Wersja ortograficzna: Nadarzyce (powiat złotowski)

Nadarzyce (powiat złotowski)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Ten artykuł dotyczy wsi w województwie wielkopolskim, powiat złotowski. Zobacz też: inne miejscowości o nazwie Nadarzyce.
Nadarzyce
wieś
Państwo  Polska
Województwo  wielkopolskie
Powiat złotowski
Gmina Jastrowie
Liczba ludności (2011) 246[1]
Strefa numeracyjna 67
Tablice rejestracyjne PZL
SIMC 0526357
Położenie na mapie gminy Jastrowie
Mapa konturowa gminy Jastrowie, u góry po lewej znajduje się punkt z opisem „Nadarzyce”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, u góry po lewej znajduje się punkt z opisem „Nadarzyce”
Położenie na mapie województwa wielkopolskiego
Mapa konturowa województwa wielkopolskiego, blisko górnej krawiędzi po lewej znajduje się punkt z opisem „Nadarzyce”
Położenie na mapie powiatu złotowskiego
Mapa konturowa powiatu złotowskiego, blisko lewej krawiędzi nieco u góry znajduje się punkt z opisem „Nadarzyce”
Ziemia53°27′57″N 16°29′39″E/53,465833 16,494167

Nadarzyce (niem. Rederitz[2]) – wieś w Polsce nad rzeką Piławą, położona w województwie wielkopolskim, w powiecie złotowskim, w gminie Jastrowie.

W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa pilskiego./

Historia[edytuj | edytuj kod]

Wieś królewska Nadorycz starostwa wałeckiego, pod koniec XVI wieku leżała w powiecie wałeckim województwa poznańskiego[3]. Pierwsza wzmianka pochodzi z 1586, w 1602 wybudowano młyn na Piławie. W 1641 przy kościele czynna była szkoła. W latach 1930-1934 powstały umocnienia Wału Pomorskiego, a na Piławie zapora i elektrownia zasilająca wielopiętrowe bunkry. W czasie II wojny światowej istniał tu Stalag II F Rederitz, w którym śmiercią głodową zgładzono 12 tysięcy jeńców radzieckich[4]. W trakcie II wojny światowej miejsce najkrwawszych walk stoczonych przez 1 Armię WP o przełamanie Wału Pomorskiego. W dniu 5 lutego 1945 roku frontalne ataki dwóch polskich pułków piechoty (14 pp oraz 18 pp) skończyły się niepowodzeniem, a szczególnie zacięte walki toczyły się o miejscowy cmentarz, który kilka razy przechodził z rąk do rąk. Wieś udało się opanować po trzech dniach, a najdrożej ten sukces okupił 18. Pułk Piechoty, w którym poległo lub zostało rannych 557 żołnierzy i oficerów, czyli ponad połowa stanu jednostki w chwili rozpoczęcia walki o Nadarzyce[5].

 Osobny artykuł: Walki o Nadarzyce.

We wsi znajduje się kościół p.w. św. Wawrzyńca z 1964 r. U ujścia rzeki Piławy z Zalewów Nadarzyckich znajduje się jaz elektrowni wodnej, natomiast na płn.–zach. od miejscowości, za rzeką Piławą, zachowane schrony żelbetonowe – fragment umocnień Wału Pomorskiego.

W pobliżu wsi znajduje się wojskowe lotnisko Nadarzyce i 21 Centralny Poligon Lotniczy.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Wieś Nadarzyce w liczbach, [w:] Polska w liczbach [online], polskawliczbach.pl [dostęp 2020-07-05] (pol.), liczba ludności w oparciu o dane GUS.
  2. Rozporządzenie Ministrów: Administracji Publicznej i Ziem Odzyskanych z dnia 12 listopada 1946 r. o przywróceniu i ustaleniu urzędowych nazw miejscowości (M.P. z 1946 r. Nr 142, poz. 262)
  3. Atlas historyczny Polski. Wielkopolska w drugiej połowie XVI wieku. Część II. Komentarz. Indeksy, Warszawa 2017, s. 242.
  4. Czesław Piskorski, Pomorze Zachodnie, mały przewodnik, Warszawa: Wyd. Sport i Turystyka Warszawa, 1980, s. 193, ISBN 83-217-2292-X, OCLC 8032482.
  5. Wał pomorski. Hekatomba 1. Armii, wyborcza.pl [dostęp 2017-11-25] (pol.).