Nowa Cerkiew (powiat tczewski)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Nowa Cerkiew
Państwo  Polska
Województwo pomorskie
Powiat tczewski
Gmina Morzeszczyn
Liczba ludności 480
Strefa numeracyjna (+48) 58
Tablice rejestracyjne GTC
SIMC 0167740
Położenie na mapie gminy Morzeszczyn
Mapa lokalizacyjna gminy Morzeszczyn
Nowa Cerkiew
Nowa Cerkiew
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Nowa Cerkiew
Nowa Cerkiew
Położenie na mapie województwa pomorskiego
Mapa lokalizacyjna województwa pomorskiego
Nowa Cerkiew
Nowa Cerkiew
Położenie na mapie powiatu tczewskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu tczewskiego
Nowa Cerkiew
Nowa Cerkiew
Ziemia53°51′58″N 18°39′27″E/53,866111 18,657500

Nowa Cerkiewwieś kociewska w Polsce położona w województwie pomorskim, w powiecie tczewskim, w gminie Morzeszczyn. W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa gdańskiego.

Miejscowość położona jest w regionie Kociewie, drugim obok Kaszub regionie Pomorza Gdańskiego. Należy do diecezji pelplińskiej, leży 8 km na południe od Pelplina.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Historia Nowej Cerkwi wiąże się nierozłącznie z istniejącą w niej parafią. W 1276 roku do Pelplina przybył Zakon Cystersów, którzy w 1302 roku lokowali wieś. Lokacja ta była pierwszą w opactwie pelplińskim realizowaną na prawie chełmińskim. W okresie reformacji prawie cała ludność Nowej Cerkwi przyjęła luteranizm. W roku 1583 rzekomo miejscowy proboszcz musiał zgodzić się nawet na luterańskich rodziców chrzestnych. Otoczony cmentarzem z neogotycką bramą trójnawowy kościół w najstarszych fragmentach pochodzi z XIV wieku (prezbiterium, zakrystia, wieża). Przebudowywany był w roku 1820, 1851 i po pożarze w 1855. Skromny wystrój pochodzi głównie z końca XVIII wieku. W górnej kondygnacji ołtarza znajduje się gotycka figura Matki Boskiej Bolesnej przeniesiona tu z przydrożnej kaplicy ze wsi Borkowo, a w kruchcie stoi kamienna kropielnica. W podziemiach kościoła spoczywa Maciej Prądzyński - ostatni opat opactwa w Pelplinie, który po kasacie klasztoru został tu proboszczem. Wewnątrz kościoła wisi żyrandol, w którym oprawki do świec zrobione są z łusek po nabojach. Podczas II wojny tutejsi mieszkańcy zbierali je i umieszczali w żyrandolu, by upamiętnić ginące od nich ofiary.

Nazwa[edytuj | edytuj kod]

Nazwa Nowa Cerkiew po raz pierwszy pojawia się w niemieckim dokumencie z 1302 roku w postaci: Nuwokirche. Kolejne etapy ewolucji nazwy to: Nowa ecclesia z 1326 roku oraz Nowa Czerkiew 1583 z roku.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Gmina Morzeszczyn - Przyjdziesz tu jako obcy, wyjedziesz jako przyjaciel, Wyd. Urzędu Gminy Morzeszczyn