Nikita Michałkow

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Nikita Michałkow
Ilustracja
Nikita Michałkow (2017)
Data i miejsce urodzenia 21 października 1945
Moskwa, RFSRR, ZSRR
Zawód reżyser, aktor, scenarzysta, producent filmowy

Nikita Siergiejewicz Michałkow (ros. Никита Сeргеевич Михалков; ur. 21 października 1945 w Moskwie) – radziecki oraz rosyjski aktor, reżyser, scenarzysta, producent filmowy i działacz polityczny.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Kariera artystyczna[edytuj | edytuj kod]

Jest synem poety, autora słów do hymnu radzieckiego jak i rosyjskiego, Siergieja Michałkowa oraz bratem reżysera Andrieja Konczałowskiego[2]. W filmie zadebiutował na początku lat 60. XX wieku, jako nastolatek. Uznanie przyniosła mu rola w Chodząc po Moskwie (1963). Nim zaczął reżyserować, wystąpił w około dwudziestu filmach, w tym produkcjach brata. Jego pełnometrażowy debiut reżyserski, Swój wśród obcych, obcy wśród swoich (1974) rozgrywał się w realiach lat 20. XX w., tuż po zakończeniu wojny domowej[2].

Najbardziej znane filmy Michałkowa z radzieckiego okresu to Niewolnica miłości (1976), Niedokończony utwór na pianolę (na podstawie Czechowa, 1977) oraz Oczy czarne (1987), z Marcello Mastroiannim.

Najwybitniejszym dziełem reżysera po upadku ZSRR są Spaleni słońcem, dramat ukazujący losy prominentnej radzieckiej rodziny w okresie wielkiej czystki. Film został uhonorowany Oscarem w 1995, zebrał także inne nagrody, stał się sukcesem kasowym.

Po Spalonych słońcem powstał melodramat Cyrulik syberyjski, nakręcony z rozmachem w międzynarodowej obsadzie. Akcja dzieła rozgrywa się w schyłkowym okresie carskiej Rosji – film jest wyrazem patriotycznych uczuć reżysera, w tle przemyca rozważania o istocie rosyjskości[2].

W 2010 roku ukazała się druga część filmu Spaleni słońcem. Część trzecia filmu (albo raczej druga część drugiej części) weszła na ekrany w 2011 roku (pod tytułem Spaleni słońcem 2: Cytadela)[2].

Zagrał jedną z ról w filmie Krzysztofa Zanussiego Persona non grata, za którą otrzymał nagrodę za drugoplanową rolę męską na 30. Festiwalu Polskich Filmów Fabularnych w Gdyni (2005). W 2007 był producentem filmu Rok 1612[2].

Przewodniczył jury sekcji "Cinéfondation" na 57. MFF w Cannes (2004).

Działalność polityczna[edytuj | edytuj kod]

W latach 1991–1993 był doradcą ds. kultury wiceprezydenta Aleksandra Ruckoja[3]. W wyborach parlamentarnych w 1995 bez powodzenia kandydował do Dumy Państwowej Federacji Rosyjskiej z listy partii Nasz Dom – Rosja[3]. W wyborach prezydenckich w 1996 otwarcie popierał Borysa Jelcyna, ubiegającego się o reelekcję[4]. Później wspierał kandydującego na urząd prezydenta Borysa Bieriezowskiego. W 2000 wspierał generała Władimira Szamanowa, ubiegającego się o stanowisko gubernatora obwodu uljanowskiego[3].

W 1999 został wybrany członkiem prezydium Naszego Domu – Rosji[5][6]. W kwietniu 2000 został sygnatariuszem listu popierającego politykę prezydenta Władimira Putina odnośnie trwającego konfliktu w Czeczeni[7][8].

Nikita Michałkow określa się mianem monarchisty.

Od 2006 do 2011 był przewodniczącym Rady Publicznej przy Ministerstwie Obrony Federacji Rosyjskiej. W styczniu 2008 przyjechał do Serbii, aby wspierać Tomislava Nikolicia, ubiegającego się o urząd prezydenta.

31 sierpnia 2015 Służba Bezpieczeństwa Ukrainy zakazała Michałkowowi wjazdu na Ukrainę na okres pięciu lat[9]. Sam Michałkow wzywał do wypuszczenia na wolność ukraińskiego reżysera Ołeha Sencowa, więzionego w Rosji pod zarzutem planowania działań terrorystycznych[10].

W wyborach prezydenckich w 2018 popierał kandydaturę Władimira Putina[11].

Odznaczenia i wyróżnienia[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Lista nagrodzonych Złotym Lwem i innymi nagrodami głównymi na Międzynarodowym Festiwalu Filmowym w Wenecji [2013-06-02]
  2. a b c d e Nikita Michałkow (pol.). ruslink.pl. [dostęp 2005-09-05]. [zarchiwizowane z tego adresu (2013-05-03)].
  3. a b c Михалков, Никита, lenta.ru [dostęp 2020-10-21].
  4. Никита Михалков: «Нельзя, прикрываясь именем Ельцина, разрушать историческую правду», kp.ru, 11 grudnia 2016 [dostęp 2020-10-21].
  5. Александр Поляков, Выступление лидера НДР В.Черномырдина, Библиотека изображений "РИА Новости", 28 sierpnia 1999 [dostęp 2020-10-21] (ros.).
  6. Дмитрий Коробейников, Никита Михалков, Библиотека изображений "РИА Новости", 28 sierpnia 1999 [dostęp 2020-10-21] (ros.).
  7. Русская обида (Письмо двадцати одного), Радио Свобода [dostęp 2020-10-21] (ros.).
  8. Ответ российских деятелей культуры на письмо европейских интеллектуалов, www.index.org.ru [dostęp 2020-10-21].
  9. СБУ заборонила в’їзд в Україну російському кінорежисеру Михалкову, ukranews_com, 31 sierpnia 2015 [dostęp 2020-10-21] (ukr.).
  10. Никита Михалков – Дождю: «Коллективных писем я не подписываю». Как режиссер вступился за украинского коллегу Сенцова, tvrain.ru, 29 czerwca 2014 [dostęp 2020-10-21].
  11. Кто еще будет агитировать за Владимира Путина, Ведомости [dostęp 2020-10-21] (ros.).
  12. Указ Президента Российской Федерации от 21.10.2020 г. № 633 «О присвоении звания Героя Труда Российской Федерации Михалкову Н.С.», Президент России [dostęp 2020-10-21] (ros.).
  13. Официальный интернет-портал правовой информации, publication.pravo.gov.ru [dostęp 2019-06-19].
  14. Указ Президента Российской Федерации от 21.10.2005 г. № 1225, Президент России [dostęp 2019-06-19] (ros.).
  15. Указ Президента Российской Федерации от 17.10.1995 г. № 1049, kremlin.ru [dostęp 2019-06-19].
  16. Nagroda Ministra Kultury dla Nikity Michałkowa i Rocco Butiglione (pol.). Stopklatka.pl. [dostęp 2005-09-05]. [zarchiwizowane z tego adresu (2013-05-03)].
  17. Wirtualna Polska Media S.A: Minister wręczył medale artystom (pol.). wiadomosci.wp.pl, 2005-09-10. [dostęp 2019-06-19].
  18. Gloria Artis - Złoty Medal Zasłużony Kulturze (pol.). Krystyna Janda. [dostęp 2019-06-19].
  19. Официальный сайт президента Азербайджанской Республики - ДОКУМЕНТЫ » Распоряжения (ros.). ru.president.az. [dostęp 2019-06-19].
  20. Поздравление Святейшего Патриарха Кирилла кинорежиссеру Н.С. Михалкову с 70-летием со дня рождения / Патриарх / Патриархия.ru, Патриархия.ru [dostęp 2019-06-19] (ros.).

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]