Muzeum „Pana Tadeusza”

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Muzeum Pana Tadeusza
Oddział Zakład Narodowy im. Ossolińskich
Ilustracja
Muzeum mieści się w Kamienicy pod Złotym Słońcem
Państwo  Polska
Miejscowość Wrocław
Adres Rynek 6
50-106 Wrocław
Data założenia 2016
Zakres zbiorów rękopis „Pana Tadeusza”, rękopisy, numizmaty, grafiki, malarstwo, rzeźby, nagrody
Powierzchnia ekspozycji 1500 m²
Dyrektor Marcin Hamkało
Położenie na mapie Wrocławia
Mapa lokalizacyjna Wrocławia
Muzeum Pana Tadeusza
Muzeum Pana Tadeusza
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Muzeum Pana Tadeusza
Muzeum Pana Tadeusza
Położenie na mapie województwa dolnośląskiego
Mapa lokalizacyjna województwa dolnośląskiego
Muzeum Pana Tadeusza
Muzeum Pana Tadeusza
Ziemia51°06′37,5″N 17°01′50,1″E/51,110417 17,030583
Strona internetowa

Muzeum Pana Tadeusza – najnowsza i najnowocześniejsza część Ossolineum, prezentująca zbiory Zakładu na bogatym tle historycznym i literackim. Funkcjonuje od maja 2016 roku w jednej z piękniejszych kamienic Wrocławia – Pod Złotym Słońcem (Rynek 6).

Otwarte dzięki wsparciu udzielonemu z funduszy norweskich i funduszy EOG, pochodzących z Islandii, Liechtensteinu i Norwegii, oraz środków krajowych, a także dzięki hojności mieszkańców Wrocławia. W 2019 roku Muzeum Pana Tadeusza otrzymało wyróżnienie jury Europejskiej Nagrody Muzealnej Roku (EMYA)[1].

W muzeum prezentowane są dwie wystawy stałe. Pierwsza z nich Rękopis „Pana Tadeusza, opowiada o powstaniu i recepcji książki niezwykłej – być może ostatniej, której fragmenty na pamięć znają niemal wszyscy Polacy. Jedyny istniejący rękopis Mickiewiczowskiego arcydzieła w otoczeniu kilkuset autentycznych manuskryptów, starodruków, grafik, obrazów, rzeźb i przedmiotów codziennego użytku, zilustrowanych i skomentowanych przez ponad sto aplikacji i prezentacji multimedialnych – to zaproszenie do rozmowy o polskiej kulturze i historii walki o niepodległą ojczyznę.

Druga część wystawy stałej, „Misja: Polska”, to wystawa o romantycznej idei wolności przeniesionej w realia II wojny światowej i czasów powojennych. Na przykładzie życiorysów Jana Nowaka-Jeziorańskiego i Władysława Bartoszewskiego prezentuje losy pokolenia, które dorastało w wolnej po 123 latach zaborów ojczyźnie, ale w 1939 roku stanęło przed koniecznością walki o niepodległość, a następnie o suwerenną obecność Polski w nowoczesnej Europie. Obaj świadkowie historii przekazali Ossolineum bezcenne zbiory dokumentujące ich losy, wydarzenia, w których uczestniczyli, a także kolekcje dzieł sztuki i archiwa.

Muzeum jest kierowane przez wicedyrektora Ossolineum Marcina Hamkało.

Historia powstania placówki[edytuj | edytuj kod]

Wieko hebanowej szkatuły przeznaczonej do przechowywania manuskryptu Pana Tadeusz. Dzieło rzeźbiarza Józefa Brzostowskiego z 1873 roku.

W roku 2006 podjęto decyzję o remoncie generalnym kamienicy nr 6 we wrocławskim Rynku z zamiarem utworzenia w niej muzeum. Prace remontowe rozpoczęto w 2007, a w 2009 roku utworzona została Rada Programowa Muzeum Pana Tadeusza, w skład której oprócz dyrektora wrocławskiego Ossolineum, dra Adolfa Juzwenki, który w listopadzie 1999 wraz z ówczesnym prezydentem Wrocławia, Bogdanem Zdrojewskim doprowadził do przekazania Zakładowi Narodowemu im. Ossolińskich oryginalnego rękopisu „Pana Tadeusza” przez dotychczasowych jego właścicieli, rodzinę Tarnowskich[2], weszli m.in. przedstawiciele Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie, Uniwersytetu Wrocławskiego, Muzeum Powstania Warszawskiego oraz zespół Zakładu Narodowego im. Ossolińskich.

Wsparcie przy powstaniu Muzeum Pana Tadeusza udzielone zostało z funduszy norweskich i funduszy EOG, pochodzących z Islandii, Liechtensteinu i Norwegii, oraz środków krajowych[3].

Muzeum Pana Tadeusza zostało otwarte dla zwiedzających 23 kwietnia 2016 roku[4].

Działalność muzeum[edytuj | edytuj kod]

Wystawa stała[edytuj | edytuj kod]

Wystawa stała Muzeum Pana Tadeusza składa się z dwóch części: Rękopis „Pana Tadeusza oraz Misja: Polska. Obecnie trwają prace nad przygotowaniem trzeciej części poświęconej życiu i twórczości Tadeusza Różewicza, którego zbiory zostały przekazane Ossolineum przez Miasto Wrocław

  • Rękopis „Pana Tadeusza” – powieść wprowadzająca w poetycką wizję Adama Mickiewicza, pokazująca świat polskiej szlachty pierwszej połowy dziewiętnastego wieku na niezwykle ciekawym tle polskiego i europejskiego romantyzmu oraz burzliwej historii ówczesnej Europy. Zabiera widzów w podróż, podczas której poznają kluczowe inspiracje, historię powstania, świat przedstawiony i recepcję epopei. Pokazujemy również sam rękopis „Pana Tadeusza”, który jest najcenniejszym eksponatem Ossolineum i jednym z najwartościowszych zabytków polskiej kultury. Na pierwszym i drugim piętrze wystawy stałej Rękopis „Pana Tadeusza” znajduje się dziesięć sal ekspozycyjnych[5].
  • Misja: Polska – wystawa o romantycznej idei wolności przeniesionej w realia II wojny światowej i czasów powojennych. Na przykładzie życiorysów Jana Nowaka-Jeziorańskiego i Władysława Bartoszewskiego prezentuje losy pokolenia, które dorastało w wolnej po 123 latach zaborów ojczyźnie, ale w 1939 roku stanęło przed koniecznością walki o niepodległość, a następnie o suwerenną obecność Polski w nowoczesnej Europie. Obaj świadkowie historii przekazali Ossolineum bezcenne zbiory dokumentujące ich losy, wydarzenia, w których uczestniczyli, a także kolekcje dzieł sztuki i archiwa[6].

Wystawy czasowe[7][edytuj | edytuj kod]

2020[edytuj | edytuj kod]

  • Sanatorium, przygotowana wspólnie z wrocławskimi artystami różnych specjalności opowieść o tym, jak społeczny dystans wpływa na proces twórczy, co niszczy i do czego inspiruje. W projekcie Sanatorium udział wzięli: Kama Sokolnicka, Aga Jarząb, Maciek Bączyk (KinoManual), Paweł Jarodzki, Filip Zawada, Marcin Kurek, Łukasz Rusznica, Piotr Bartos i Natalia Kabanow, 11 lipca–23 sierpnia 2020[8].
  • Czesław Czapliński. Portrety z historią, wystawa zrealizowana w ramach projektu „Pan i Pani Kurier”, na której zaprezentowano kilkadziesiąt portretów Polaków: pisarzy, artystów, uczonych i polityków, którzy w ciągu ostatnich czterdziestu lat zapisali ważną kartę w światowej kulturze i nauce. Zobaczymy m.in. Zbigniewa Brzezińskiego, Elżbietę Czyżewską, Janusza Głowackiego, Jerzego Kosińskiego, Czesława Miłosza, Romana Polańskiego, Evy Rubinstein, Zbigniewa Rybczyńskiego, Leopolda Tyrmanda i Jana Nowaka-Jeziorańskiego, Kuriera z Warszawy i przez ćwierć wieku dyrektora Rozgłośni Polskiej Radia Wolna Europa, który był także bohaterem filmu Czaplińskiego – „Kolekcjoner”, 5–28 czerwca 2020[9].
  • „Stał dwór szlachecki…” Fotografie Waldemara Śliwczyńskiego, wystawa fotografii autorstwa Waldemara Śliwczyńskiego, przedstawiających dwory, pałace i zameczki z wielkopolskiego szlaku Adama Mickiewicza, 1 marca–31 maja 2020[10].

2019[edytuj | edytuj kod]

  • Wilno Mickiewicza i Słowackiego: tropem „Dziadów” cz. III, wystawa opowiadała o wileńskim procesie Filomatów i Filaretów (18231824), wydarzeniu które zaważyło na losach i twórczości Adama Mickiewicza i Juliusza Słowackiego obaj poeci swoją młodość spędzili w Wilnie, kuratorzy: Małgorzata Orzeł (Zakład Narodowy im. Ossolińskich), Marijus Uzorka (Muzeum Narodowe – Pałac Wielkich Książąt Litewskich, Litwa), 8 listopada 2019–30 czerwca 2020[11]
  • #ZAPOLSKA, wystawa w ramach III edycji Festiwalu Tradycji Literackich prezentująca fenomen życia i twórczości Gabrieli Zapolskiej; pisarki, aktorki, kolekcjonerki, artystki niepokornej i odważnej kobiety, 22 listopada 2019–16 lutego 2020[12]
  • SENSO-litera, wystawa edukacyjna, 6 lipca–29 września 2019[13].
  • Mama – Quentin Gréban, wystawa w ramach programu towarzyszącego Międzypokoleniowemu Festiwalowi Literatury Dziecięcej prezentująca ilustracji belgijskiego autora – Quentina Grébana, 7 czerwca 2019–30 czerwca 2019[14].
  • „Kto Ty jesteś?”, wystawa w ramach Międzypokoleniowego Festiwalu Literatury Dziecięcej, prezentująca prace polskich autorów tworzących dla dzieci. Do projektu zostali zaproszeni graficy: Joanna Rusinek, Agata Dudek, Marianna Oklejak, Iwona Chmielewska, Marcin Bruchnalski, Piotr Fąfrowicz, Marianna Sztyma, Tomasz Samojlika, Joanna Concejo, Joanna Gębal, Piotr Socha, Piotr Karski, Aleksandra i Daniel Mizielińscy. Koncepcja: Kama Guzik, Agnieszka Karp-Szymanska, Monika Chrabąszcz-Tarkowska. Projekt graficzny: Monika Chrabąszcz-Tarkowska. Ilustratorzy: Marcin Bruchnalski, Iwona Chmielewska, Joanna Concejo, Agata Dudek, Piotr Fafrowicz, Joanna Gebal, Piotr Karski, Aleksandra i Daniel Mizielinscy, Marianna Oklejak, Joanna Rusinek, Tomasz Samojlik, Piotr Socha, Marianna Sztyma. Wydawnictwa: Austeria, Bajka, Centrala, Dwie Siostry, Egmont, Literatura, MediaRodzina, Muchomor, Tako, Tamaryn, Widnokrag, Znak emoticon, 14 czerwca–31 sierpnia 2019[15].
  • Nasz malarz Orłowski. Rysunki Aleksandra Orłowskiego, wystawa blisko sześćdziesięciu rysunków prezentująca część ossolińskiej kolekcji, 14 września–27 października 2019[16].
  • Filmy Różewiczów, wystawa planszowa towarzyszyła drugiemu cyklowi filmowemu prezentowanemu w studyjnym kinie Popiół i Diament w Muzeum Pana Tadeusza. Na wystawie prezentowane był kadry z filmów, których scenariusze tworzyli Kornel Filipowicz i Tadeusz Różewicz, a za reżyserię odpowiadał Stanisław Różewicz, 22 marca–4 czerwca 2019[17].
  • Tadeusz Różewicz w obiektywie Adama Hawałeja, wystawa prezentująca dwadzieścia cztery wielkoformatowe fotografie Tadeusza Różewicza autorstwa Adama Hawałeja, jednego z najbardziej znanych wrocławskich fotoreporterów, 28 lutego–2 czerwca 2019[18].

2018[edytuj | edytuj kod]

  • Łzy rzeczy, wystawa w ramach II Festiwalu Tradycji Literackich, prezentująca fotografie uczennic i uczniów Ośrodka Socjoterapii nr 2 we Wrocławiu, które zostały wykonane podczas cyklu warsztatów Studium przedmiotu inspirowanych twórczością Zbigniewa Herberta, 30 listopada 2018–30 grudnia 2018[19]
  • Prawem naszym – zmartwychwstanie, wystawa czasowa z okazji stulecia odzyskania przez Polskę niepodległości, wielowątkowa opowieść o polskich drogach do wolności, 11 grudnia 2018–24 marca 2019[20]
  • „Dzieje grzechu” Stefana Żeromskiego, prezentacja rękopisu Żeromskiego w ramach cyklu Skarby Ossolineum. Grzech nie zobaczyć, 27–28 października 2018[21]
  • Juliusz Słowacki i Zbigniew Herbert komentują Muzeum Pana Tadeusza, wystawa w ramach II Festiwalu Tradycji Literackich, zainspirowana twórczością dwóch wybitnych poetów – Juliusza Słowackiego i Zbigniewa Herberta, 4 września–2 grudnia 2018[22]
  • Łap chwile na Dolnym Śląsku, wystawa planszowa, która dzięki archiwalnym zdjęciom z okresu PRL-u prezentowała, jak spędzano lato na Dolnym Śląsku, 2 sierpnia 2018–28 października 2018[23]
  • Między nauką a polityką. Profesor Stanisław Kulczyński (1895–1975), wystawa planszowa opowiadającą o profesorze Stanisławie Kulczyńskim, botaniku i pierwszym rektorze połączonych uczelni Uniwersytetu i Politechniki, którego Marek Krajewski uwiecznił w powieści Rzeki Hadesu, 15 maja 2018–15 lipca 2018[24]
  • Księgi „Pana Tadeusza”, wystawa prezentująca 12 ksiąg poematu w 12 plakatach współczesnych twórców, kurator: Beata Bartecka, 5 kwietnia 2018–19 sierpnia 2018[25]
  • Świat patrzy na tę zbrodnię i milczy…, wystawa o organizacji „Żegota” pomagającej Żydom podczas Holocaustu, 13 marca 2018–13 maja 2018
  • Wyspa wolności. O Towarzystwie Historyczno-Literackim i Bibliotece Polskiej w Paryżu, wystawa planszowa opowiadająca o niezwykłej bibliotece w Paryżu, która powstała i rozwinęła się dzięki m.in. księciu Adamowi Czartoryskiemu, Karolowi Sienkiewiczowi i Adamowi Mickiewiczowi, 9.01.2018–4.02.2018[26].

2017[edytuj | edytuj kod]

  • Różewicz. Bez tekstu, wystawa przybliżająca postać Tadeusza Różewicza poprzez filmy oraz przedmioty, które towarzyszyły mu w codziennym życiu, kurator: Mariusz Urbanek, 15 grudnia 2017–18 marca 2018[27].
  • Inne strony rękopisu „Pana Tadeusza”, wystawa prezentująca wszystkie zachowane karty brudnopisu i czystopisu poematu Adama Mickiewicza, kuratorka: Małgorzata Orzeł, 29.09.2017–05.11.2017[28].
  • Günter Grass – kolekcja gdańska w drodze, wystawa prezentująca rysunki i rzeźby Güntera Grassa, kuratorka: Marta Wróblewska, 8 sierpnia–17 września 2017[29]
  • Stankiewicz–Różewicz–Stankiewicz, wystawa prezentująca historię współpracy Tadeusza Różewicza i Eugeniusza Geta Stankiewicza w fotografiach Janusza Stankiewicza, kurator: Mariusz Urbanek, 11 kwietnia–25 czerwca 2017[30].
  • Historia Kamienicy Pod Złotym Słońcem, wystawa planszowa o historii budynku, w którym mieści się Muzeum Pana Tadeusza, współpraca: Beata Maciejewska, marzec–lipiec 2017[31].
  • Odciskanie świata, wystawa fotografii prezentujące prace uczennic z Młodzieżowego Ośrodka Socjoterapii nr 2 we Wrocławiu w ramach Festiwalu Tradycji Literackich, 11.11.2017–7.01.2018[32].
  • Tak to widzę!, planszowa wystawa fotografii prezentująca efekty cyklu warsztatów fotografii otworkowej dla dzieci i młodzieży z Dolnego Śląska, który zainspirowała Jadwiga Nowak-Jeziorańska, 27.10.2017–28.02.2018[33].

2016[edytuj | edytuj kod]

  • Artyści i arcydzieła ilustracji. 50 ilustratorów, wystawy 1967-2016, wystawa w ramach Festiwalu Literatury Dla Dzieci, 31 maja–30 czerwca[34].
  • Wspomnienie miłosnego święta, wystawa o tęsknocie, nostalgii i pamięci w kontekście ślubnej mody i obyczajów z PRL, współpraca: Anna Straszewska, Zuzanna Żubka-Chmielewska, Beata Kwiatkowska, 6 sierpnia–18 września 2016[35].
  • Historia przyszłości, wystawa w ramach 12. Międzynarodowego Festiwalu Opowiadania, artyści: Agata i Piotr Bartos, Natalia Bażowska, Jagoda Charkiewicz, Ignacy Czwartos, Fontarte, Krzysztof Gawronkiewicz, Karolina Jaklewicz, Paweł Jarodzki, Agnieszka Jarząb, Fabien Lédé, Patryk Mogilnicki, Tomek Płonka, Łukasz Rusznica, Małgorzata Salamon, Kama Sokolnicka, Anna COXIE Szejdewik, Antek Wajda, Katarzyna Walentynowicz, Jakub Woliński, 2016–2017[36].
  • Im więcej Ci dano, tym więcej jesteś winnien… Dary Fundacji Lanckorońskich i Piotra Pinińskiego dla Ossolineum, wystawa zbiorów miniatur i rękopisów, kuratorka: Anita Soroko, 23 września–18 grudnia 2016[37].
  • Nieczytelność. Palimpsesty, wystawa o zjawisku nieczytelności i nawarstwiania się pisma, artyści:  Andrzej Bednarczyk, Jan Berdyszak, Marcin Berdyszak, Irma Blank, Witosław Czerwonka, Małgorzata Dawidek, Irmina Felińska, Katarzyna Giełżyńska, Krzysztof Gliszczyński, Roma Hałat, Jakub Jasiukiewicz, Sasaguchi Kazz, Hacer Kıroğlu, Piotr Korzeniowski, Andrzej Leśnik, Zbigniew Libera, Navid Nuur, Franciszek Orłowski, Michał Martychowiec, Ewa Partum, Ireneusz Pierzgalski, Sophia Pompéry, Ketty La Rocca, Antoni Starczewski, Tamás St. Auby, Zbigniew Sałaj, Andrzej Szewczyk, Jan Tarasin, Endre Tót, Marian Warzecha, Marek Wasilewski, Bogdan Wojtasiak; kuratorka: Marta Smolińska, 17 grudnia 2016–2 kwietnia 2017[38].
  • Arczyński #100. Fotografie wrocławskie, planszowa wystawa fotografii Stefana Arczyńskiego, sierpień–wrzesień 2016[39].
  • Czarna sztuka. Arcydzieła. Ossolińskie stare druki na fotografiach, wystawa planszowa, listopad 2016–styczeń 2017[40].

Działalność edukacyjna[edytuj | edytuj kod]

Bogaty program edukacyjny i artystyczny muzeum, a także szereg organizowanych przez placówkę wystaw czasowych i działań interdyscyplinarnych poszerzają perspektywę problemową wystaw stałych, co pozwala na podjęcie dialogu z najciekawszymi wątkami kultury współczesnej. Muzeum prowadzi także działalność badawczą i inspiruje wydarzenia poświęcone społecznemu oddziaływaniu twórczości literackiej[1]. Muzeum posiada wyspecjalizowaną ofertę lekcji i warsztatów, prowadzonych przez specjalnie przeszkolonych edukatorów, które są wzbogacone o działania interaktywne bazujące na rozmowie i korzystające z bogatego zaplecza multimediów. To dialog z młodym człowiekiem, który podejmuje próbę zrozumienia historii ojczyzny i swojej tożsamości narodowej[41].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b O muzeum, Muzeum Pana Tadeusza [dostęp 2020-07-08] (pol.).
  2. Rękopis ten w 1871 Władysław Mickiewicz, syn Adama Mickiewicza, sprzedał krytykowi literatury polskiej, Stanisławowi Tarnowskiemu. W 1939 zabytek zdeponowany został w Ossolineum, i dopiero po dalszych 60 latach w wyniku negocjacji przeszedł na własność Zakładu Ossolińskich za cenę 200 tysięcy dolarów amerykańskich, ocenianą na 1/3 rzeczywistej wartości dzieła.
  3. Muzeum Pana Tadeusza we Wrocławiu otwarte, www.tvn24.pl, 13 maja 2016 [dostęp 2018-01-15].
  4. Magda Piekarska, Muzeum Pana Tadeusza już otwarte. Tłumy zwiedzających, wroclaw.wyborcza.pl, 3 maja 2016 [dostęp 2018-01-15].
  5. Rękopis „Pana Tadeusza”, Muzeum Pana Tadeusza [dostęp 2020-07-08] (pol.).
  6. Misja: Polska, Muzeum Pana Tadeusza [dostęp 2020-07-08] (pol.).
  7. Wystawy czasowe, Muzeum Pana Tadeusza [dostęp 2020-07-08] (pol.).
  8. Sanatorium, Muzeum Pana Tadeusza [dostęp 2020-07-08] (pol.).
  9. Czesław Czapliński. Portrety z historią, Muzeum Pana Tadeusza [dostęp 2020-07-08] (pol.).
  10. Wystawy czasowe, Muzeum Pana Tadeusza [dostęp 2020-07-08] (pol.).
  11. Wilno Mickiewicza i Słowackiego: tropem „Dziadów” cz. III, Muzeum Pana Tadeusza [dostęp 2020-07-08] (pol.).
  12. #Zapolska, Muzeum Pana Tadeusza [dostęp 2020-07-08] (pol.).
  13. SENSO-litera. Wystawa edukacyjna dla dzieci, Muzeum Pana Tadeusza [dostęp 2020-07-08] (pol.).
  14. Mama – Quentin Gréban, Muzeum Pana Tadeusza [dostęp 2020-07-08] (pol.).
  15. Kto Ty jesteś?, Muzeum Pana Tadeusza [dostęp 2020-07-08] (pol.).
  16. „Nasz malarz Orłowski”, Muzeum Pana Tadeusza [dostęp 2020-07-08] (pol.).
  17. Filmy Różewiczów, Muzeum Pana Tadeusza [dostęp 2020-07-08] (pol.).
  18. Tadeusz Różewicz w obiektywie Adama Hawałeja, Muzeum Pana Tadeusza [dostęp 2020-07-08] (pol.).
  19. Łzy rzeczy, Muzeum Pana Tadeusza [dostęp 2020-07-08] (pol.).
  20. Prawem naszym – zmartwychwstanie, Muzeum Pana Tadeusza [dostęp 2020-07-08] (pol.).
  21. „Dzieje grzechu” Stefana Żeromskiego – prezentacja rękopisu, Muzeum Pana Tadeusza [dostęp 2020-07-08] (pol.).
  22. Juliusz Słowacki i Zbigniew Herbert komentują Muzeum Pana Tadeusza, Muzeum Pana Tadeusza [dostęp 2020-07-08] (pol.).
  23. Łap chwile na Dolnym Śląsku, Muzeum Pana Tadeusza [dostęp 2020-07-08] (pol.).
  24. Między nauką a polityką, Muzeum Pana Tadeusza [dostęp 2020-07-08] (pol.).
  25. Księgi Pana Tadeusza, Muzeum Pana Tadeusza [dostęp 2020-07-08] (pol.).
  26. Wyspa wolności, Muzeum Pana Tadeusza [dostęp 2020-07-08] (pol.).
  27. Różewicz. Bez tekstu, Muzeum Pana Tadeusza [dostęp 2020-07-08] (pol.).
  28. Inne strony rękopisu „Pana Tadeusza”, Muzeum Pana Tadeusza [dostęp 2020-07-08] (pol.).
  29. Günter Grass – kolekcja gdańska w drodze, Muzeum Pana Tadeusza [dostęp 2020-07-08] (pol.).
  30. Stankiewicz – Różewicz – Stankiewicz, Muzeum Pana Tadeusza [dostęp 2020-07-08] (pol.).
  31. Historia Kamienicy Pod Złotym Słońcem, Muzeum Pana Tadeusza [dostęp 2020-07-08] (pol.).
  32. Odciskanie świata, Muzeum Pana Tadeusza [dostęp 2020-07-08] (pol.).
  33. Tak to widzę!, Muzeum Pana Tadeusza [dostęp 2020-07-08] (pol.).
  34. Artyści i arcydzieła ilustracji, Muzeum Pana Tadeusza [dostęp 2020-07-08] (pol.).
  35. Wspomnienie miłosnego święta, Muzeum Pana Tadeusza [dostęp 2020-07-08] (pol.).
  36. Historia przyszłości, Muzeum Pana Tadeusza [dostęp 2020-07-08] (pol.).
  37. Im więcej Ci dano, tym więcej jesteś winien…., Muzeum Pana Tadeusza [dostęp 2020-07-08] (pol.).
  38. Nieczytelność. Palimpsesty, Muzeum Pana Tadeusza [dostęp 2020-07-08] (pol.).
  39. Arczyński #100. Fotografie wrocławskie, Muzeum Pana Tadeusza [dostęp 2020-07-08] (pol.).
  40. Czarna sztuka. Arcydzieła, Muzeum Pana Tadeusza [dostęp 2020-07-08] (pol.).
  41. „Pan Tadeusz” i epoka romantyzmu, Muzeum Pana Tadeusza [dostęp 2020-07-08] (pol.).

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]