
  6. Józef Fajkowski, Jan Religa: Zbrodnie hitlerowskie na wsi polskiej 1939-1945. Warszawa: Wydawnictwo Książka i Wiedza, 1981, s. 415-416.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]