Nikołaj Bierzarin

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Nikołaj Bierzarin
ros. Николай Эрастович Берзарин
Ilustracja
gen. Nikołaj Erastowicz Bierzarin w Berlinie (1945)
generał pułkownik generał pułkownik
Data i miejsce urodzenia 1 kwietnia 1904
Petersburg
Data i miejsce śmierci 16 czerwca 1945
Berlin
Przebieg służby
Lata służby 1918–1945
Siły zbrojne Armia Czerwona
Stanowiska dowódca 27., 34., 39. Armii, 5. Armii Uderzeniowej
Główne wojny i bitwy Wojna domowa w Rosji;
Walki nad jeziorem Chasan;
II wojna światowa
Odznaczenia
Złota Gwiazda Bohatera Związku Radzieckiego
Order Lenina Order Lenina Order Czerwonego Sztandaru Order Czerwonego Sztandaru Order Suworowa I klasy (ZSRR) Order Suworowa II klasy (ZSRR) Order Kutuzowa I klasy (ZSRR) Order Bohdana Chmielnickiego I klasy Order Czerwonej Gwiazdy Medal „Za Obronę Moskwy” Medal „Za wyzwolenie Warszawy” Medal „Za zdobycie Berlina” Medal jubileuszowy „XX lat Robotniczo-Chłopskiej Armii Czerwonej” Komandor Orderu Narodowego Legii Honorowej (Francja)

Nikołaj Erastowicz Bierzarin (ros. Николай Эрастович Берзарин; ur. 1 kwietnia 1904 w Petersburgu, zm. 16 czerwca 1945 w Berlinie) – radziecki dowódca wojskowy, generał pułkownik, od 6 kwietnia 1945 Bohater Związku Radzieckiego, pierwszy radziecki komendant Berlina.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

1918–1940[edytuj | edytuj kod]

W 1918 mając 14 lat wstąpił do Armii Czerwonej i walczył w wojnie domowej na froncie północnym.

W 1921 walczył podczas powstania w Kronsztadzie, a w 1924 z oddziałami powstańczymi nad Amurem. Od 1922 był członkiem Komsomołu, a po ukończeniu w 1926 kursu dla oficerów piechoty wstąpił do Komunistycznej Partii Związku Radzieckiego. W 1925 ukończył kurs strzelecki, a już dwa lata później kurs dla dowódców Syberyjskiego Okręgu Wojskowego. Od 1927 roku był dowódcą jednostki wyszkolenia oficerów, aktywnie uczestniczył w walkach podczas walk radziecko-japońskich jako dowódca 32 Dywizji Strzeleckiej, kierował obroną Kolei Wschodniochińskiej.

W latach 1933–1935 przebywał w Chabarowsku, od 1935 do 1937 pełnił funkcję dowódcy 26 Dywizji Strzeleckiej na Dalekim Wschodzie. Do 1938 był naczelnym dowódcą grupy Amur.

W 1938 jako dowódca 32 Dywizji Strzeleckiej uczestniczył w walkach nad jeziorem Chasan. W grudniu 1938 został dowódcą 59 Korpusu Strzeleckiego OKDVA, a w lipcu 1940 – zastępcą dowódcy 1 AK Frontu Dalekowschodniego. 26 maja 1940 został mianowany do stopnia generała majora.

II wojna światowa[edytuj | edytuj kod]

Po przystąpieniu ZSRR do działań wojennych został dowódcą 27 Armii Bałtyckiego Okręgu Wojskowego, a następnie dowódcą 34 Armii Północno-Zachodniej, zastępcą dowódcy 61 Armii, 20 Armii, dowódcą 39 Armii, odpowiednio na zachodnim froncie, Froncie Kalinińskim i 1 Froncie Nadbałtyckim. W marcu 1943 został ciężko ranny pod Wiaźmą i przez pięć miesięcy przebywał w szpitalu wojskowym.

Tablica upamiętniająca gen. N. E. Bierzarina w Berlinie

Od maja 1944 dowodził 5 Armią Uderzeniową w operacjach ofensywy radzieckich sił zbrojnych: operacji jassko-kiszyniowskiej, wiślańsko-odrzańskiej i bitwie o Berlin. Brał udział w walkach m.in. w rejonie Grabowa i później na północ od Kostrzyna. W szturmie Berlina dowodzona przez niego 5 Armia Uderzeniowa otrzymała zadanie szczególnego znaczenia, zajęcie sektora w środku miasta, tam gdzie znajdowała się Kancelaria Rzeszy; wkroczyła do berlińskiej dzielnicy Marzahn 21 kwietnia 1945.

Komendant Berlina[edytuj | edytuj kod]

W uznaniu wybitnych zasług 5 Armii Uderzeniowej podczas ataku na Berlin oraz za szczególne zasługi w dowodzeniu działaniami zbrojnymi gen Bierzarin, Bohater Związku Radzieckiego został mianowany przez gen. Gieorgija Żukowa w dniu 24 kwietnia 1945 pierwszym radzieckim komendantem i szefem garnizonu wojsk radzieckich w Berlinie. Stosowny rozkaz został wydany przez Bierzarina 28 kwietnia 1945, który stanowił, że „pełna władza nad Berlinem przechodzi w ręce radzieckiej komendantury wojskowej”. Jako komendant miasta miał za zadanie przywrócenie ładu społecznego poprzez utworzenie milicji miejskiej, zapewnienie miejsc zatrudnienia i zaopatrzenie ludności w artykuły niezbędne do życia. Pełniąc rolę komendanta powołał pierwszy po wojnie sąd oraz miał za zadanie stworzyć służby ochrony dóbr kultury.

Śmierć[edytuj | edytuj kod]

16 czerwca 1945 N.K. Bierzarin zginął w wypadku motocyklowym na skrzyżowaniu Wilhelmstrasse i Schloßstraße (obecnie Am Tierpark/Alfred-Kowalke-Straße) w berlińskiej dzielnicy Friedrichsfelde. Jego ciało przewieziono do Moskwy, gdzie spoczął na Cmentarzu Nowodziewiczym[1].

Upamiętnienie[edytuj | edytuj kod]

Jego imieniem nazwano ulice w Moskwie, Wołgogradzie, Berlinie, Kiszyniowie i innych miejscowościach oraz szkołę w Kiszyniowie. W Berlinie, Irkucku i Gorzowie Wielkopolskim umieszczono poświęcone mu tablice pamiątkowe.

Tablica w Gorzowie Wlkp., usunięta w 2017

Odznaczenia[edytuj | edytuj kod]

i inne odznaczenia i medale.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Bogdan Kucharski, Gorzów Wielkopolski i okolice, SiT 1989, ​ISBN 83-217-2725-5​.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]