Nantenbō Nakahara

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Nantenbō Nakahara
Nantenbō Nakahara, Laska, tusz na papierze, ze zbiorów Los Angeles County Museum of Art

Nantenbō Nakahara (jap. 中原 南天棒 Nakahara Nantenbō, ur. 1839, zm. 1925), znany też jako Nantenbō Tōjū lub Nantenbō Tōshū (南天棒 登洲) i Tōjū Zenchū (登洲 全忠) – japoński mistrz zen i malarz.

Urodził się w prowincji Hizen (ob. prefektury: Saga i Nagasaki) na wyspie Kiusiu[1], w rodzinie samurajskiej należącej do hanu Karatsu. Pobierał nauki szkoły rinzai w świątyniach Enpuku-ji w Kioto oraz Bairin-ji w Kurume[1]. Wiele lat spędził jako wędrowny nauczyciel zen, ostatecznie w 1886 roku otworzył ośrodek nauk buddyjskich w Tokio. W 1891 roku został opatem klasztoru Zuigan-ji w Matsushimie, zaś w 1901 roku Kaisei-ji koło Kobe. Funkcje monastyczne łączył z wędrownym nauczaniem oraz pisaniem książek.

Jego zakonne imię Nantenbō pochodzi od nazwy kija (jap. ) zrobionego z łodygi krzewu o nazwie japońskiej nanten (łac. Nandina domestica, ang. sacred bamboo, nie ma jednak z bambusem nic wspólnego)[2], którym się podpierał i który służył mu jako keisaku (lub inaczej kyōsaku) do uderzania – w okolicy mięśni między łopatkami i kręgosłupem – nieuważnych lub zasypiających w czasie medytacji uczniów.

Pozostawił po sobie liczne obrazy i kaligrafie, które tworzył głównie pod koniec życia[1]. Łączna liczba stworzonych przez niego obrazów w stylu zenga szacowana jest na ponad 100 tysięcy. Jego styl jest pełen naturalnej ekspresji i minimalizacji formy, a przy tym zakorzeniony w tradycji poprzedników. Charakterystyczne dla Nakahary są kompozycje budowane na gwałtownie rozpoczętych i nagle urywających się w niebyt liniach, często z rozpryskanym przez pędzel po papierze mokrym tuszem.


Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c Zenga and Nanga. Paintings by Japanese Monks and Scholars, Selections from the Kurt and Millie Gitter Collection. Introduction and Catalog by Stephen Addiss. New Orleans: New Orleans Museum of Art, 1976, s. 88.
  2. Kenkyusha's New Japanese-English Dictionary. Tokyo: Kenkyusha Limited, 1991, s. 1191.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Przemysław Trzeciak: Idea i tusz. Malarstwo w kręgu buddyzmu chan/zen. Warszawa: Prószyński i S-ka, 2002. ISBN 83-7255-119-7.