Niszczyciele typu Nembo

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Niszczyciele typu Nembo
Ilustracja
Kraj budowy  Włochy
Użytkownicy  Regia Marina
Stocznia Pattison, Neapol
Wejście do służby 1902-1905
Wycofanie 1915-1924
Zbudowane okręty 6
Dane taktyczno-techniczne
Wyporność normalna: 325 ton
pełna: 380 t
Długość całkowita: 64 metry
63,39 m między pionami
Szerokość 5,94 m
Zanurzenie 2,29 m
Napęd 2 maszyny parowe potrójnego rozprężania
3 kotły
moc 5200–5350 KM
2 śruby
Prędkość 30 węzłów
Zasięg 2200 Mm przy prędkości 9 węzłów
Załoga 51–58
Uzbrojenie początkowo:
„Nembo”, „Turbine”:
1 działo kal. 76 mm
5 dział kal. 57 mm (5 x I)
2 wt kal. 350 mm (2 x I)
pozostałe:
5 dział kal. 57 mm (5 x I)
4 wt kal. 350 mm (4 x I)

Niszczyciele typu Nembowłoskie niszczyciele z przełomu XIX i XX wieku. W latach 1899–1905 w stoczni Pattison w Neapolu zbudowano sześć okrętów tego typu. Jednostki weszły w skład Regia Marina w latach 1902–1905 i wzięły udział w I wojnie światowej, ze stratą trzech okrętów. Pozostałe trzy jednostki zostały w 1921 roku przeklasyfikowane na torpedowce, a ze służby wycofano je w latach 1923–1924.

Projekt i budowa[edytuj | edytuj kod]

Niszczyciele typu Nembo były pierwszymi seryjnie zbudowanymi we Włoszech jednostkami tej klasy, nie licząc nieudanego „Fulmine[1]. Okręty zaprojektował inż. Luigi Scaglia przy współpracy specjalistów z brytyjskiej stoczni Thornycroft[2][3].

Wszystkie okręty typu Nembo zbudowane zostały w stoczni Cantieri Navali Pattison w Neapolu[2][4]. Budowę okrętów rozpoczęto w 1899 roku, zostały zwodowane w latach 1901–1904, a do służby w Królewskiej Marynarce Wojennej przyjęto je w latach 1902–1905[2][5].

Okręt Stocznia Początek budowy Wodowanie Wejście do służby
Nembo Pattison 6 sierpnia 1899 18 maja 1901 26 czerwca 1902
Turbine 20 sierpnia 1899 21 listopada 1901 28 sierpnia 1902
Aquilone 10 września 1899 16 października 1902 12 października 1903
Borea 2 października 1899 12 grudnia 1902 6 października 1903
Zeffiro ? 14 maja 1904 1 kwietnia 1905
Espero 9 lipca 1904

Dane taktyczno-techniczne[edytuj | edytuj kod]

Okręty były niewielkimi, pełnomorskimi niszczycielami o długości całkowitej 64 m (63,39 m między pionami), szerokości 5,94 m i zanurzeniu 2,29 m[2][6]. Wyporność normalna wynosiła 325 ton, zaś pełna 380 ton[2][3]. Okręty napędzane były przez dwie pionowe maszyny parowe potrójnego rozprężania o łącznej projektowanej mocy 5000 KM (w praktyce maszyny osiągały większą moc, pomiędzy 5200 a 5350 KM), do których parę dostarczały trzy wodnorurkowe kotły Thornycroft[2][7]. Dwuśrubowy układ napędowy pozwalał osiągnąć prędkość 30 węzłów[2][6]. Okręty zabierały początkowo zapas 80 ton węgla[3][a]. Po przystosowaniu kotłów do opalania mazutem zasięg wynosił 2200 Mm przy prędkości 9 węzłów (lub 330 Mm przy 25 węzłach)[2][3].

Dwa pierwsze niszczyciele („Nembo” i „Turbine”) były uzbrojony w pojedyncze działo dwunastofuntowe kal. 76 mm (3 cale) QF L/40 Ansaldo M1897[2][7]. Masa działa wynosiła 625 kg, masa naboju 5,9 kg, kąt podniesienia lufy od -10 do +42°, prędkość wylotowa pocisku 674 m/s, donośność maksymalna 9850 metrów, zaś szybkostrzelność 15 strz./min[9]. Oprócz tego na okrętach zainstalowano pięć pojedynczych dział sześciofuntowych kal. 57 mm L/43 Nordenfelta M1886[2][7]. Masa działa wynosiła 338 kg, masa naboju 2,73 kg, kąt podniesienia lufy od -10 do +15°, prędkość wylotowa pocisku 670 m/s, zaś szybkostrzelność 18 strz./min[9]. Uzbrojenie uzupełniały dwie pojedyncze wyrzutnie torped kal. 350 mm (14 cali)[2][3][b]. Pozostałe cztery jednostki ukończono w innej konfiguracji uzbrojenia: nie miały działa kal. 76 mm, a jedynie pięć dział kal. 57 mm, lecz otrzymały silniejsze uzbrojenie torpedowe w postaci czterech wyrzutni (w tym jednej na dziobie)[2][3].

Załoga pojedynczego okrętu składała się z 3–5 oficerów oraz 48–53 podoficerów i marynarzy[2][7].

Służba[edytuj | edytuj kod]

W 1905 roku „Nembo” i „Turbine” przeszły modernizację uzbrojenia: zdemontowano działa kal. 76 mm, dodając w zamian dwie wyrzutnie torped kal. 350 mm[2][3]. Pomiędzy 1908 a 1912 rokiem na wszystkich okrętach zainstalowano nowe kotły, przystosowane do opalania paliwem płynnym, a także dodano trzeci komin[2][7]. W 1909 roku po raz kolejny dokonano zmiany uzbrojenia jednostek: zdemontowano wszystkie działa kal. 57 mm i wyrzutnie torped kal. 350 mm, instalując cztery pojedyncze działa kal. 76 mm i dwie pojedyncze wyrzutnie torped kal. 450 mm[2][7]. Po przystąpieniu Królestwa Włoch do I wojny światowej, niszczyciele przystosowano do roli stawiaczy min (mogły zabierać 10–16 min morskich)[2][7]. W działaniach wojennych utracono trzy jednostki tego typu[2][3]. „Turbine” został zatopiony 24 maja 1915 roku na południowym Adriatyku w okolicach Barletty, zniszczony ogniem artylerii austro-węgierskiego krążownika SMS „Helgoland” i niszczycieli „Csepel” (który został trafiony pociskiem z włoskiego okrętu), „Tátra” i „Lika[2][11]. „Nembo” został zatopiony 17 października 1916 roku na południowym Adriatyku, po trafieniu dwoma torpedami wystrzelonymi przez austro-węgierski okręt podwodny SM U-16, który podczas tej akcji również zatonął[2][12][c]. „Borea” został zatopiony 15 maja 1917 roku u wybrzeży Albanii podczas II bitwy w Cieśninie Otranto, zniszczony przez austro-węgierskie niszczyciele SMS „Csepel” i „Balaton[2][14]. W 1919 roku na ocalałych trzech okrętach jedną armatę kal. 76 mm zastąpiono karabinem maszynowym kal. 6,5 mm L/80, demontując także jeden z kotłów wraz z kominem (w wyniku tej zmiany moc siłowni zmniejszyła się do 3400 KM, a prędkość okrętów zmalała do 25 węzłów)[2][3]. 1 lipca 1921 roku niszczyciele zostały przeklasyfikowane na torpedowce, a z listy floty skreślono je w latach 1923–1924[2][5].

Uwagi[edytuj | edytuj kod]

  1. Według The Naval Annual 1905 zapas węgla wynosił 60 ton[8].
  2. Torpedy 14-calowe miały faktyczny kaliber 13,78 cala (350 mm)[10].
  3. Prawdopodobnie w wyniku wybuchu bomb głębinowych na tonącym niszczycielu[12][13].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Robert Jackson: Niszczyciele, fregaty i korwety. Warszawa: Wydawnictwo Bellona, 2001, s. 58.
  2. a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u v w Roger Chesneau, Eugene Kolesnik: Conway’s All The World’s Fighting Ships 1860-1905. London: 1979, s. 356.
  3. a b c d e f g h i Ivan Gogin: NEMBO destroyers (1902-1905) (ang.). Navypedia. [dostęp 2017-09-06].
  4. John Moore (red.): Jane’s Fighting Ships of World War I. London: 1990, s. 214.
  5. a b Aldo Fraccaroli: Italian Warships of World War I. London: 1970, s. 65–66.
  6. a b J. Gozdawa-Gołębiowski, T. Wywerka Prekurat: Pierwsza wojna światowa na morzu. Warszawa: 1994, s. 617.
  7. a b c d e f g Aldo Fraccaroli: Italian Warships of World War I. London: 1970, s. 65.
  8. T.A. Brassey (red.): The Naval Annual, 1905. Portsmouth: 1905, s. 327.
  9. a b Aldo Fraccaroli: Italian Warships of World War I. London: 1970, s. 281–282.
  10. Tony DiGiulian: Torpedoes of Germany (ang.). www.navweaps.com. [dostęp 2017-09-06].
  11. J. Gozdawa-Gołębiowski, T. Wywerka Prekurat: Pierwsza wojna światowa na morzu. Warszawa: 1994, s. 250.
  12. a b Aldo Fraccaroli: Italian Warships of World War I. London: 1970, s. 66.
  13. J. Gozdawa-Gołębiowski, T. Wywerka Prekurat: Pierwsza wojna światowa na morzu. Warszawa: 1994, s. 317.
  14. J. Gozdawa-Gołębiowski, T. Wywerka Prekurat: Pierwsza wojna światowa na morzu. Warszawa: 1994, s. 391.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • The Naval Annual, 1905. T.A. Brassey (red.). Portsmouth: J. Griffin and Co., 1905. (ang.)
  • Roger Chesneau, Eugene Kolesnik: Conway’s All The World’s Fighting Ships 1860-1905. London: Conway Maritime Press, 1979. ISBN 978-0-85177-133-5. (ang.)
  • Tony DiGiulian: Torpedoes of Germany (ang.). www.navweaps.com. [dostęp 2017-09-06].
  • Aldo Fraccaroli: Italian Warships of World War I. London: Ian Allan Ltd., 1970. ISBN 0-7110-0105-7.
  • Ivan Gogin: NEMBO destroyers (1902-1905) (ang.). Navypedia. [dostęp 2017-09-06].
  • Jan Gozdawa-Gołębiowski, Tadeusz Wywerka Prekurat: Pierwsza wojna światowa na morzu. Warszawa: Lampart, 1994. ISBN 83-902554-2-1.
  • Robert Jackson: Niszczyciele, fregaty i korwety. Warszawa: Wydawnictwo Bellona, 2001. ISBN 83-1109-273-7.
  • John Moore (red.): Jane’s Fighting Ships of World War I. London: Studio Editions, 1990. ISBN 1-85170-378-0. (ang.)