Neodym

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Neodym
prazeodym ← neodym → promet
Wygląd
srebrzystożółty
Neodym
Widmo emisyjne neodymu
Widmo emisyjne neodymu
Ogólne informacje
Nazwa, symbol, l.a. neodym, Nd, 60
(łac. neodymium)
Grupa, okres, blok –, 6, f
Stopień utlenienia III, II
Właściwości metaliczne lantanowiec
Właściwości tlenków średnio zasadowe
Masa atomowa 144,242(3)[a][3] u
Stan skupienia stały
Gęstość 7008 kg/m³[1]
Temperatura topnienia 1016 °C[1]
Temperatura wrzenia 3074 °C[1]
Numer CAS 7440-00-8
PubChem 23934
Jeżeli nie podano inaczej, dane dotyczą
warunków normalnych (0 °C, 1013,25 hPa)

Neodym (Nd, łac. neodymium) – pierwiastek chemiczny, lantanowiec. Nazwa pochodzi od greckich słów neos i didymos dających razem określenie „nowy bliźniak”. Został odkryty w 1885 roku wraz z prazeodymem przez Carla Auera von Welsbacha w wyniku rozdzielenia tzw. dydymu na dwa osobne pierwiastki[5].

Stosowany jako dodatek stopowy, do produkcji katalizatorów, silnych magnesów neodymowych i laserów neodymowych[6].

Występowanie[edytuj | edytuj kod]

Neodym występuje w skorupie ziemskiej w ilości 33 ppm (wagowo)/4,8 ppm (molowo)[7]. Wydobywany głównie w Chinach, USA, Brazylii, Indiach, Sri Lance i Australii. Dostępne zasoby są oceniane na około 8 milionów ton. Roczne wydobycie to około 7 tysięcy ton.

Najważniejszymi minerałami neodymu są:

  • monacyt (Ce,La,Th,Nd,Y,Pr)PO4, zwany także piaskiem monacytowym;
  • bastnezyt (Ce,La,Nd,Y,Pr)CO3F, dużo rzadszy niż monacyt.

Uwagi[edytuj | edytuj kod]

  1. Liczba w nawiasie oznacza niepewność ostatniego podanego miejsca po przecinku.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c Lide 2009 ↓, s. 4-22
  2. Neodym (nr 460877) (ang.) – karta charakterystyki produktu Sigma-Aldrich (Merck KGaA) na obszar Stanów Zjednoczonych. [dostęp 2011-10-03]. (przeczytaj, jeśli nie wyświetla się prawidłowa wersja karty charakterystyki)
  3. Current Table of Standard Atomic Weights in Order of Atomic Number (ang.). Commission on Isotopic Abundances and Atomic Weights, IUPAC, 2013-09-24. [dostęp 2013-12-02].
  4. Lide 2009 ↓, s. 12-203
  5. Neodymium: historical information. WebElements. [dostęp 2013-11-11].
  6. neodym, [w:] Encyklopedia PWN [online] [dostęp 2013-11-11].
  7. Neodymium: geological information (ang.). WebElements. [dostęp 2013-01-20].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]