Numer trzynasty

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Numer trzynasty
Number 13
Alfred Hitchcock nagrywający scenę do filmu w dzielnicy Rotherhithe[1]
Alfred Hitchcock nagrywający scenę do filmu w dzielnicy Rotherhithe[1]
Gatunek komedia
Rok produkcji 1922
Kraj produkcji Wielka Brytania
Język plansza tekstowa w języku angielskim
Reżyseria Alfred Hitchcock
Scenariusz Elsie Codd
Główne role Clare Greet
Ernest Thesiger
Zdjęcia Joe Rosenthal Jr.
Produkcja Alfred Hitchcock

Numer trzynasty (tytuł oryg. Number 13, tytuł alt. Mrs. Peabody) – brytyjska niema komedia krótkometrażowa[2]. Film miał być debiutem reżyserskim Alfreda Hitchcocka, jednak z przyczyn finansowych nie został ukończony. Do głównych ról zaangażowani byli Clare Greet i Ernest Thesiger. Scenariusz autorstwa Elsie Codd, jak i większość zdjęć, nie zachowała się do czasów współczesnych. Fabuła miała przedstawiać historię niezamożnych mieszkańców pewnego budynku sfinansowanego przez trust Peabody, założony przez amerykańskiego bankiera i filantropa George’a Peabody’ego w celu zapewnienia mieszkania londyńczykom będącym w potrzebie[3].

Podobnie jak w przypadku dreszczowca Orzeł z gór (1927), Numer trzynasty bezskutecznie poszukiwany był przez historyków filmowych i kolekcjonerów. Hitchcock w późniejszych latach wielokrotnie wyrażał ulgę z powodu niezachowania się żadnych materiałów z filmu[4].

Fabuła[edytuj | edytuj kod]

Fabuła Numeru trzynastego miała rozgrywać się w środowisku londyńskiej niższej klasy średniej, zamieszkującej tanie osiedle Peabody Buildings[5]. W 1930 Alfred Hitchcock wypowiedział się na temat głównego wątku: „Fabuła opowiadała o marzeniu sprzątaczki, która kupiła bilet na loterii, optymistycznie marzyła o bogactwie, wszyscy przyjaciele byli honorowymi gośćmi w jej rezydencji – dżentelmen, który był wyjątkowo uprzejmy, pozwalał jej nosić diadem od rana do wieczora – a wszyscy którzy byli do niej wrogo nastawieni, stali się jej sługami”[4].

Obsada[edytuj | edytuj kod]

Opracowano na podstawie materiału źródłowego[6][7]:

Produkcja[edytuj | edytuj kod]

Scenariusz[edytuj | edytuj kod]

Odtwórcy głównych ról: Clare Greet i Ernest Thesiger w jednej ze scen filmu

Zdaniem biografa Johna Russella Taylora autorką scenariusza Numeru trzynastego jest Anita Ross, choć inny z biografów Patrick McGilligan utrzymywał, że tożsamość kobiety była nieznana[3][6]. Według różnych źródeł Ross była zatrudniona w studiu przy Pool Street na Islington i miała na swoim koncie współpracę z Charlie Chaplinem, co jak wspominał Hitchcock, miało wystarczająco dużo prestiżu, aby pomóc projektowi od podstaw[6]. Jednak w rozmowie z Peterem Bogdanovichem z 1972, reżyser jako autorkę scenariusza wymienił Elsie Codd[8], która rzeczywiście współpracowała z Chaplinem; była jego brytyjską publicystką w Hollywood od 1919, nim wróciła do Anglii, gdzie zajęła się reklamą FPLB i pisała artykuły dla magazynu „Picturegoer”, głównie o Chaplinie[4].

Realizacja[edytuj | edytuj kod]

Pod koniec 1922 Alfred Hitchcock pożyczył od swojego wujka Josepha pieniądze, aby móc sfinansować film, który chciał zrealizować niezależnie[5]. Część gotówki dołożyła z własnych środków zatrudniona do głównej roli kobiecej Clare Greet[a][6][14]. Obraz miał nosić tytuł Mrs. Peabody lub Number Thirteen[5]. Zdjęcia realizowano między innymi w londyńskiej dzielnicy Rotherhithe na południe od Tamizy, gdzie znajdował się pub „The Angel”[4].

Po nagraniu dwóch szpul produkcję przerwano, ponieważ zabrakło funduszy na dalszy proces[3][6][15] (niektóre źródła utrzymywały, że główną przyczyną takiej decyzji była zmiana właściciela wytwórni)[16]. Zdaniem Gene’a Adaira bezpośrednią przyczyną wstrzymania produkcji były kłopoty finansowe studia na Islington, a kompania Famous Players-Lasky zaprzestała realizacji brytyjskich filmów, zachowując jednak sprzęt i urządzenia[2]. Mimo tego, było to pouczające doświadczenie dla początkującego reżysera, który wiedział, że na przyszłość będzie musiał pamiętać o zabezpieczeniu finansowej strony produkcji filmu[17].

Dalsze losy filmu[edytuj | edytuj kod]

W 1925, gdy Hitchcock pełnił funkcję reżysera w Gainsborough Pictures, powrócono do pomysłu dokończenia realizacji Numeru trzynastego. Ówczesny szef przedsiębiorstwa Michael Balcon zwrócił się z prośbą do młodego reżysera Adriana Brunela, współpracującego między innymi z Ivorem Montagu, by ten zechciał przejrzeć nieukończony materiał[1]. 11 listopada 1925 Brunel wystosował list do Balcona, w którym przyznał, że rozmawiał z Hitchcockiem o możliwości dokończenia produkcji, jednak z uwagi na zbyt duże koszty potrzebne do realizacji wielu nowych scen, całe przedsięwzięcie jego zdaniem wydawało się mało opłacalne[18]. Skutkiem tego było zaniechanie dalszej próby dokończenia filmu[19].

W 1930 Hitchcock przyznał, że cała ekipa była niedoświadczona, przez co zrealizowano zwykłą komedię zamiast farsy[1]. W rozmowie z François Truffautem, przeprowadzonej w sierpniu 1962, reżyser utrzymywał krytyczną ocenę nagranego materiału, uznając, że „naprawdę nie było to dobre”[20].

Uwagi[edytuj | edytuj kod]

  1. Gest Greet został doceniony przez Hitchcocka, który siedmiokrotnie angażował aktorkę do swoich produkcji: Three Live Ghosts (1922)[3], Ring (1927)[9], Człowiek z wyspy (1929)[10], Morderstwo (1930)[11], Człowiek, który wiedział za dużo (1934)[12], Tajny agent (1936)[9] i Oberża Jamajka (1939)[13].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]