Na wylot (film)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Zobacz też: albumu muzycznego o takim tytule.
Na wylot
Gatunek obyczajowy, dramat, kryminał
Rok produkcji 1972
Data premiery 11 maja 1973
Kraj produkcji  Polska
Język polski
Czas trwania 70 minut
Reżyseria Grzegorz Królikiewicz
Scenariusz Grzegorz Królikiewicz
Muzyka Henryk Kuźniak, Janusz Hajdun
Zdjęcia Bogdan Dziworski

Na wylot – polski dramat obyczajowy z 1972 roku. Fabularny debiut reżyserski Grzegorza Królikiewicza.

Na wylot dostał trzy nagrody (dźwięk, muzyka, najlepsza rola męska roku) na Ogólnopolskim Festiwalu Filmów Fabularnych w Łagowie. Wyróżniło go również jury prestiżowego festiwalu w Mannheim. Film wywołał kontrowersje ze względu na nowatorską formę narracji. Część wydarzeń dzieje się poza kadrem, a widz musi domyślać się przebiegu akcji[1].

Fabuła[edytuj | edytuj kod]

Akcja filmu toczy się w latach 30. XX wieku. W pijackiej melinie znajdującej się na przedmieściach Krakowa poznają się Maria i Jan. Niebawem mężczyzna traci pracę w zakładzie fotograficznym. Maliszowie biorą samotny ślub, zmagając się z nędzą, poniżeniem oraz trwałym bezrobociem. Traktowani przez rodzinę jako nieroby, popadają w głęboką depresję, która prowadzi do tragedii[2].

Maliszowie decydują się zabić listonosza oraz dwoje starych bezbronnych ludzi i za zdobyte pieniądze zafundować sobie pobyt w luksusowym hotelu. Aresztowani, stają przed sądem w aurze nienawiści mieszkańców miasta. W zeznaniach spowiadają się ze swego życia, a każde z nich w obliczu kary śmierci pragnie wziąć winę tylko na siebie[2].

Główne role[edytuj | edytuj kod]

Odbiór[edytuj | edytuj kod]

Na wylot został entuzjastycznie przyjęty przez krytyków. Andrzej Werner doceniał chłodny reporterski styl Królikiewicza: „W jego filmie nie znajdziemy publicystycznej tezy, trudno powiedzieć, że pokazuje on jakikolwiek mechanizm społeczny, który prowadzi do tego, iż rodzą się postawy przestępcze; nie ma tu jednoznacznie brzmiących oskarżeń. Autor nie oskarża, nie przestrzega ani piętnuje, z jego filmu nie sposób wyprowadzić programu społecznej profilaktyki”[3]. Jerzy Uszyński po latach pisał: „Ten film do dzisiaj robi na mnie piorunujące wrażenie. Jest zbudowany bardziej jak utwór muzyczny z jego zmiennymi rytmami niż jak dzieło malarskie z jego kontemplacyjnym bezruchem czy utwór prozatorski z jego pogonią za fabułą skrywającą sens”[4]. Uszyński uznał Na wylot za „najlepszy film w twórczości Królikiewicza”[5].

Film został pokazany również na 27. MFF w Cannes w 1974 w ramach sekcji Międzynarodowego Tygodnia Krytyki. Tamtejsi krytycy jednomyślnie porównywali Na wylot ze Zbrodnią i karą Fiodora Dostojewskiego, co bardzo irytowało Królikiewicza, który odpowiadał im: „gdyby Dostojewski chwycił się za Maliszów, to wiecie, jak by to się skończyło? Gigantyczną sceną pokuty obojga, upokorzenia się przed władzą, ukorzenia przed społeczeństwem, i wyznaniem prawdy, on by powiedział: zabijałem, ale i ona zabijała, i ona by powiedziała: zabijałam, ale i on zabijał. A w filmie tego nie ma”[6].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Jan Lewandowski: 100 filmów polskich. Chorzów: Videograf II, 2004. ISBN 83-7183-326-1.
  2. a b Na wylot. www.akademiapolskiegofilmu.pl. [dostęp 2019-06-22].
  3. Andrzej Werner. Wszystko albo nic, czyli sprawa nie tylko Maliszów. „Kino”. 3, s. 4, 1973. [dostęp 2019-06-22]. 
  4. Jerzy Uszyński. Wieczne kłopoty. „Kwartalnik Filmowy”. 18, s. 76, 1997. [dostęp 2019-06-22]. 
  5. Jerzy Uszyński. Wieczne kłopoty. „Kwartalnik Filmowy”. 18, s. 93, 1997. [dostęp 2019-06-22]. 
  6. Piotr Kletowski, Piotr Marecki: Królikiewicz. Pracuję dla przyszłości. Kraków: Korporacja Ha!art, 2011. [dostęp 2019-06-22].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]